بهترین تصویری که تاکنون از نیروگاه مرکزی یک سیاهچاله به دست آمده

*کیهان شناسان کاوشی تازه را برای بررسی ساز و کار درونی این کهکشان آغازیده اند: تصاویری با کیفیت بالا از فواره ها در دو بسامد که جزییاتی تنها به گستردگی 15 "روز نوری" را نیز نمایان می کند.

آمیزه ای از داده های پرتو X (آبی) از رصدخانه‌ی
پرتو X چاندرای ناسا و داده های رادیویی (نارنجی)
و تصاویر نور دیدنی (مریی)، فواره ها و تابش‌های
رادیویی که از سیاهچاله‌ی مرکز کهکشان قنطورس آ
سرچشمه گرفته را نشان می دهد. برای دیدن عکس
بزرگ تر اینجا را بکلیکید
"کوچک ترین، بزرگ ترین، روشن ترین، تاریک ترین، تندترین، کندترین اجسام در کیهان، با جزئیات ترین، این بهترین تا امروز است و ..." تا دلتان بخواهد چنین تبلیغاتی جار زده می شود! بیشتر وقت ها سردبیران [مجله ی] "آسمان و تلسکوپ" هم چنبن شعارهایی را به جنس هایشان می افزایند. ولی جسمی وجود دارد که [واقعن] ارزش به کار بردن این گونه جمله ها را دارد، چرا که بی‌تردید یکی از جالب ترین اجرام در آسمان است.

کهکشان NGC 5128 که به نام قنطورس A نیز شناخته می‌شود، تنها 12 میلیون سال نوری از ما فاصله دارد. این کهکشان در نور دیدگانی (مریی) درخشان و تماشایی دیده می شود، با یک رگه ی تیره و مشخص غبار که توده ی ستارگانش را به دو بخش تقسیم کرده است. ولی اگر به آن در محدوده ی طول موج های رادیویی نگاه کنیم، آسمان را روشن می کند!

حباب [فرضی] که مرزهای کهکشان را می سازد، تا چندین درجه گستردگی دارد، و در مرکزش یک جفت فواره در دو جهت مخالف دیده می شود که نشان از وجود یک سیاهچاله ی اَبَرسنگین در هسته ی کهکشان می دهد.

از آنجا که قنطورس آ نزدیک ترین هسته ی فعال کهکشانی نسبت به ماست، اخترشناسان زمان و سرمایه ی زیادی را صرف کرده اند تا دلیل تابش های آن را بیابند. برای نمونه، همانطور که به تازگی و پس از مشاهدات درازمدت به وسیله ی کاوشگر زمان سنج پرتو ایکس رُزی (RXTE) و تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی ثبت شده، هسته ی آن یک چشمه ی نیرومند تابش های پرانرژیست. این فوران ها بی تردید ناله های پیش از مرگ موادیست که مارپیچ وار در حال فرو رفتن در سیاهچاله اند، سیاهچاله ای که جرمش تقریبن برابر با 55 میلیون خورشید است.
این تصویر رادیویی با رزولوشن بالا (سمت راست) که در نوامبر 2008 و به وسیله ی یک آرایه ی تداخل سنجی به دست آمد، جزییاتی پیشتر دیده نشده از فواره های دوقلوی قنطورس A (سمت راست) را نمایان می کند.

اینک کیهان شناسان کاوشی تازه را برای بررسی ساز و کار درونی این کهکشان آغازیده اند: تصاویری با کیفیت بالا از فواره ها در دو بسامد رادیویی، 8.4 و 22.3 گیگاهرتز؛ که جزییاتی تنها به گستردگی 15 "روز نوری" را نیز نمایان می کند. این نمای بسامد دوگانه توسط آرایه ای از رادیوتلسکوپ هایی در استرالیا، آفریقای جنوبی، شیلی، و قطب جنوب به نام TANAMI یا (Tracking Active Galactic Nuclei with Austral Milliarcsecond Interferometry: ردگیری هسته ی فعال کهکشان با تداخل سنجی میلی درجه ی قوسی جنوبی) می آید.

همانگونه که کورنلیا مولر (دانشگاه ارلانگن - نورنبرگ) و دیگران در شماره ی ماه ژوئن "اخترشناسی و اخترفیزیک" شرح می‌دهند، آرایه ی TAMANI تک حباب ها و دیگر جزییات پیشتر دیده نشده ی این فواره ها را نشان می دهد، فواره هایی که به نظر می رسد با سرعت یک سوم سرعت نور از هسته ی کهکشان بیرون می زنند. از جمله یافته های گیج کننده، یکی اینست که اوج تابش در دو بسامد کمی از یکدیگر فاصله دارند و دیگری این که فواره ها در یک بسامد، درخشان دیده می شوند ولی در دیگری نه.
اخترشناسان برای تهیه ی عکس ها، داده های به دست آمده از 9 رادیوتلسکوپ در چهار کشور را با هم آمیختند. 

برای این که از این مشاهدات بیشتر بدانید، می توانید نتایج کامل گروه را در اینجا بکاوید، و یا نشریات ناسا را از اینجا بررسی کنید.
----------------------------------------------------------------------------------------
توضیحات سایت ناسا در همین باره:

فواره هایی از جریان پلاسما که در حال بیرون زدن از سیاهچاله ی مرکزی یک کهکشان مارپیچی غول پیکرند، این تصویر ترکیبی از قنطورس آ را روشن ساخته اند. این فواره های سرچشمه گرفته از Cen A، بیش از یک میلیون سال نوری بلندی دارند. این که دقیقن چگونه سیاهچاله ی مرکزی مواد در حال فروریختن به درونش را دفع می کند هنوز ناشناخته است.
ولی با شفاف و روشن شدن تصویر کهکشان، فواره ها به شکل حباب های بزرگ رادیویی دیده می شوند که میلیون ها سال است در حال تابشند. ضمن این که اگر توده ای در برابرشان باشد و از آن گذشته و برانگیخته اش کنند، تا میلیاردها سال دیگر نیز پرتو می افشانند.
پرتوهای ایکس در این تصویر ترکیبی، پرتوهای ایکس به رنگ آبی نشان داده شده اند، در حالی که پرتوهای ریزموج (میکروویو) به رنگِ دروغین نارنجی دیده می شوند. تصویر پیوست کناری، یک تصویر در محدوده ی پرتوهای رادیویی است که تازه گرفته شده و جزئیاتی پیشتر دیده نشده از درونی ترین بخش های فواره ی مرکزی را نشان می دهد.

همین تصویر در اندازه ی بزرگ تر
----------------------------------------------------------------------------------------
نوشته هایی در همین باره:
فواره هایی به بلندی یک میلیون سال نوری
radio telescope - TANAMI - Tracking Active Galactic Nuclei with Austral Milliarcsecond - Cen A - active galaxy - galactic nucleus - Rossi X-ray Timing Explorer - RXTE - Fermi Gamma-ray - Space Telescope - galaxy - NGC 5128 - Centaurus A - wavelength - supermassive black hole - Interferometry - NASA - jet - X-ray - Chandra X-ray Observatory

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه