شش گزینه نخست برای یافتن موجودات بیگانه

* نوشته ای از سِت شوستاک، ستاره شناس ارشد در بنیاد SETI (جستجوی هوش فرازمینی)

بیایید رک باشیم: ما هنوز هیچ مدرک کارآمد و به درد بخوری برای وجود زندگی در جایی غیر از سیاره ی زمین نیافته ایم. این واقعیتیست که از روزگار ارسطو تاکنون تغییری نکرده.

ولی بر خلاف آن یونانی خردمند، بسیاری از مردمان امروزی می پندارند اثبات زندگی فرازمینی زینت بخش چرخه ی بعدی خبرهایشان خواهد بود. در هر حال، ستاره شناسان به تازگی هزاران سیاره ی تازه یافته اند؛ آژانس های فضایی به گونه ای خستگی ناپذیر دستگاه هایی را به سوی ده ها هدف در منظومه ی خورشیدی پرتاب نموده اند؛ و دانشمندان برنامه ی "ستی" (SETI - جستجوی هوش فرازمینی) ساختن تجهیزات تازه برای دریافت امواج پچ پچ های ETها را پی می گیرند.

بودجه ی پژوهش ها شاید کم باشد ولی چشمداشت ها فراوانست. از میان فهرست بلند جاهایی که در آن ها بتوانیم پرده از "زندگی ناشناخته" برداریم، به کدام یک علاقه دارید؟ به بیان دیگر، به نظرتان کدام نقطه، نخستین جایی خواهد بود که در آن ذرات شیمیایی خود-ساخته ای بیابیم که برای همیشه - همیشه - "جای نخست" را در گفتگوهایمان درباره ی این که "زندگی" نه چیزی فوق العاده کمیاب یا حتی یگانه، بلکه یک همه گیری کیهانیست بگیرد؟
این تصویر نمای نزدیک از منطقه ی جنوبگان تیتان، بزرگ ترین ماه کیوان، یک تورفتگی را در قطب جنوب نشان می دهد با لایه های مه آلود آبی و نارنجی روی آن. فضاپیمای کاسینی ناسا این عکس را در 11 سپتامبر 2011 گرفت و تاریخ انتشار آن هم 22 دسامبر بود.
اینجا فهرستی از شش گزینه ی نخست من ارایه می شود، باشد که مورد توجه و گفتگوی شما قرار بگیرد. دو نکته ی مهم را به یاد داشته باشید:

آ) همه ی گزینه های من از اعضای منظومه ی خورشیدی خودمانند، نه به این خاطر که فکر می کنم در بقیه ی کیهان زندگی پیدا نمی شود، بلکه تنها از آن رو که به گمان من، ما موجودات زنده را نخست در جایی خواهیم یافت که می توانیم به آنجا برویم و آن را مستقیما جستجو کنیم. به بیان دیگر، گزینه های من کاربردی هستند.

ب) انتظار نداشته باشید اگر موجود زنده ای در این نقاط پیدا شود بتواند بخزد، شنا کند و یا با ما گفتگو کند. این چند نقطه، همگی برای موجودات بزرگ تر از یک میکروب محیط هایی خشنند. این فهرست درباره ی یافتن ساختار آغازین زندگیست نه یافتن دوستانی هوشمند. 

این شما و این هم فهرست من:

یکی از ماه های کوچک سیاره ی کیوان (زحل) است، ولی برخلاف پندارهای تاریخی، این ماه یا قمر تنها یک تکه سنگ ساده که کاملا با لایه ای از یخ پوشیده شده باشد نیست. در سال 2005، فضاپیمای کاسینی ناسا عکس هایی از آبفشان هایی در نیمه ی جنوبی انسلادوس گرفت که ذرات آب یخ زده را از میان ترک های سطح آن به بیرون می فشاندند. بهترین گمانه زنی این بوده که ذخیره ای از آب مایع زیر سطح یخ زده ی انسلادوس وجود دارد که در اثر بر هم کنش های گرانشی میان این ماه و دیگر اعضای منظومه ی کیوان گرم نگه داشته شده. در این مکان، پیش نیازهای زندگی وجود دارد، و چه بسا انسلادوسی هایی هم در آن پیدا شوند.

یک عامل اصلی محبوبیت این ماه آنست که اگر موجود زنده ای داشته باشد، یافتنش آسان خواهد بود. چنانکه سینتیا فیلیپس، همکار من در بنیاد ستی می گوید: «نمونه هایی از آن چه در این آبخوان های نهفته وجود دارد، به گونه ای پیوسته در حال پاشیدن به فضاست؛ تنها چشم به راه ما است تا برویم و آن ها را به چنگ آوریم.» نه فضاپیماهای سطح نشین نیاز است و نه مته های خودکار -- شاید مدارک اثبات زندگی روی انسلادوس آماده برای برداشتن باشد.

این هم‌خانواده ی سنگین وزن انسلادوس، تنها جهان شناخته شده ی منظومه ی خورشیدی (البته به غیر از زمین) است که دریاچه های مایع روی سطحش دارد. به یاد داشته باشید که این دریاچه ها از متان و اتان -گاز مایع طبیعی- پر شده اند و سطح آن ها به گونه ای پیوسته با نم نم بی وقفه ی باران هیدروکربن بالا نگه داشته شده است. ولی با وجود این ترکیبات شگفت و نیز با دمای بسیار پایین (179- درجه ی سانتیگراد یا 290- درجه ی فارنهایت)، تیتان دنیاییست که در آن، شیمی امتیاز سرمایه گذاری دارد.

افزون بر آن، ما می دانیم چگونه سطح نشین های روباتیک بر سطح آن بفرستیم، چرا که پیش از این، این کار را کرده ایم. در سال 2005، کاوشگر هویگنس بر سطح یخی تیتان فرود آمد. یک کاوشگر آینده -- که بتواند دریاچه های سرد و گزنده ی این ماه را درنوردد -- شاید پرده از اسرار تیتان بردارد.

یا مریخ؛ گزینه ای که هیچگاه از فهرست خط نخورد. بهرام همیشه یکی از گزینه های محبوب برای شکار یاخته های زنده ی بیگانه بوده است. به ویژه رگه های تیره ی فریبنده ای که در تابستان های آن در دهانه ی هوروویتس  پدیدار می شود. به نظر می رسد این رگه ها، آب شور روان، تنها چند اینچ زیر پوسته ی خاکی بهرام باشند. یک کاوشگر نسبتا ساده می تواند از این محیط گل آلود نمونه بردارد.

فضاپیمای گالیله در سال 1990 این عکس را از
ناهید گرفت. این عکس برای بهتر نشان دادن
شکل ابرها، از فیلتر گذشته و رنگ‌ آمیزی شده.

ابرهای اسید سولفوریک به گونه‌ای همانند ابرهای
هوای خوب زمینی هستند.
4) اروپا:
شاید بسیاری به این ماه مشتری رتبه ای بیش از آنچه من داده ام بدهند، زیرا احتمال می رود آب با حجمی بیش از همه ی آب های اقیانوس های زمین در آن وجود داشته باشد. دلیل پایین آمدن اروپا در رده بندی اینست که دریاهای گسترده و شور آن زیر لایه ای از یخ، به کلفتی حدود 10 مایل جای دارند که از حساب تانسور هم سخت تر است.

تنها این نیست که فرستادن یک کاوشگر به زیر این زره یخی کار رستم دستانست*، بلکه اقیانوس های اروپا از یک غار هم تاریک ترند - و این یعنی که فتوسنتز در آن امکان ندارد. با این حال آن پایین می تواند چیزی باشد که با انرژی زمین-گرمایی یا مولکول های پیچیده ی سطح زنده بماند.

یک گزینه ی غافلگیرکننده در قرعه کشی زیست شناسی فرازمینی. خواهر سیاره ای ما با دمای سوزان سطحش (850 فارنهایت, یا 454 سانتیگراد)، معمولا به اندازه ی یک قاطر آب پز (!!) عقیم و سترون پنداشته می شود. ولی دیوید گرینسپون، دانشمند سیاره شناس و مدیر اداری موزه ی طبیعت و دانش دنور به این اشاره می کند که دماهای لایه های بالایی جو ناهید به گونه ای تحمل پذیر، خنک و طراوت بخش است. وی می نویسد افزون بر آن، در این منطقه ی جو ناهید، کنش شیمیایی جالب و اندکی با شرکت دی اکسید گوگرد و مونوکسید کربن جریان دارد که می تواند یک چرخه ی خوراکی برای میکروب های شناور فراهم آورد. می توان چنین پنداشت که توده ابرهای کدر و اسیدی ناهید منزلگاه بیگانه های جوی است.

من این دو ماه (قمر) سیاره ی مشتری را با هم در فهرست گذاشته ام چرا که احساس می کنم برای یافتن موجود زنده، نامزدهایی با شانس برابرند. این دو هم شاید همچون همسایه ی نامدارشان، اروپا، اقیانوس هایی مایع در دل خود داشته باشند. ولی اگر این دو ماه همزاد،  اقیانوس های شوری هم داشته باشند، در ژرفای آن ها و زیر لایه ای سنگی با کلفتی دستکم 100 کیلومتر پنهان شده است. یافتن موجود زنده در چنین جایی یک پروژه ی آماده و به صرفه برای نوه هایمان خواهد بود.

این ها جاهای مورد علاقه ی من برای جستجوی زندگی فرازمینی بودند. یادآوری می کنم که اولویت های من تنها "سلیقه ی شخصی" من می باشند. این تصمیم گیری چنانچه همیشه در دنیای دانش انجام می شود، بر پایه ی داده ها انجام شده است.
Seth Shostak, Senior Astronomer, SETI Institute
---------------------------------------------------
* در متن اصلی: "هرکول"
واژه نامه:
Earth - Seth Shostak - Aristotle - solar system - SETI - Search for Extraterrestrial Intelligence - ET - biology - microbe - Enceladus - moon - Saturn - NASA - Cassini spacecraft - geyser - Saturnian system - Cynthia Phillips - Titan - liquid lakes - ethane - methane - natural gas - hydrocarbon - Huygens probe - Mars - protoplasm - Horowitz crater - epidermis - Europa - Jovian moon - tensor calculus - Hercules - geothermal heat - molecule - Venus - exobiology - David Grinspoon - Museum of Nature and Science - sulfur dioxide - carbon monoxide - acidic cloud - Callisto - Ganymede - Jupiter - depression - Galileo spacecraft - sulfuric acid

منبع: SPACE.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه