ناهید میدان مغناطیسی ندارد ولی شفق قطبی دارد!

* دانشمندان با شگفتی دریافته اند همان پدیده ی مغناطیسی که شفق های قطبی زمین را پدید می آورد باعث پیدایش حباب های غول آسای مغناطیسی پیرامون ناهید نیز می شود، سیاره ای بدون یک میدان مغناطیسی.

نیمکره ی جنوبی ناهید، در نور فرابنفش

دانشمندان با شگفتی دریافته اند همان پدیده ی مغناطیسی که شفق های قطبی زمین را پدید می آورد می تواند حباب های غول آسای مغناطیسی پیرامون ناهید را نیز به وجود آورد در حالی که این سیاره، سیاره ای بدون یک میدان مغناطیسی است. به گفته ی پژوهشگران، این یافته می تواند درخشش های آنی و اسرارآمیز سیاره ی ناهید، و همچنین شیوه ی کارکرد دم های دنباله دارها را توضیح دهد.

شفق های قطبی شمال و جنوب سیاره ی زمین در اثر شکستن و پیوند خطوط میدان مغناطیسی با یکدیگر روی می دهند. این فرآیند که به نام ارتباط دوباره یا بازپیوند مغناطیسی* شناخته می شود، می تواند به گونه ای ناگهانی و انفجاری، انرژی مغناطیسی را به انرژی گرمایی و انرژی جنبشی تبدیل کند. (ویدیوی پایین این مطلب را ببینید)

دانشمندان پدیده ی بازپیوند مغناطیسی را تنها در سیاره هایی با میدان مغناطیسی ذاتی درونی دیده بودند، مانند زمین، تیر، مشتری، و کیوان. میدان مغناطیسی این سیاره ها جهت ذرات باردار درون باد خورشیدی که از سوی خورشید می آیند را تغییر داده و آن ها را به درون پوسته ای که پیرامون سیاره را فراگرفته به نام مغناطکره یا مگنتوسفر می کشانند. بازپیوند مغناطیسی درون مغناطکره روی می دهد و به شفق های قطبی و توفان های مغناطیسی می انجامد. (در این زمینه بخوانید: آسمان رنگین شب)

در سمت شب سیاره - سمتی که رو به خورشید و بادهای آن نیست - مغناطکره به درون فضا کشیده شده و به اصطلاح "دُم مغناطیسی" یا magnetotail می سازد. سیاره ی ناهید با وجود این که میدان مغناطیسی ندارد ولی یک دم مغناطیسی دارد که در اثر بر هم کنش باد خورشیدی با یونسفر آن پدید می آید. یونسفر یا یونکره بخش بالایی جو سیاره است که سرشار از یون های باردار الکتریکی می باشد.
بازپیوند مغناطیسی - ویدیوی مربوط به این عکس را اینجا ببینید
اینک دانشمندان با بهره از داده های به دست آمده از فضاپیمای ناهید اکسپرس (ونوس اکسپرس) متعلق به آژانس فضایی اروپا، موفق به کشف پدیده ی بازپیوند مغناطیسی در دم مغناطیسی ناهید شده اند. نتیجه ی اساسی این بازپیوند یک حباب پلاسما به پهنای 3,400 کیلومتر (2,100 مایل) بود که تا 94 ثانیه هم دوام آورد.

ناتالیا روبا این عکس شفق را در
5 مارس 2012 از ایوالوی
فنلاند گرفت. تصویر بزرگ تر
تیه لونگ ژانگ، سرپرست نویسندگان این پژوهش می گوید: «دینامیک پلاسما در ناهید و زمین، با وجودی که این دو سیاره دارای محیط های مغناطیسی بسیار ناهمانندی می باشند، با یا بدون میدان های مغناطیسی ذاتی، به گونه ی شگفت آوری همانند یکدیگر است.» ژانگ یک دانشمند سیاره شناس در بنیاد پژوهش های فضایی آکادمی علوم اتریش و بازرس اصلی مغناطیس سنج ونوس اکسپرس می باشد.

این یافته ها می تواند به توضیح نورهای اسرارآمیزی که در سمت شب ناهید دیده می شود کمک کند. ژانگ به SPACE.com می گوید: «دهه های بسیاری بود که درخشش هایی اندک از راه های گوناگون [در ناهید] دیده می شد و دانشمندان آن ها را به عنوان شفق قطبی تعبیر کرده بودند. با این حال دلیل شفق های ناهید تا مدت های دراز به پرسشی برای همه تبدیل شده بود چرا که ناهید هیچ میدان مغناطیسی سرشتی از خود ندارد.»

اکنون شاید این راز به گشوده شدن نزدیک تر شده باشد. ژانگ می افزاید: «آیا کسی می تواند درخشش های ضعیف سمت شب ناهید را به عنوان شفق تعبیر کند؟ به باور من، یافته ی ما درباره ی رخ دادن بازپیوند مغناطیسی در دم مغناطیسی ناهید به سود نظریه ی شفق می باشد.»

افزون بر آن، این یافته می تواند راز دنباله دارها را نیز بگشاید. این اجرام هم مانند ناهید، مغناطیسی نیستند. روشی که در آن، بازپیوند مغناطیسی می تواند یک حباب مغناطیسی را از دم مغناطیسی ناهید جدا کند، می تواند این را هم توضیح دهد که جرا دم دنباله دارها می تواند از سر آن ها جدا شود. این دانشمندان یافته های خود را به طور مفصل در شماره ی آنلاین 5 آوریل نشریه ی Science منتشر کردند.
بازپیوند مغناطیسی - در خود یوتیوب ببینید
------------------------------------------
*بازپیوند مغناطیسی یا Magnetic reconnection فرآیندی است که در آن خطوط میدان مغناطیسی ناگهان تغییر ساختار داده، میتوانند باعث تبدیل ناگهانی بخش اعظمی از انرژی مغناطیسی به انرژی گرمایی وهمچنین شتاب و تسریع برخی از ذرات باردار به انرژی بالا شوند. (منبع)

در همین زمینه: توفان های خورشیدی چه هستند؟ * ناهید هم لایه ازن دارد * عکس هایی از ورود سونامی خورشید به زمین *

واژه نامه:
aurora - Earth - magnetic bubble - Venus - planet - magnetic field - comet tail - Northern Lights - Southern Lights - magnetic line - magnetic reconnection - magnetic energy - heat - kinetic energy - Earth - Mercury - Jupiter - Saturn - charged particle - solar wind - sun - magnetosphere - magnetic storm - magnetotail - ionosphere - ion - European Space Agency - Venus Express - plasma - Tielong Zhang - planetary scientist - magnetometer - Natalia Robba

منبع: Space.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه