کشف ستاره ای سردتر از بدن انسان

* دانشمندان با بهره از داده های کاوشگر میدان گسترده ی فروسرخ ناسا (WISE)، شش ستاره ی "کوتوله رده ی Y" -اجرامی ستاره گون با دماهایی به سردی دمای بدن انسان- را کشف کردند.

ستاره شناسان بیش از یک دهه در پی این گوی های تاریک بودند ولی موفق به شکار آن ها نشده بودند. دیدن این ستارگان با تلسکوپ های نور دیدگانی (مریی) تقریبن ناممکن است. ولی WISE با توانمندی بینایی اش در محدوده ی فروسرخ، سرانجام تابش محو و اندک نیم دوجین کوتوله ی Y در فاصله ای نسبتن نزدیک به خورشید، حدود 40 سال نوری، را کشف کرد.

جان مورس، مدیر بخش اخترفیزیک در ستاد ناسا در واشنگتن می گوید: «WISE سراسر آسمان را در پی این کوتوله ها و دیگر اجرام کاوید، و توانست با حساسیت بالای خود در محدوده ی فروسرخ، نور ضعیف آن ها را دریافت کند.»
این نگارش ذهنی یک هنرمند از نمای یک "کوتوله یY" است. 
کوتوله های Y سردترین اجرام ستاره گونی هستند که تاکنون 
شناخته شده اند، با دماهایی که می تواند حتی از دمای بدن انسان
نیز سردتر باشد. (عکس بزرگ تر)

ستارگان رده ی Y سردترین اعضای خانواده ی کوتوله های قهوه ایند. کوتوله های قهوه ای را گاه "ستارگان ناکام" نیز می نامند. جرم آن ها کمتر از آنست که در هسته شان همجوشی هسته ای رخ دهد و از همین رو نیرویی برای روشن بودن و تابش یکنواخت چند میلیارد ساله همچون خورشید ما ندارند. این اجرام با گذشت زمان سرد و کم نور می شوند تا جایی که نور تابیده از آن ها منحصر به پرتوهایی در محدوده ی طول موج فروسرخ می شود. جو کوتوله های قهوه ای همانند جو سیاره های غول گازی مثل مشتری است، ولی مشاهده ی آن ها آسان تر است چرا که در فضا تنهایند و ستاره ی مادری ندارند که در نور خیره کننده ی آن پنهان شوند.

تاکنون داده های WISE توانسته 100 کوتوله ی نوزاد را آشکار سازد. از میان این 100 تا، شش تایشان از رده ی کوتوله های سرد Y می باشند. یکی از کوتوله های Y، با نام WISE 1828+2650، رکورد سردترین کوتوله ی قهوه ای را در اختیار دارد، با دمای جوی برآورد شده ای سردتر از دمای اتاق، یا کمتر از 25 درجه ی سانتیگراد (80 درجه ی فارنهایت).

دیوی کِرک پاتریک، یکی از اعضای گروه علمی WISE در مرکز پردازش و آزمون فروسرخ در Caltech می گوید: «کوتوله‌های قهوه ای که پیش از این یافته بودیم، بیشتر دمایی نزدیک به دمای اجاق گاز داشتند. با یافتن کوتوله های Y، از آشپزخانه بیرون آمدیم و به بخش های خنک تر خانه رفتیم!»

کوتوله های Y در همسایگی خورشید خودمانند، با فاصله ای میان 9 تا 40 سال نوری. کوتوله ی Y با نام WISE 1541-2250 تقریبن 9 سال نوری از ما فاصله دارد، و شاید هفتمین سامانه ی ستاره ای نزدیک به ما باشد. به این ترتیب کوتوله ی "راس 154" (Ross 154) هشتمین خواهد بود. برای مقایسه، نزدیک ترین ستاره به سامانه ی خورشیدی ما یعنی پروکسیما قنطورس، حدود 4 سال نوری با ما فاصله دارد.
WISE 1828+2650، سردترین کوتوله ی قهوه ای که تاکنون شناخته شده، همان نقطه ی سبز در میانه ی این تصویر فروسرخ است. دمای این جرم ستاره گون سرد حتی از دمای بدن انسان نیز کمتر است، کمتر از 25 درجه ی سانتیگراد. (عکس بزرگ تر)
مایکل کاشینگ، یکی از اعضای گروه WISE در JPL می گوید: «یافتن کوتوله های قهوه ای نزدیک به خورشید خودمان مانند کشف خانه هایی پنهان در محله تان است که پیشتر از وجودشان خبر نداشتید. دانستن این که همسایگانی کشف نشده این اطراف داشته باشیم برای من یکی تکان دهنده است. چه بسا به کمک WISE، کوتوله ای قهوه ای حتی نزدیک تر از نزدیک ترین ستاره‌ی شناخته شده را هم بیابیم.»

گروه WISE پس از آن که نامزدهای عنوان کوتوله ی قهوه ای را شناسایی کردند به سراغ تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا رفتند تا فهرست آن ها را محدودتر کند. برای تایید قطعی آن ها، گروه WISE از برخی از نیرومندترین تلسکوپ ها و طیف سنج های روی زمین بهره بردند تا نور این اجرام را از هم جدا کرده و نشانه های گویای مولکول های آب، متان، و شاید آمونیاک را در آن‌ها بیابند. این گروه برای سردترین کوتوله ی Y که تازه کشف شده، از تلسکوپ فضایی هابل نیز یاری گرفتند. شناسایی کوتوله های Y بر پایه ی تغییرات ویژگی های طیفی آن ها در سنجش با کوتوله های قهوه ای دیگر شناسایی شدند، تغییرات و تفاوت هایی که دمای جوی پایین تر آن ها را نشان می داد.

واژه نامه:
NASA - Wide-field Infrared Survey Explorer - WISE - Y dwarf - star-like body - infrared - Jon Morse - Brown dwarf - failed stars - wavelength - gas giant planet - Jupiter - Davy Kirkpatrick - WISE 1541-2250 - Ross 154 - solar system - Proxima Centauri - Michael Cushing - JPL - Spitzer Space Telescope - water - methane - ammonia

منبع: nasa

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه