نخستین نگاه داون به ساختار شیمیایی وستا

* داده هایی که پس از پنج هفته پیمایش و نقشه برداری توسط فضاپیمای داون گرد آمده، نشانگر
گوناگونی و تنوع ساختار شیمیایی سیارک وستا در سراسر آن است.

بررسی هایی که از نزدیک توسط فضاپیمای داون (Dawn) متعلق به ناسا روی سیارک غول پیکر وستا در حال انجام است به پژوهشگران امکان داده برای نخستین بار به ساختار و ترکیب شیمیایی این پیش-سیاره ی کهن نگاهی بیاندازند. وستا دومین جرم بزرگ در کمربند اصلی سیارک ها بوده و از زمان شکل گیریش در بیش از 4.5 میلیارد سال پیش تاکنون دست نخورده به جا مانده است. "آشکارساز پرتو گاما و نوترون" داون (GRaND) به تعیین ساختار شیمیایی وستا و ارایه ی داده هایی تازه درباره ی چگونگی شکل گیری و تکامل این سیارک خواهد پرداخت. تام پرتیمن از بنیاد علوم سیاره ای در توسان آریزونا به همراه گروه ژئوشیمی داون، هدایت GRaND را بر عهده دارد.
این تصویر منطقه ای را درون گودال ره آسیلویا در ناحیه ی جنوبگان سیارک غول پیکر وستا نشان
می دهد. در این عکس، یک لایه ی جوان تر و تیره تر را می بینیم که از مواد پرتاب شده در برخورد
تشکیل شده. چسبیده به آن، پشته ای از مواد ته نشین شده به رنگ روشن تر دیده می شود که چند دهانه‌ی
برخوردی هم رویش به چشم می خورد. این مواد روشن تر که به نظر می رسد کهن تر هم باشند، ویژگی‌
های خطی کشیده و متقاطعی را نیز نشان می دهند. این عکس منطقه ای به گستردگی 20 کیلومتر در 20
کیلومتر را در بر گرفته.

فضاپیمای داون ناسا از ژوییه ی 2011 تاکنون در مدار وستا بوده و به گردآوری داده های علمی پرداخته است. در ماه دسامبر، این فضاپیما به پایین ترین مدارش که فاصله ی میانگینی حدود 210 کیلومتر از سطح سیارک داشت رسید (خبرش را اینجا بخوانید: داون با گردش مارپیچ وار به پایین ترین مدار رفت). قطر وستا حدود 530 کیلومتر است، تنها کمی بزرگ تر از پهنای آریزونا. داون قرار است تا 110 روز در این مدار بماند و سپس بالا رفته و با ترک وستا، به سوی مقصد بعدیش، سیاره ی کوتوله ی سرس رهسپار شود.

به گفته ی پرتیمن، GRaND در مدارهای ارتفاع پایین به آشکارسازی سیگنال های قوی نوترون و پرتو گاما می پردازد و دانشمندان با تجزیه و تحلیل این سیگنال‌ها، نقشه ای از ترکیبات شیمیایی سراسر سطح وستا تهیه خواهند کرد. پرتیمن می افزاید GRaND بر خلاف دوربین تنظیم شونده ی داون و دستگاه های طیف‌سنج نقشه بردار فروسرخ و نور دیدنی (مریی) آن، توانایی دید در شب دارد. در نتیجه به ترکیبات شیمیایی سطح های وستا در عرض های شمالی بالای سیارک که در حال حاضر در تاریکی شب قطبی فرو رفته اند نیز حساس خواهد بود.

GRaND فراوانیِ عناصر موجود در سطح سیارک، مانند هیدروژن (H)، آهن (Fe)، منیزیوم (Mg)، و سیلیس (Si) را اندازه می گیرد. این داده ها به دانشمندان کمک خواهد کرد تعیین کنند هیدروژن چگونه به سطح وستا رسیده --- برای نمونه، توسط باد خورشیدی یا به وسیله ی مواد سرشار از کربنی که به سطحش برخورد کرده و می کنند.. سنجش عناصر سنگ ساز مانند آهن، منیزیوم، و سیلیس نیز به آن ها کمک می کند از فرآیندهای آتشفشانی که به وستا شکل داده اند آگاهی یابند.

نمودار ساختمان درونی دستگاه GRaND .
پرتیمن می گوید: «پس از پنج هفته پیمایش و نقشه برداری فضاپیما در مدار کم ارتفاع، اینک گوناگونی سراسری ساختار عنصری سیارک آشکار شده.» سطح گوناگون و متنوع وستا آن را از سیارک های کوچکتر که معمولن ساختار و ترکیب یکنواختی دارند متمایز می‌سازد. وستا که فرآیندهای ژئوشیمیایی پیچیده ای را پشت سر گذارده و دارای یک هسته، گوشته، و پوسته شده، بیشتر شبیه یک سیاره ی سنگی به نظر می رسد تا یک سیارک.

مشاهدات آغازین GRaND وسوسه انگیزند ولی با این حال تفسیر آن ها نیاز به حجم بزرگ تری از داده ها و نیز انجام بررسی‌های بیشتر توسط گروه ژئوشیمی داون خواهد داشت. به زودی پس از کامل شدن نقشه برداری در مدارهای پایین، نخستین دستاوردها گزارش خواهد شد.

واژه نامه:
NASA - Dawn spacecraft - asteroid - Vesta - elemental composition - protoplanet - Gamma Ray and Neutron Detector - GRaND - Tom Prettyman - Planetary Science Institute - Geochemistry - dwarf planet - Ceres - low altitude - framing camera - visible and infrared mapping spectromete - hydrogen - H - iron - Fe - magnesium - Mg - silicon - Si - solar wind - carbon-rich material - volcanic process - core - mantle - crust - planet - Rheasilvia -

منبع: Astronomy.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه