یافته هایی از شگفت انگیزترین حلقه کیوان

* فضاپیمای کاسینی اجسامی با ردی روشن را در یکی از حلقه های کیوان دیده است. 
* این یافته ها به اخترشناسان نشان می دهد که حلقه ی F کیوان همانند باغ وحشی شلوغ از اجسام است.

دانشمندانی که تصاویر گرفته شده توسط فضاپیمای کاسینی ناسا را بررسی می کنند اجرامی شگفت انگیز و عجیب به بزرگی نیم مایل یافته اند که در بخش هایی از حلقه ی F سیاره ی کیوان (زحل) سوراخ و شکاف پدید آورده و پشت سر خود ردهایی درخشان به جای می گذارند. این ردهای درون حلقه که دانشمندان نام "مینی جت" یا "ریزفواره" بر آن ها نهاده اند، حلقه ی گمشده ی روایت ستاره شناسان درباره ی رفتار کمیاب حلقه ی F را پر می کنند. 

این شش تصویر گرفته شده توسط فضاپیمای کاسینی ناسا، ردهایی را
نشان میدهند که به وسیله ی اجرامی به قطر حدود نیم مایل (1 کیلومتر)
از حلقه‌ی F کیوان بیرون کشیده شده است. تصویر بزرگ تر
کارل موری از دانشگاه کویین مری لندن، انگلستان، می گوید: «به نظر من حلقه ی F رازگونه ترین حلقه ی کیوانست، و تازه‌ترین دستاوردهای کاسینی نشان می دهد که این حلقه بیش از آنچه ما تاکنون می اندیشیدیم پویا است. این یافته ها به ما نشان می دهند که منطقه ی حلقه ی F همانند باغ وحشی شلوغ از اجسامیست در اندازه های از نیم مایل (0.8 کیلومتر) گرفته تا به اندازه ی ماه هایی مانند پرومته که بزرگیشان به 100 مایل یا 160 کیلومتر می رسد، و این اجسام نمایشی دیدنی به راه انداخته اند.»

دانشمندان دریافته بوده اند که اجرام نسبتن بزرگی مانند پرومته (پرومتئوس) با پهنای 92 مایل یا 148 کیلومتر، می توانند کانال‌ها، موج ها، وگلوله های برفی در حلقه ی F پدید آورند، ولی به گفته ی موری، نمی دانستند پس از شکل گیری این گلوله‌های یخی چه بر سر آن ها می آید. برخی از آن ها بی شک در اثر برخوردها و یا نیروی های کشندی موجود در مدارشان به گرد کیوان خرد می شوند، ولی اینک دانشمندان به شواهدی دست یافته اند که برخی از گلوله های یخی کوچک تر سالم می مانند؛ و مدارهای گوناگون و متفاوت آن ها بدین معناست که مدارشان با حلقه ی F برخورد پیدا می کند.
[درباره ی پرومته این مطلب و ویدیوی زیبا را ببینید: رقص مداری پرومتئوس]

به نظر می رسد این اجرام کوچک با سرعت هایی آرام به حلقه ی F برخورد می کنند -- چیزی در حدود 4 مایل یا 6.4 کیلومتر بر ساعت. این برخوردها تکه های درخشان یخ را با خود از درون حلقه ی F بیرون می کشند و ردی به جا می گذارند که معمولن 20 تا 110 مایل (40 تا 180 کیلومتر) درازا دارد. گروه موری به گونه‌ای شانسی در تصویری متعلق به 30 ژانویه ی 2009، یک رد کوچک دیدند و آن را تا بیش از هشت ساعت دنبال نمودند. این فیلم بلند تایید کرد که سرچشمه ی آن جرم کوچک، حلقه ی F است، از همین رو آنان دوباره به سراغ عکس های پیشین کاسینی رفتند تا ببینند آیا این پدیده پیش از این هم تکرار شده بوده یا نه. 
در این تصاویر، تغییر پیوسته در حلقه‌ی موجی و پیچدار F کیوان را
می بینید. منبع تصویر

نیک اَتری از دانشگاه کویین مری می گوید: «محیط حلقه ی F برابر با 550,000 مایل یا 881,000 کیلومتر است، و این ریزفواره ها آنقدر کوچکند که برای یافتنشان نیاز به کمی زمان و نیز شانس داریم. ما 20,000 عکس را جستجو کردیم و با خوشحالی 500 نمونه از این ناقلاها را تنها در عکس های هفت سالی که از رسیدن کاسینی به کیوان می گذرد پیدا کردیم.» 

در شماری از موارد، اجرام به صورت گروهی حرکت می کردند و ریزفواره هایی می ساختند که به نظر کاملن عجیب می آمد، مانند نوک یک نیزه. دیگر تصاویر تازه نماهایی باشکوه از کل حلقه ی F را به نمایش می گذارند، با چرخش ها و پیچش هایی که روی حلقه موج می اندازند و از همه گونه اجسام در حال حرکت درون و پرامون حلقه ناشی سرچشمه می گیرند. 

لیندا اسپیلکر از آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در پاسادنای کالیفرنیا می گوید: «پژوهش های کاسینی از حلقه ی F، فراتر از نشان دادن زیبایی شگفت انگیز این حلقه، به ما کمک می کند از فعالیتی آگاه شویم که در زمان شکل گیری منظومه های خورشیدی از یک قرص گرد و غبار، که همانند، ولی آشکارا بسیار بزرگ تر از قرصی که امروزه پیرامون کیوان می بینیم بود رخ داده. ما با ناشکیبایی منتظریم ببینیم کاسینی چه چیز دیگری از حلقه های کیوان نشانمان خواهد داد.» 

* ویدیویی در این باره با نام "اسرارآمیزترین حلقه کیوان" یا "Saturn's Weirdest Ring":
  

واژه نامه: 
 NASA - Cassini spacecraft - Saturn - F ring - mini-jets - Carl Murray - Prometheus - Nick Attree - barb - harpoon - solar system - Linda Spilker - Jet Propulsion Laboratory 

منبع: Astronomy 

2 دیدگاه شما:

ناشناس

سلام

با توجه به اینکه به زبان فارسی و واژه های فارسی اهمیت می دهید، خواستم یه پیشنهادی به شما بکنم.

قدیما به "یافته های تازه" می گفتند "نویافته های"!
دوست داشتید شما هم استفاده کنید

یک ستاره در هفت آسمان

سپاسگزارم دوست عزیز
بله. بخش بزرگی از تلاش های من در این وبلاگ، در راستای جا انداختن و رواج واژگان فارسی، دستکم در رشته ی ستاره شناسیه.
واژه ی"نویافته" رو هم چند بار در جای مناسبش در این وبلاگ به کار بردم ولی اینجا و برای این عنوان به نظرم چندان آهنگ خوبی نداشت.
باز هم سپاس از بازدید و بیان دیدگاهتون

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه