خرداد آینده، رقص ناهید در برابر خورشید را از دست ندهید

* امسال تماشاگران آسمان شانس این را خواهند یافت تا یک رویداد نجومی بسیار نادر و کمیاب
را ببینند، رویدادی که تا 105 سال دیگر تکرار نخواهد شد:
گذر سایه‌مانندِ ناهید از برابر چهره ی خورشید.

در تاریخ 5 ژوئن، مسیر گردش مداری سیاره ی ناهید (زهره) درست از میان زمین و خورشید خواهد گذشت و به زبان ستاره شناسان، یک "گذر" یا "ترانزیت" روی خواهد داد. به گفته ی جی پاساکوف، رییس بخش اخترشناسی کالج ویلیامز در ویلیامزتاون ماساچوست، در طی این رویداد نادر کیهانی، ناهید با گذر از برابر قرص خورشید، مانند یک نقطه ی متحرک کوچک و سیاه با اندازه ای تنها 0.10 درسد (درصد) چهره ی خورشید دیده می شود. پاساکوف رهبری هیاتی را برای گفتگو درباره ی گذر ناهید در دویست و نوزدهمین نشست انجمن ستاره شناسی آمریکا که در روز 8 ژانویه  برگزار شد بر عهده داشت.
سه نما از گذر ناهید در برابر خورشید در سال 2004، که توسط فضاپیمای خورشیدنگر TRACE ثبت شده.
نمای بالایی در نور دیداری (مریی) است؛ نمای پایین، چپ در طول موج فرابنفش است و نمای پایین، راست
هم در فرابنفش دور

تاکنون تنها مشاهده ی شش گذر ناهید توسط بشر به ثبت رسیده؛ نخستین آن در سال 1639 بود و پنج تای بعدی در 1761، 1769، 1874، 1882، و 2004 دیده شدند. پاساکوف می گوید: «گذر امسال ناهید یک شانس منحصر به فرد برای تماشاگران آسمان است، چرا که تقریبن از همه ی مناطق پرجمعیت زمین می‌توان دستکم بخشی از آن را تماشا کرد. تازه این رویداد، آخرین رویدادی از این گونه نیز خواهد بود که تا سال 2117 می توان مشاهده کرد.»

شروع گذر را می توان در سراسر آمریکای شمالی، هاوایی، مناطق انتهای شمالی و باختری آمریکای جنوبی، نوارهای شمالی و خاوری آسیا و استرالیا و زلاند نو تماشا کرد. تماشاگران در آلاسکا، آسیا، استرالیا، بخش هایی از آفریقا و خاور اروپا نیز جاهایی به ویژه مناسب برای دیدن پایان گذر خواهند بود، زمانی که ناهید از قرص خورشید بیرون می رود.

چاک باوتر، یکی از پشتیبانان کمک به آموزش و گسترش ستاره شناسی می گوید: «گذر ناهید از هنگامی که برای بار نخست توسط انسان دیده شده الهام بخش شگفتی های عرفانی بوده، و پژوهش هایی فزاینده درباره ی تجربیات مردم عادی، بیرون از جامعه ی ستاره شناسی از این رویداد انجام شده.» باتر با کنکاش در اسناد تاریخی به بررسی چگونگی واکنش مردم در زمان گذرهای پیشین پرداخت. وی به نمونه هایی از اشعار، آهنگ ها، اپراها، و نقاشی ها که به این هم ترازی شگفت انگیز سیاره ای اختصاص داشتند دست یافت که نشانگر میزان تاثیر این گذر بر مردم سراسر جهان بود.

در آخرین گذر که در سال 2004 روی داد، مردم از راه ویدیو و اینترنت به طور گسترده ای رویداد را همراهی کردند و همگان توانستند به این تجربه ی ویژه دسترسی داشته باشند. به گفته ی باتر: «احتمالن بیشترین میزان دسترسی به این رویداد در سال 2004 از طریق اینترنت بود.» (عکسی از رویداد سال 2004 همراه با توضیح: گذر تماشایی ناهید از برابر چهره ی خورشید)

وی همه ی مخاطبانش در انجمن را به توجه به این رویداد و ترویج آن در میان مردم درون و بیرون جامعه ی ستاره شناسی فراخواند: «برای بردن این رویداد به میان مردم باید پشتیبان و مشوق داشته باشید -- کسانی که بیرون رفته و گفته های ما را به خیابان ها ببرند. گفته ها را انتشار دهید. آن ها را در میان عموم بگسترانید.»

ولی کسانی که در فکر تماشای این گذر هستند باید بدانند که انجام این کار بدون روش های رصدی زیر می تواند خطرناک باشد. این روش های پیشگیرانه همانند روش هاییست که برای مشاهده ی خورشیدگرفتگی سفارش می شود: بهره از ابزارهای ویژه ی نوری، فیلترها و یا عینک جهت محافظت چشم در برابر تابش بسیار شدید قرص خورشید. البته به گفته ی پژوهشگران، با راهکارهای پیشگیرانه ی مناسب، رویداد گذر ناهید را از دست نخواهید داد.

و چنانچه باتر می افزاید: «مثل اینست که به بالای برج سیرز رفته و از آن جا به چراغ های 150,000 خیابان در چندین مایل دورتر نگاه کنید، و بخواهید گذر حشره ای را از برابر یکی از چراغ ها تشخیص دهید. ما که جایمان را در ردیف نخست تماشا آماده کرده ایم.»

واژه نامه:
Venus - sun - olar transit - NASA - TRACE spacecraft - ultraviolet - extreme ultraviolet - orbital path - Earth - transit - Jay Pasachoff - American Astronomical Society - Chuck Bueter - solar eclipse - Sears Tower

منبع: SPACE.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه