در پی سیگنال های روزگار "باز یونش" کیهان

*تلسکوپ لوفار ژرف ترین تصویری که تاکنون از کیهان گرفته شده را ثبت کرد.

*نتایج به دست آمده گامی ارزشمند در راه آشکارسازی سیگنال های پیچیده ی آمده از روزگاریست که به نام عصر "باز یونش" (Reionization) شناخته می شود.

یک گروه بین المللی به سرپرستی اخترشناسان در ASTRON و بنیاد Kapteyn از دانشگاه گرونینگن هلند، با بهره از تلسکوپ LOFAR - طراحی و ساخته شده توسط ASTRON -، ژرف ترین تصاویر میدان گسترده از آسمان در بخشی نسبتن ناشناخته از طیف، در حدود 150 مگاهرتز را تهیه کرد. این تصاویر چشمه های رادیویی ضعیفی که پیشتر دیده نشده بود را آشکار کرد.

امروزه اغلب در کنفرانس های اخترشناسی، ویژگی های پیش زمینه که دید ما نسبت به دوردست های کیهان را دچار مشکل می‌کند مورد بحث و گفتگو قرار می گیرد. دو موضوع در مرکز گفتگوست: مشاهدات تلسکوپ پلانک از تابش ریزموج زمینه ی کیهانی و مشاهدات رگه ای با انتقال به سرخ 21 سانتی متر که مربوط به دورانی به نام "روزگار باز یونِش" (Epoch of Reionization: EoR) است. باور بر اینست که این مرحله از [زندگی] جهان مربوط به دوره ی میان 400 تا 800 میلیون سال پس از مهبانگ می باشد. در طی EoR احتمالن به دلیل نیروی قدرتمند "یونش"ِ نخستین ستارگان و اختروش ها، هیدروژن خنثی کم کم ناپدید می شود. آشکارسازی دوران باز یونش (EoR)، یکی از داغ ترین موضوعات در اخترشناسی امروز است.
 بخش بسیار کوچکی از تصویر پردازش نشده ی LOFAR، پهنه ای به مرکزیت اختروش درخشان 3C 196. این تصویر ده ها چشمه ی جدا از هم را نشان می دهد. وضوح زاویه ای تصویر 8 ثانیه ی قوسی است و هنوز نیاز به [پردازش و] وضوح بیشتر دارد.

گروهی از اخترشناسان مستقر در ASTRON و بنیاد Kapteyn، به سرپرستی Ger de Bruyn ،Michiel Brentjens  ،Leon Koopmans و Saleem Zaroubi، در تلاشند این سیگنال ها را برای نخستین بار آشکار کنند. گروه زیر نظر آنان حدود ده عضو دارد که شامل اخترشناسانی در آلمان، آمریکا، کانادا، و سوئد می باشد. نتایج [به دست آمده]، گامی ارزشمند در راه آشکارسازی این سیگنال های پیچیده است؛ گرچه هنوز راهی دراز در پیش است.

تاکنون بیشتر ایستگاه های آنتنی در آرایه ی تلسکوپ بین المللی LOFAR یا The European Low Frequency Array در سراسر هلند و اروپا گسترده شده و از بعد از گشایش رسمی آن توسط ملکه بئاتریس در سال گذشته، داده هایی برای شمار بسیاری از ستاره شناسان فراهم نموده است. داده های LOFAR که این تصاویر بر پایه ی آن ها تهیه شده، طی یک روند هم گذاری 6 ساعته در شب 29-30 ژانویه ی 2011 و شامگاه 1 آوریل 2011، با بهره از 18 ایستگاه اصلی و 7 ایستگاه راه دور به دست آمده است.

سیگنال ها توسط آنتن های باند بالا ثبت شدند و دامنه ی بسامدی از 115 تا 163 مگاهرتز را در بر می گرفتند. پس از پردازش آغازین در خوشه ی مرکزی LOFAR، به خوشه ی دیگری که ویژه ی پردازش داده ها برای پروژه ی "دوران باز یونش" بود فرستاده و در آنجا مورد پردازش بیشتر قرار گرفتند. این خوشه نیز در مرکز کامپیوتر دانشگاه گرونینگن قرار دارد.
این عکس هم بخش بسیار کوچکی از دیگر تصویر LOFAR است که بر قطب شمال کیهانی متمرکز است. در عکس دستکم هفت چشمه ی جداگانه دیده می شود که چند تای آن ها دوگانه یا پیچیده‌اند. وضوح زاویه ای این عکس هم 8 ثانیه ی قوسی است و نیازمند پردازش بیشتر است.

تصویرهایی که اینجا می بینید بخشی بسیار کوچک از تصاویری بسیار بزرگند. میدان یکی از عکس ها بر قطب شمال کیهانی متمرکز است، به ویژه از این رو که مشاهدات شبانه در سراسر سال امکان پذیر است. میدان عکس دوم به مرکزیت اختروش (کوازار) درخشان 3C 196 در صورت فلکی سیاهگوش است. این تصاویر که وضوحی برابر با 8 ثانیه ی قوسی دارند، قابل مقایسه و یا حتی کمی بهتر از بهترین عکس های منتشر شده ایست که با "رادیوتلسکوپ غول پیکر امواج با طول موج متری" (GMRT) در هند گرفته شده. این عکس ها شمار گسترده ای از چشمه های بسیار پرنور تا بسیار کم نور را در بر دارند و عکس هایی به اصطلاح "دامنه پویا" (dynamic range یا DR) هستند؛ گستردگی نوری چشمه های موجود در تصویر 3C 196، بیش از 200,000:1 می باشد.

در حال حاضر این رکوردی ارزشمند برای LOFAR است. در ماه های پیش رو با بهره از دانسته های بیشتری که از اثرات پرتوهای ایستگاه های LOFAR به دست می آید، می توان بهبودهایی را در کیفیت تصویر، که هنوز هم کافی نیست، و پیشرفت های قابل توجه انتظار داشت. تلاش های پیوسته و مداومی نیز برای بهبود نرم افزار موردنیاز برای کار روی عکس ها و نیز رویارویی با یونسپهر جو در جریانست. این دو میدان و چند میدان دیگرِ فضا تا حدود 100 شب مورد رصد قرار می گیرند تا سیگنال هایی از EoR یا دوران باز یونش به طور قطعی دریافت شود.

واژه نامه:
LOFAR - Epoch of Reionization - ASTRON - Kapteyn Institute - wide-field image - spectrum - Planck - Cosmic Microwave Background - redshift - EoR - Big Bang - neutral hydrogen - ionizing - quasar - antenna station - international LOFAR telescope - Queen Beatrix - High Band Antenna - frequency - North Celestial Pole - 3C 196 - constellation Lynx - Giant Meter-wavelength Radio Telescope - GMRT

منبع: astronomy

2 دیدگاه شما:

جوینده

سلام
بنده رو که به خاطر دارید.
سایت ما داره به مرز آمادگی میرسه. یک بار دیگه میخوام ازتون دعوت به همکاری بکنم.
ضمنا مطالب وبلاگ شما با کسب اجازه از شما، از این به بعد با ذکر منبع در وب سایت آسمان مهر منتشر خواهد شد.
امیدوارم روزی خودتون این مطالب رو در این وب سایت بذارید.

www.asmanemehr.com

روز خوش.

یک ستاره در هفت آسمان

درود جوینده ی گرامی
باز هم سپاس از دعوت محبت آمیزتون و باز هم شرمنده از این که نمی تونم این دعوت رو بپذیرم.
خوشحالم که سایتتون در حال آماده شدنه و مطالب منو هم منتشر می کنید.
پیروز باشید

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه