سیاهچاله ای در حال بلعیدن یک ستاره غافلگیر شد

* دانشمندان موفق شدند مرگ یک ستاره و هضم شدنش توسط ابَرسیاهچاله ای که پیش از این یک
سیاهچاله ی خفته بود را مستقیمن تماشا کنند. 

اگر ستاره ای از فاصله ای بیش از حد نزدیک از کنار یک سیاهچاله بگذرد، نیروهای کششی سیاهچاله می توانند آن را از هم گسیخته و پاره پاره کنند. پس از آن نیز گازهای سازنده ی ستاره در چرخشی مارپیچ وار به درون سیاهچاله فروکشیده می شود. اصطکاک باعث گرم شدن گاز و برافروختگی و تابش آن خواهد شد. اخترشناسان با جستجوی سیاهچاله های ابرپرجرمی که به تازگی درخشش یافته اند، می توانند آن ها را در حین خوردن و بلعیدن غذایشان مشاهده کنند.

گروهی از دانشمندان در 31 می 2010 با بهره از تلسکوپ پان استارز1 واقع در کوه موناکی هاوایی، دقیقن چنین تابشی را کشف کردند. این درخشش در 21 ژوییه به اوج شدتش رسید و پس از یک سال هم فروخفت و ناپدید شد. ادو برگر از مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونیان در کمبریج ماساچوست می گوید: «ما مرگ یک ستاره و هضم شدنش توسط سیاهچاله را مستقیمن و هم زمان رصد نمودیم.» این درخشش از یک سیاهچاله ی ابرپرجرم در مرکز کهکشانی به فاصله ی 2.7 میلیارد سال نوری دیده شد که پیش از این یک سیاهچاله ی خفته بود. این سیاهچاله جرمی 3 میلیون برابر خورشید دارد و تقریبن هم اندازه ی سیاهچاله ی مرکزی کهکشان راه شیریست.

رصدهای بعدی در رصدخانه ی MMT واقع در آریزونا این سیاهچاله را در حال مصرف مقادیر زیادی هلیوم نشان داد؛ بنا بر این احتمالن ستاره ی پاره پاره شده، هسته ی یک ستاره ی غول سرخ بوده است. نبودِ هیدروژن نشان داد که این ستاره جو بیرونیش را بار قبل که از کنار سیاهچاله گذشته بوده از دست داده بوده است. به گفته ی چورنوک: «این ستاره از یک رویارویی با سیاهچاله به سختی جان به در برده بود ولی در دور دوم به پایان شومش رسید.»

این یافته، قدرت ردیابی و آشکارسازی تلسکوپ کاوش گسترده (Panoramic Survey Telescope) و سامانه ی واکنش سریع پان استارز (Pan-STARRS)، که برای مشخص کردن جای همه گونه پدیده های گذرا و ناپایدار آسمان شب طراحی شده اند را می نمایاند.

عکس های روبرو که توسط کاوشگر فرگشت های کهکشانی (GALEX) و تلسکوپ پان استارز1 در هاوایی گرفته شده اند، کهکشانی را نشان می دهد که به گونه ای ناگهانی روشن شد و دلیل آن هم درخششی در هسته اش بود. این درخشش نشانه ی از هم گسیخته شدن یک ستاره توسط سیاهچاله ی مرکزی کهکشان بود که بسیار به آن نزدیک شده بود.
تصویر بالا سمت چپ را GALEX در سال 2009 گرفت و کهکشان را پیش از درخشش، زمانی که هنوز در نور فرابنفش دیده نمی شد نشان می دهد. در عکس بالا سمت راست که در 23 ژوئن 2010 توسط GALEX گرفته شده، همان کهکشان در نور فرابنفش، 350 بار درخشان تر شده.
تصویر پایین سمت چپ توسط پان استارز1 گرفته شده و کهکشان را در سال 2009 پیش از درخشش نشان می دهد (نقطه ی روشن میانه ی عکس). تصویر پایین سمت راست هم که توسط پان استارز1 و از ژوئن تا اوت 2010 گرفته شده، درخشش هسته ی کهکشان را نمایان کرده. توجه داشته باشید که نور این درخشش بسیار آبی تر (داغ تر) از نور خود کهکشان است- تصویر در اندازه های بزرگ تر با توضیح بیشتر از ناسا
نمایی از شبیه سازی رایانه ای که گازِ سرچشمه گرفته از یک ستاره ی از هم گسیخته در اثر گرانش و در حال فروافتادن به درون یک سیاهچاله را نشان می دهد. بخشی از گاز هم در حال پس زده شدن به درون فضا با سرعتی بالا می باشد. ستاره شناسان درخششی ناگهانی در نور مریی و فرابنفش را دیدند که از گازِ در حال فروکشیده شدن به درون سیاهچاله و هلیوم برافروخته ی ستاره ی غنی از هلیوم که در حال پس زده شدن بود ناشی می شد. خود شبیه سازی را پایین می بینید- تصویر بزرگ تر
supermassive black hole - black hole - tidal force - Friction - Pan-STARRS1 - Edo Berger - Harvard Smithsonian Center for Astrophysics - galaxy - Sun - Milky Way - MMT Observatory - helium - core - Chornock - Panoramic Survey Telescope - Rapid Response System - NASA - Galaxy Evolution Explorer - GALEX - nucleus - ultraviolet

منبع: astronomy.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه