جهان در آغاز یک بعد داشته نه 3 بعد!

*دانشمندان می گویند کیهان در آغاز پیدایش احتمالن یک بعدی بوده نه سه بعدی!

*با ادامه ی گسترش جهان، بعد چهارم نیز پدیدار خواهد شد. 

آیا کیهان در آغاز پیدایش تنها یک بعد مکانی داشته؟ این پرسشی قابل تامل در دل نظریه ایست که دانشمندان می گویند در آستانه‌ی حل آنند. این نظریه نخست در سال 2010 توسط فیزیکدان دژان استوژکوویچ (Dejan Stojkovic) و همکارانش در دانشگاه بوفالو ارایه شد. به گفته ی آنان، جهان آغازین - که از انفجار یک ذره ی تک نقطه ای پدید آمد و ابتدا کوچک هم بود - تک بعدی (مانند یک خط راست) بود و با گسترده شدن، دو بعدی (مانند یک صفحه) شده و پس از آن نیز با ادامه ی انبساط و گسترش، تعداد بعدهایش به 3 افزایش یافت و به جهانی که امروز در آن زندگی می کنیم تبدیل شد. اگر این نظریه درست باشد، می تواند معماهای بزرگی که فیزیک ذرات با آن ها روبروست را حل کند.
گام بعدی؟ تلویزیون های سه بعدی می توانند پندارِ نمایی سه بعدی از یک صفحه ی دو بعدی به ما بدهند. 
اکنون دانشمندان بر این باورند که نوبت پیش کشیدن بعد چهارم است.
اینک، در یک مقاله ی تازه در Physical Review Letters، دکتر استوژکوویچ و همکارانش آزمونی را مطرح کرده اند که می‌تواند فرضیه ی "ناپدید شدن ابعاد" را اثبات یا رد نماید. از آنجایی که زمانی طول می کشد تا نور و دیگر امواج به زمین برسند، تلسکوپ هایی که دوردست های کیهان را می کاوند و به ژرفای فضا می نگرند، در اصل، در زمان به عقب برگشته و گذشته را می بینند. در فضای یک یا دوبعدی، امواج گرانشی نمی‌توانند وجود داشته باشند. پس بنا به استدلال دکتر استوژکوویچ، رصدخانه ی گرانشیِ LISA نباید امواج گرانشی نشات گرفته از دوران آغازین کیهان را ردیابی کند.
آنتن فضایی تداخل سنج لیزری (Laser Interferometer Space Antenna، LISA) پروژه ی مشترک میان ناسا و آژانس فضایی اروپاست و قرار است کار خود را در سال 2016 آغاز کند.

دکتر استوژکوویچ می گوید نظریه ی "تکامل بعدها" یا "فرگشت بعدها"، تغییری بنیانی در دیدگاه ما راجع به چگونگی پیدایش جهان به وجود می آورد. اندیشه ی اصلی اینست که (تعداد) بعدهای فضا بستگی به اندازه ی فضایی دارد که ما در حال مشاهده ی آنیم؛ هر چه فضا کوچک تر باشد، بعدهای کمتری نیز دارد. این بدان معناست که با گسترش و انبساط جهان، یک بعد چهارم شکل خواهد گرفت؛ البته اگر تاکنون شکل نگرفته باشد. نظریه همچنین نشان می دهد که هر چه انرژی موجود در فضا، از نوع انرژی جهان آغازین پس از مهبانگ، بیشتر باشد، تعداد بعدها هم کمتر می شود.
پرتوهای ریزموج (مایکروویو) که توسط ماهواره ی پلانک سازمان فضایی اروپا، اِسا، از سراسر آسمان دریافت شده. بخش رگه رگه ی زردرنگ، تابش زمینه ی ریزموج کیهانی را نشان می دهد. این همان تابشی است که از مهبانگ (بیگ بنگ) به جا مانده، چه بسا زمانی که کیهان تنها یک بعد داشته.
اگر این نظریه درست از آب در بیاید می تواند به حل ناسازگاری های میان مکانیک کوانتوم (که به جهان در مقیاس بسیار کوچک می پردازد) و نسبیت عام (که جهان در مقیاس بزرگ را بررسی می کند) کمک کند. همچنین می تواند توضیح دهد که چرا گسترش و انبساط جهان با افزایش ابعاد، شتاب می گیرد.

دکتر استوژکوویچ می گوید: «آنچه ما اینجا مطرح می کنیم یک تغییر در الگوواره (پارادایم) است. فیزیکدانان 10، 20، یا 30 سال است که درگیر چنین مشکلاتی اند و به نظر نمی رسد با گستردن و کش دادن نظریات کنونی بتوانند مسایلشان را حل کنند. ما باید این احتمال را بدهیم که چیزی در اندیشه های فعلیمان از پایه غلط است. ما به چیزی ریشه ای و نو نیازمندیم، و نظریه ای که اکنون مطرح شده، هم ریشه ایست و هم نو.»

واژه نامه:
dimension - spatial dimension - Dejan Stojkovic - University of Buffalo - Physical Review Letters - vanishing dimensions - Gravitational wave - gravitational observatory - LISA - Laser Interferometer Space Antenna - Nasa - ESA - Planck satellite - Microwave - Cosmic Microwave Background - Big Bang - quantum mechanics - general relativity

منبع: dailymail

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه