کشف جوان ترین تپ اختر چرخان

سیلی از پرتوهای گاما به آشکارسازی چیزی انجامید که شاید جوان ترین ستاره ی چرخان اَبَرسریعی باشد که تاکنون شناخته شده. نمایان کردن شمار بیشتری از این ستارگان چرخان نوزاد می تواند به ما بگوبد چرا این ستارگان از همان آغاز تولد، چنین چرخش سریعی دارند.

در طول سه سال، تلسوپ فرمی ناسا توانست بیش از 100 تپ اختر پرتو گاما را آشکار کند،
ولی در این میان چیز تازه ای نمایان شد. فرمی در میان رده ای از تپ اخترها با سن یک میلیارد
سال یا بیشتر، یکی را یافت که به نظر می رسد تنها چند میلیون سال است که به دنیا آمده.(منبع)
تپ اخترهای میلی ثانیه ای، ستارگانی چگالند که از ابرنواخترها به جا مانده اند و بی نهایت سریع می چرخند، صدها دور در ثانیه. روشن نیست که آیا این ستارگان به سادگی از همان آغاز تولد چنین چرخش سریعی دارند یا این که با گذشت زمان و با گرفتن ماده از یک ستاره ی همدم سرعتشان بالا می رود، درست همانند اسکیت بازی که برای چرخش تندتر، دستانش را به بدنش نزدیک تر می کند.

بیشتر تپ اخترهای میلی ثانیه ای که در فاصله های بسیار دور مشاهده شده اند، سنی حدود یک میلیارد سال داشته اند، ولی اکنون تلسکوپ فضایی فرمی ناسا تایید کرده یک تپ اختر میلی ثانیه ای که پیش تر شناسایی شده بود، تنها 25 میلیون سال سن دارد که از این نظر جوان ترین تپ اختر میلی ثانیه ای شناخته شده است.

این ستاره که J1823−3021A نام دارد و 185 بار در ثانیه می چرخد، در یک خوشه ی ستاره ای به فاصله ی 28,000 سال نوری از زمین جای دارد. سرعت چرخش آن زیاد است ولی شتاب منفی دارد و به تندی در حال کاهش است، که نشان می دهد بسیار جوان است چرا که اگر جوان نبود، با این شتاب منفی تاکنون چرخش بسیار کندی داشت. .

تپیدن یا نتپیدن
تپ اخترها یا پولسارها با تبدیل انرژی چرخش خود به انرژی تابشی، از سرعتشان کم می شود، و به گزارش یک گروه به رهبری پائولو فریره از بنیاد ماکس پلانک برای اخترشناسی رادیویی در بن آلمان، پرتو گامای فراوانی که تلسکوپ فرمی از این تپ اختر دریافت نموده تایید می کند که انرژی چرخشی آن نیز به تندی رو به کاهش می باشد.

فریره می گوید: «شگفت انگیز است که همه ی پرتو گامایی که ما از این خوشه ی ستاره ای دریافت می کنیم تنها از یک جرم می‌آید. این جرم باید به تازگی متولد شده باشد چرا که به سرعت در حال گسیل انرژی است.»

تنها یک تپ اختر دیگر سنی در این اندازه دارد و البته روشن نیست که کدام یک جوان ترند. کریگ هاینکه از دانشگاه آلبرتا در ادمونتون کانادا می گوید: «این یکی قطعن یکی از جوان ترین هاست، و سامانه ای جالب برای پژوهش و مطالعه خواهد بود.»

به گفته ی وی، این بررسی می تواند به شناخت بهتر از چگونگی شکل گیری تپ اخترهای میلی ثانیه ای بیانجامد. تپ اخترها ستارگان نوترونی هستند که مانند چراغ دریایی رفتار می کنند، پرتوهایی رادیویی می گسیلند که به طور منظم در هر بار چرخش آن ها، روی زمین دریافت می شود و از دید ما همچون چشمک هایی دوره ای دیده می شود. البته تپ اخترانی که چرخش کند دارند، پرتو از خود نمی تابانند و جزییات این که کی و چگونه با سرعت گرفتن ستارگان نوترونی، تپ های آنها آغاز می شود هنوز روشن نیست.

واژه نامه:
gamma ray - dervish - Millisecond pulsar - supernova - companion star - Fermi space telescope - J1823−3021A - star cluster - Pulsar - rotational energy - Paulo Friere - Craig Heinke - neutron star - lighthouse

منبع: newscientist

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه