انرژی تاریک در حال از هم گسیختن کیهان است

*به ادعای دانشمندان، انرژی تاریک "وجود دارد" و به شکل فزاینده ای در حال از هم گسیختن جهان ماست.

بر اساس پیمایشی از 200,000 کهکشان، که زمان کیهانی را تا 7 میلیارد سال پیش به عقب می بردند، انرژی تاریک با سرعتی فزاینده در حال از هم گسیختن جهان ماست. این بررسی تاییدات تازه ای برای نظریه ی پذیرفته شده درباره ی رفتار انرژی تاریک ارایه می دهد؛ نظریه ای که می گوید انرژی تاریک همچون نیرویی ثابت، اثری یکنواخت بر کیهان داشته و گسترش و انبساط آن را به پیش می برد. یافته های این بررسی بر پایه ی نتایج کاوشگر فضایی تکامل کهکشانی ناسا و تلسکوپ انگلیسی-استرالیایی در کوه های Siding Spring استرالیا به دست آمده.
دانشمندان فاصله ی میان جفت کهکشان ها را اندازه گرفتند و مشاهده کردند که انرژی تاریک (نشان داده با شبکه ی بنفش) یک نیروی روان و یکنواخت است که بر آثار نیروی گرانش (شبکه ی سبز) غلبه می کند.

ولی نظریه ی دیگری هست که می گوید این "نیروی گرانش" است که باعث گسترش جهان می شود، نه ماده ی تاریک. بر پایه ی این نظریه که با نتایج پژوهش اخیر سازگار نیست، درک آلبرت اینشتین از گرانش اشتباه است، و گرانش در فاصله های زیاد به جای جاذبه، به دافعه تبدیل می شود.

کریس بلیک از دانشگاه فنی سوینبرن در ملبورن می گوید: «رفتار انرژی تاریک مثل اینست که با پرتاب یک توپ به بالا، همین طور با سرعتی فزاینده بالا و بالاتر برود. این نتایج به ما می گویند که همان طور که اینشتین می گفت انرژی تاریک یک ثابت کیهانشناسی است. اگر گرانش مقصر بود، پس ما نمی بایست این آثار ثابت را از انرژی تاریک در طول زمان می دیدیم.» بلیک سرپرست نویسندگان دو مقاله درباره ی این نتایج در شماره ی تازه ی ماهنامه ی یادداشت های انجمن سلطنتی اخترشناسی است.

باور بر اینست که انرژی تاریک بر جهان ما سلطه داشته و نزدیک به 74 درصد آن را ساخته است. برآورد می شود ماده ی تاریک، عنصری با اسرارآمیزی کمتر، هم 22 درصد جهان را تشکیل می دهد. ماده ی به اصطلاح معمولی، یعنی هر چه که اتم دارد، یا موادی که موجودات زنده و سیاره ها و ستارگان را تشکیل می دهد، تنها حدود 4 درصد جهان هستی را اشغال کرده است.

اندیشه ی انرژی تاریک در دهه ی گذشته و بر پایه ی بررسی های ستارگانی که در دوردست منفجر می شوند یا همان ابرنواخترها مطرح شد. ابرنواخترها نوری ثابت و قابل اندازه گیری می پراکنند و از همین رو آنان را به اصطلاح "شمع استاندارد" می خوانند، که اجازه ی محاسبه ی فاصله شان از زمین را می دهد. مشاهدات نشان داد که انرژی تاریک اجسام را با سرعتی فزاینده (شتابدار) به بیرون پرت می کند.
دو راه برای اندازه گیری سرعت گسترش کیهان وجود دارد. در گذشته، ابرنواخترها به عنوان "شمع های استاندارد" برای اندازه گرفتن فاصله ها و معلوم کردن این که واقعن انبساط در حال سرعت گرفتن است یا نه کار می رفتند. آن ها با همان درخشش طبیعی و ذاتی می تابند، از همین رو اخترشناسان با اندازه گیری میزان نور ظاهری آن ها در آسمان می توانند بگویند در چه فاصله ای قرار دارند. درست مثل یک شمع استاندارد که در فاصله های دورتر، کم نورتر دیده می شود.

کاوش های تازه دو روش جداگانه برای بررسی و چک کردنِ مستقلانه ی این نتایج فراهم می کند. این نخستین بار است که اخترشناسان این بررسی را در سراسر گستره ی زمانی کیهان - که بیشتر از انرژی تاریک ساخته شده- انجام می دهند.

اخترشناسان، مونتاژ و سر هم کردن بزرگ ترین نقشه ی سه بعدی کهکشان های فضاهای دوردست که توسط "کاوشگر تکامل کهکشانی" کشف شده را آغاز کرده اند. کریستوفر مارتین، پژوهشگر اصلی این ماموریت در بنیاد فناوری کالیفرنیا در پاسادنا می‌گوید: «کاوشگر تکامل کهکشانی به شناسایی کهکشان های درخشان و جوان کمک کرد، کهکشان هایی که برای چنین پژوهش هایی مناسبند. این کاوشگر چارچوب و اسکلت بندی برای ساخت چنین نقشه ی سه بعدی سترگی را فراهم ساخت.»

این گروه به کمک تلسکوپ انگلیسی- استرالیایی، جزئیات نور هر کهکشان را به دست آورد و به بررسی الگوی فاصله ی میان آن ها پرداخت. امواج صوتی از دوره های بسیار آغازین کیهان، آثاری بر الگوهای کهکشان ها باقی گذارده، و باعث شده هر جفت کهکشان با فاصله ای تقریبن 500 میلیون سال نوری از هم جدا شوند. بلیک و همکارانش برای تعیین فاصله ی میان هر جفت کهکشان و زمین، از این "خط کش استاندارد" بهره بردند. مثل روش بررسی ابرنواخترها، داده های مربوط به فاصله ها با اطلاعات مربوط به سرعت دور شدن جفت کهکشان ها از ما، ترکیب شد، و نشان داد که هنوز هم تار و پود فضا در حال کش آمدن و گستردن با سرعتی فزاینده است.

این گروه همچنین از نقشه ی کهکشان ها استفاده کرد که ببیند چگونه خوشه های کهکشانی در گذر زمان، مثل یک شهر ساخته شده، رشد کرده و سرانجام هزاران کهکشان را در بر می گیرند. این خوشه ها با نیروی گرانش، کهکشان های تازه  را جذب می کنند، ولی انرژی تاریک، آن ها را به زور از هم می گسلد (جدا می کند)، روند [رشد کهکشان] را کند می کند و به دانشمندان اجازه می دهد نیروی دفع کننده (دافعه)ی انرژی تاریک را اندازه بگیرند.

جان مورس از ناسا چنین می گوید: «مشاهدات اخترشناسان در بیش از 15 سال گذشته، یکی از شگفت انگیزترین یافته های دانش فیزیک را تولید کرده است: این که گسترش و انبساط کیهان، که از مهبانگ آغاز شد، در حال شتاب گرفتن است. داده های به دست آمده از کاوشگر تکامل کهکشانی با کمک روش های کاملن مستقل و جدا از هم، بر اعتماد ما به وجود انرژی تاریک افزوده است.»

واژه نامه:
expansion - big bang - Galaxy Evolution Explorer - dark energy - supernova - standard ruler - 3-D map -standard candles - Dark matter - galaxy cluster

منبع: dailymail

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه