پسرعموی یک دریاچه آفریقایی روی تیتان

*هر دو دریاچه فصلی و گذرا هستند - گودی هایی پهناور و کم ژرفا که گاهی با مایع پر می شوند.

منطقه ای روی تیتان، ماه کیوان یافته شده که شبیه دریاچه ی اتوشا (Etosha Pan) در نامیبیای آفریقا می باشد. هر دو دریاچه‌هایی موقتی هستند - گودی های کم ژرفا و پهناور که گاهی با مایعات پر می شوند.

Ontario Lacus یا "دریاچه واره ی اونتاریو" بزرگ ترین دریاچه در نیمکره ی جنوبی این قمر کیوان است. این دریاچه اندکی کوچک تر از دریاچه ی همنامش در آمریکای شمالیست، ولی از برخی جهات، تفاوت های عمده ای با آن دارد. این دریاچه با هیدروکربن مایع پر می‌شود نه آب، و ژرفای بیشینه اش تنها چند متر است و در یک فرورفتگی بسیار کم ژرفا در یک حوضه ی رسوبی هموار که با رشته کوه هایی کوچک در بر گرفته شده جای دارد.
دریاچه ی اونتاریو بزرگ ترین دریاچه در نیمکره ی جنوبی تیتان است. این دریاچه یک دریاچه ی موقتی همانند گودال اتوشا در نامیبیای آفریقاست. روی تیتان، مایعات از هیدروکربن ها درست شده اند در حالی که روی زمین، از آب درست می شوند.
افزون بر آن، یک پژوهش تازه نشان می دهد که اشکال سطحی و شرایط آب و هوایی در این ناحیه همانند مناطق نیمه خشک روی زمین، از جمله گودی های نمکی جنوب آفریقا می باشد. این مشاهدات توسط فضاپیمای مدارگرد کاسینی، بخشی از ماهواره‌ی کاسینی-هویگنس متعلق به ناسا، اِسا، و آژانس فضایی ایتالیا که به منظومه ی کیوان فرستاده شده انجام گرفت.

پیش از این گمان می رفت که دریاچه ی اونتاریوی تیتان به طور همیشگی از متان، اتان، و پروپان مایع پرشده ولی تازه ترین مشاهدات خلاف آن را نشان می دهد. دانشمندان به رهبری توماس کورنه از دانشگاه نانت فرانسه با ترکیب داده های به دست آمده از دستگاه های تصویربرداری، طیف سنجی، و راداری کاسینی - که هر دستگاه دو بار دریاچه ی اونتاریو را رصد کرده بود -، شواهدی از کانال هایی یافتند که از لبه ی جنوبی دریاچه به درون آن رفته اند. این کانال ها از دسامبر 2007 تا ژانویه ی 2010 دیده می شدند؛ هر بار نیز وضوح فضایی (وضوح زاویه ای) قادر به دیدن آن ها بود.


کورنه می گوید: «ما نتیجه می گیریم که به احتمال زیاد، بستر سفت و جامد دریاچه‌ی اونتاریو در این مناطق بیرون زده است (سطح دریاچه پایین رفته). افزون بر آن، کاسینی رسوباتی را پیرامون دریاچه ی اونتاریو آشکار کرده که آن ها هم نشان می دهند سطح مایع در گذشته بالاتر بوده.»

این دریاچه شبیه دریاچه های فصلی روی زمین است. به نظر پژوهشگران نزدیک ترین پسرعموی آن، گودال اتوشا (Etosha Pan) در نامیبیاست. این دریاچه با بستر نمکی در فصل باران با بالا آمدن آبخوان های زیرزمینی، با لایه ای کم ژرفا از آب پر می شود. این آب سپس بخار می شود و رسوباتی به جا می گذارد که مانند نشانه های جزر و مد، میزان گسترش قبلی آب را نشان می دهد. بنابراین کورنه و همکارانش بر این باورند که دریاچه ی اونتاریو هم نتیجه ی مایعات هیدروکربنی زیر سطحی است که گاه بالا آمده و در گودی جریان می‌یابند، پس از آن هم دوباره تا حدی خشک می شوند.

بیرون از زمین، تیتان تنها دنیای شناخته شده ی دیگریست که به گونه ی پایدار مایعاتی روی سطحش نگه می دارد. زمین یک چرخه ی آبی دارد و تیتان یک چرخه ی کامل هیدروکربنی بر پایه ی هیدروژن، کربن و نیتروژن، که میان جو، سطح و زیر سطح جابجا می شوند. دریاچه های تیتان بخشی جدایی ناپذیر از این فرآیندند.

نیکلاس آلتوبلی از برنامه ی کاسینی-هویگنس آژانس فضایی اروپا می گوید: «این نتایج تاکیدی هستند بر اهمیت سیاره شناسی تطبیقی در دانش سیاره ای نوین: یافتن ویژگی های زمین شناختی آشنا روی جهان های بیگانه مانند تیتان به ما اجازه می دهد نظریه هایی که چگونگی شکل گیری آن ویژگی را توضیح می دهند را بیازماییم.» 

در همین زمینه بخوانید: *تیتان، پسرعموی شگفت انگیز زمین *دریانوردی در دنیای فرازمینی *در تیتان باران می بارد! *اقیانوسی بزرگ در تیتان *از آتشفشان های تیتان به جای گدازه، یخ بیرون می زند    

واژه نامه:
Saturn - moon - Titan - Etosha Pan - Namibia - Africa - ephemeral lake - Ontario Lacus - Lake Ontario - sedimentary basin - Cassini orbiter - NASA - ESA - Italian Space Agency - Cassini-Huygens - Saturn’s system - methane - ethane - propane - Thomas Cornet - spatial resolution - Earth - underground aquifer - water - water cycle - hydrocarbon cycle - hydrogen - carbon - nitrogen - comparative planetology - planetary science - geological feature - Nicolas Altobelli

منبع: astronomy

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه