نشانه های آب در سنگی که با پای خود از بهرام به زمین آمد

* یک گروه بین المللی از دانشمندان با شکستن شهابسنگی که از سیاره ی بهرام آمده، رازهای نهفته
در دل آن را آشکار کردند.

بر پایه ی مقاله ای که این هفته در نشریه ی ساینس منتشر شد، یک شهابسنگ که سال گذشته در مراکش به زمین افتاد، شاید تازه‌ترین و ناب ترین شواهد از آب روی سیاره بهرام (مریخ) را در بر داشته باشد.
سنگ ۱.۱ کیلوگرمی از شهابسنگ بهرامی تیسنت در موزه ی تاریخ طبیعی لندن. این سنگ یک پوسته ی گدازشی سیاه براق دارد.
 محتوای دست نخورده ی درونِ آن، ریزبلورهای زرد/سبز زبرجد (الیوین) و توده های شیشه ی سیاه را در بر دارد که از ویژگی های این شهابسنگ شرگوتیت (shergottite) می باشد. (منبع عکس)
این شهابسنگ با نام "تیسینت" (برگرفته از نام شهری که شهابسنگ در نزدیکیش افتاد)، در ماه ژانویه به عنوان تکه سنگی از سیاره ی بهرام شناسایی شد. اکنون به گزارش حسنا الشناوی اودجيهان (از دانشگاه حسن دوم کازابلانکا، مراکش) و همکارانش، تیسینت شواهدی از خاک بهرام را در خود دارد؛ خاکی که به نظر می رسد "آب" در آن دگرگونی پدید آورده.

تیسینت با برخورد به جو زمین، منفجر شده و به صدها تکه ی کوچک،
مانند این قطعه ی ۴-۳ گرمی واپاشید. گرمای برخورد لایه ی بیرونی
تیسینت را سوزاند و پوششی به نام پوسته ی گدازش دور آن پدید آورد.
تکه ای کوچکی از شهابسنگ از پشت این پوسته بیرون زده اند.
شهابسنگ های بهرام چیز تازه ای نیستند. طی ۴ میلیارد سال گذشته، شهابسنگ های غول پیکری به این سیاره ی سرخ برخورد کرده و تکه سنگ های آن را به فضا پرتاب کرده اند. بسیاری از این تکه سنگ ها هم سرانجام با رسیدن به زمین، بر سطح آن افتاده اند که پژوهشگران می توانند از روی حباب هایی از جو بهرام که در دلشان به دام افتاده، آن ها را به عنوان شهابسنگ های بهرامی شناسایی کنند. شکارچیان شهابسنگ تاکنون حدود ۱۰۰ تکه سنگ بهرامی که به همین شیوه بر زمین فرود آمده اند را یافته اند.

ولی تیسین یک مورد ویژه است. بیشتر شهابسنگ های بهرامی تا ماه‌ها و یا سال ها بر روی زمین می مانند، بر سرشان باران می بارد و می خیسند، به گونه ای که اگر نشانه ای از آب سیاره ی بهرام هم در آن ها باشد، با آب سیاره ی زمین در هم آمیخته و آشکار نمی‌شود.

شهابسنگ تیسینت تازه و دست نخورده است. افراد بسیاری در ساعت ۲ بامداد ۱۸ ژوییه ی ۲۰۱۱ شاهد افتادن آن بر زمین بودند، و از آن جایی که صحرای مراکش خشک و بی باران است، تیسینت تا ۲ ماه بعد که همه ی تکه هایش گردآوری شد احتمالن با هیچ آبی تماس پیدا نکرد. همین تیسینت را به تازه ترین و دست نخورده ترین نمونه ای که تاکنون از بهرام به دست آمده تبدیل ساخت. پس اگر نشانه ای از آب در تیسینت باشد، از آب بهرام خواهد بود؛ نه آب زمین. اودجيهان و گروهش بر این باورند که دقیقن همین را یافته‌اند.

برشی جلا داده شده از تیسینت که با رنگ نشانگذاری شده تا کانی های
سازنده ی شهابسنگ را نشان دهد. کانی های بزرگ سبزرنگ، زبرجد یا
الیوین نام دارند که به هنگام نشستن گدازه ها بر سطح بهرام شکل گرفتند.
لبه‌های سرخ به دور بلورهای سبز نشان می دهند که ساختار گدازه ی
تیسینت هنگام شکل‌گیری زبرجد در حال تغییر بوده. بلورهای ریز دیگر
کانی‌ها هم پس از آن شکل گرفتند که گدازه‌ها فوران کرده و دیگر سرد
شده بودند (لکه‌های کوچک سفید و آبی). این برش جلا یافته از نزدیک
همانند برش های مشابه از بازالت های هاوایی است.
تیسینت در آغاز هنگامی که گدازه ها بر سطح بهرام فوران کردند و در هوای سرد این سیاره به سرعت سرد شدند پدید آمد. ۷۰۰ هزار سال پیش، یک برخورد سنگین باعث جدایی تیسین از بهرام و پرتاب آن به فضا شد و در همان حال، بخشی از آن را آب کرد و به رگه‌هایی از شیشه ی سیاه تبدیل نمود که اکنون به صورت رگه هایی ضربدری درون آن دیده می شود (شهابسنگ های بهرامی دیگری همانند این که تاکنون به دست آمده هم ۷۰۰۰۰۰ سال عمر دارند، که نشان می دهد همگی در اثر یک برخورد راهی فضا شده بوده اند).

پس از آن که گروه دانشمندان بررسی های شیمیایی را روی این رگه‌ها انجام دادند، شواهدی از خاک ذوب شده یافتند که می توانست ناشی از گرمای حاصل از برخورد بوده باشد. نشانه های شیمیایی که یافته شد تنها می توانست در اثر واکنش آب با خاک در برخی نقاط آن و در زمانی پیش از جدا شدن سنگ از بهرام پدید آمده باشند.

جالب این که گروه اودجيهان دریافت که نشانه های شیمیایی که به آب اشاره داشتند، متفاوت با بیشتر آب های موجود روی زمین بود: یک آب بسیار اسیدی. پژوهشگرانی که بر روی خودروهای کنجکاوی و فرصت، و چندین فضاپیمای مدارگرد دیگر کار می کنند هم به چنین نتیجه ای رسیده بودند: آب های گذشته ی بهرام اسیدی بوده، دستکم برای یک مدت. این که چرا، کِی، و تا چه مدت همه ی آب های بهرام اسیدی شده بوده هنوز بی پاسخ مانده است. [بخوانید: * بهرام روزگاری غریب نواز بوده! * قوی ترین نشانه های "آب" در بهرام یافته شد]

ولی پژوهشگران سرانجام با تیسینت به چیزی دست پیدا کرده اند که هیچ یک از خودروهای بهرام نورد، ماهواره ها، و شهابسنگ‌ها تاکنون به آن ها نداده بودند: یک سنگ بکر و ناب -- که با پای خود به سیاره ی زمین آمده.

واژه نامه:
meteorite - Morocco - water - Mars - Tissint - Hasnaa Chennaoui Aoudjehane - Red Planet - Earth - Spirit - Opportunity - fusion crust - mineral - olivine - lava - Hawaiian basalt - shergottite

منبع: skyandtelescope

4 دیدگاه شما:

ناشناس

با سلام و تشکر از سایت خوبتان۰
بسیار جالبتر میشد اگر نظرات اقوام قدیمی از جمله خود ایرانیان درباره متافیزیک ستارگان را نیز نقل میکردید، مثلا در آیین میترا ستاره پلوتو را جایگاه جهنم میدانستند، یا مشتری را خیر محض میدانستند ( بعدها توسط زردشت اهورا مزدا شد ) . در استوره های یونانی و رومی نیز همین است.

iran

سلام. خیلی عذر میخوام در اینجا مزاحمتون میشم...
من میخوام فیلم اجرای موسیقی یکی از دوستانم رو بذارم در سایت بالاترین اما امکانش نیست.
میشه شما برای من این کار رو بکنید.
این هدیه ی من به این دوست عزیزم آقای شکروی ست.

ممنونم

http://www.youtube.com/watch?v=PYJemudXc38

این هم ایمیل منه:
iloveiran85@gmail.com

خیلی خیلی ازتون سپاسگزار میشم..

یک ستاره در هفت آسمان

دوست عزیز "ایران"
شرمنده ام که نمی تونم درخواست شما رو انجام بدم.

یک ستاره در هفت آسمان

دوست عزیز ناشناس
بنده هم به این موضوعات بسیار بسیار علاقمندم ولی متاسفانه هدف من از راه اندازی این وبلاگ چیز دیگریه.
این وبلاگ تنها برای نوشته های "تخصصی" ستاره شناسی، اخترفیزیک، و کیهان شناسیه، اون هم فقط ترجمه.

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه