دوقلوهای GRAIL به سلامت به ماه رسیدند


دانشمند MIT، ماریا زوبر پیش از این با فضاپیماهای میان سیاره ای بسیاری کار کرده و به گسیل داشتن ابزارهایی به ماه، بهرام (مریخ)، و تیر (عطارد) کمک نموده. ولی اطمینان دارم امشب با دانستن این که برنامه ی فضاپیماهای دوقلوی "آزمایشگاه بررسی گرانش و ساختار درونی ماه" (GRAIL)، که وی بازرس اصلی آنست، با پیروزی به مقصد پایانیشان رسیده اند، خواب آسوده‌تری خواهد داشت.
دوقلوهای GRAIL از یک تکنیک "دقیق سازی پرواز" بهره می برند. آن ها بی نظمی های موجود در گرانش ماه را اندازه می گیرند که کلیدی است برای تعیین اندازه ی هسته ی ماه و دیگر پرسش های دیرپا از ساختار درونی آن.
GRAIL A با رسیدن به ماه، پیشرانه ی ترمزکننده اش را به مدت 40 دقیقه روشن کرد و وارد یک مدار قطبی حلقه ای که فاصله اش از سطح ماه، میان 90 تا 8,363 کیلومتر بود شد. GRAIL B چندان از آن عقب نبود و روز بعد به آن رسید. در سه ماه آینده، مهارگرهای زمینی هر دو فضاپیما را به مدار پایانی که بسیار پایین تر خواهد بود هدایت می کنند؛ این مدار تنها 55 کیلومتر از سطح پر از گودال ماه فاصله خواهد داشت.
(ناسا دیگر این دو فضاپیما را با نام A و B نخواهد نامید. از امروز به بعد، زوبر در پی برندگان رقابتی در سطح کشور خواهد بود که در ماه نوامبر پایان می پذیرد. این رقابت بر سر تعیین نام تازه ای برای این فضاپیماهاست. سدها (صدها) دانشجو مقاله‌هایی کوتاه نوشتند و در آن ها پیشنهادهای خود را مطرح نمودند.)

فضاپیمای GRAIL زمین را در 11 سپتامبر ترک نمود و بنابراین چندان عجله ی خاصی برای رسیدن به مقصد نداشته اند. بلکه مسیرهیی پیچیده ولی از نظر انرژی کارآمد را دنبال کردند که 3.5 ماه زمان برد و از یک "نقطه ی تعادل" میان میدان های گرانشی زمین و خورشید، یعنی نقطه ی لاگرانژ L1 بهره می برد و آن ها را به سوی ماه هدایت کرد.

GRAIL بر خلاف رویه ی مدارگردهای پیشین ماه رفتار می کند، که به کمک آرایه ای از آشکارسازها، سطح بی پوشش ماه را مورد موشکافی قرار می دادند. این دوقلوها در عوض، از گرانش خود ماه برای کاوش ژرفای درون آن بهره می گیرند. از ماه مارس تا ژوئن، آنتن های رادیویی روی زمین، موقعیت هر فضاپیما را نسبت به دیگری، با دقت چند دهم میکرون نشان گذاری خواهد کرد - حتی با وجودی که در هر نقطه، فاصله ای از 100 تا 225 کیلومتر میان آن ها خواهد بود.
فضاپیمای GRAIL به روش حلقه ای به ماه رسید، در این مسیر که پیمودنش 4 ماه به درازا کشید، از "نقطه ی تعادل" L1 میان گرانش زمین و خورشید کمک گرفته شد.
همه ی این دقت ها نمایانگر کوچک ترین تغییرات در سرعت، انحراف از حرکت کپلری که نشان دهنده ی "توده ای" در پراکندگی جرمی درون ماه است می باشند. برای نخستین بار، زوبر و گروهش این را مشخص خواهند کرد که آیا ماه یک هسته دارد یا نه و اگر دارد، اندازه وضعیت فیزیکی آن، و این که چرا پوسته ی ماه در نیمه ای که همواره رو به زمین است نازک تر است، و خیلی چیزهای دیگر را خواهند سنجید.

در 4 ژوئن، ماه - و فضاپیماها- طی یک ماه گرفتگی پاره ای (جزیی) به درون تاریکی فرو می روند و این چالشی برای زنده ماندن خواهد بود: سامانه های الکترونیکی آن ها به گونه ای طراحی شده اند که باید همیشه در نور پیوسته ی خورشید قرار داشته باشند. ولی اگر از این خطر برهند (که زوبر از بابت تغییرات آن ها خوش بین به نظر می رسد)، بر پایه ی برنامه قرار است از ارتفاع مدارشان کاسته و خود را به فاصله ی 25 کیلومتری سطح برسانند - فاصله ی آنقدر اندک که فضاپیما بتواند بی نظمی های گرانشی را حتی زیر گودال های اندازه ی متوسط هم آشکار سازد.

ماموریت این فضاپیماها تا ماه دسامبر پی گرفته می شود، و کنترل کننده های زمینی باید به طور پیوسته و به خوبی با مدارهای فضاپیماها هماهنگ باشند تا بتوانند از برخورد آن ها به سطح ماه - که سرنوشت پایانی آن ها نیز خواهد بود - جلوگیری نمایند.
ماموریت "آزمایشگاه بررسی گرانش و ساختار درونی ماه" (GRAIL) متعلق به ناسا به کمک ردگیری رادیویی فضاپیماهای دوقلو که در پی یکدیگر بر فراز سطح ماه پرواز می کنند، نقشه ای از میدان گرانشی ماه تهیه خواهد کرد.
در ضمن، یکی دیگر از همراهان گروه این پروژه، فضانورد پیشین، سالی راید است که می تواند فرصتی بزرگ برای دانشجویان به شمار آید. تاکنون بیش از 2000 کلاس درس برای بهره گیری از MoonKAM، یک دوربین نصب شده بر روی هر دو فضاپیمای GRAIL نام نوشته اند (نام نویسی کرده اند). اگر می خواهید نام خود را به این فهرست بیافزایید بهتر است شتاب نمایید.

وژه نامه:
MIT - Maria Zuber - interplanetary - Moon - Mars - Mercury - Gravity Recovery and Interior Laboratory - GRAIL - GRAIL A - GRAIL B - balance point - gravitational field - Sun - Earth - L1 - Lagrange point - lunar interior - Keplerian motion - partial lunar eclipse - lumpiness - core - crust - hemisphere - Sally Ride - MoonKAM - gravity - trajectory

منبع: skyandtelescope

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه