خبر رسمی! آب یخزده روی سیاره تیر پیدا شد

* وقت آن رسیده که سیاره ی تیر را هم به فهرست جاهایی که در آن ها می توانید اسکیت روی یخ کنید بیفزایید.

* یکی از فضاپیماهای ناسا ذخایر گسترده ای از آب یخزده را بر روی نزدیک ترین سیاره به خورشید پیدا کرد و شک و گمان های چند دهه را به واقعیت تبدیل نمود.

* این یخ ها در برخی جاها با مواد سطح پیرامون مخلوط شده اند.
رنگ سرخ نشانگر مناطقی از قطب شمال سیاره ی تیر است که در همه ی عکس هایی که مسنجر تاکنون گرفته، در سایه قرار دارند. پوشش تصویر، و نقشه ی سایه ها نزدیک قطب ناقص است. عکس ذخیره های قطبی که توسط رادار روی زمین گرفته شده به رنگ زرد دیده می شود و تصویر پس زمینه هم موزاییکی از عکس های مسنجر است. این مقایسه نشان می دهد که همه ی ذخیره های قطبی که رادار زمینی عکسشان را گرفته در جاهایی قرار دارند که همیشه سایه گیر است، چیزی که عکس های مسنجر آن را تایید کرد. این عکس در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۲ منتشر شد. تصویر بزرگ تر

دمای سطح سیاره ی تیر (عطارد) به ۴۲۷ درجه ی سانتیگراد هم می رسد، ولی فضاپیمای مسنجر ناسا پیرامون قطب شمال آن، در مناطقی که همیشه از گرمای خورشید در امانست، آمیزه ای از آب یخزده و شاید مواد آلی یافته است. نشانه های توده های بزرگ یخ را می توان از عرض جغرافیایی ۸۵ درجه به بالا، رو به قطب شمال سیاره دید، به همراه ذخیره های کوچک تری که تا ۶۵ درجه ی شمال هم پراکنده اند.

به گفته ی گرگوری نیومان، یکی از دانشمندان دستگاه های مسنجر در مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا در گرین بلت مریلند، این کشف آنقدر فریبنده و اغوا کننده است که ناسا می خواهد تا چند ماه آینده - زمانی که زاویه ی خورشید اجازه دهد- رصدهای مسنجر را به سوی آن مناطق هدایت کند تا بتواند به دید بهتری از آن نواحی دست یابد. نیومان می گوید: «هرگاه فضاپیما اجازه دهد، عملیاتمان رو به شمال را آغاز خواهیم کرد.» نیومان نویسنده ی اصلی یکی از سه مقاله ی سیاره ی تیر است که در شماره ی آنلاین ۲۹ نوامبر نشریه ی ساینس منتشر شد.

پژوهشگران همچنین بر این باورند که قطب جنوب این سیاره هم یخ دارد، ولی مدار مسنجر تاکنون به آن ها اجازه نداده که سنجش های گسترده و فراگیری روی آن نواحی انجام دهند. مسنجر در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ که سوختش به پایان برسد و گرانش خورشید و تیر، حرکتش را به هم بریزد، با گردش مارپیچ وار به سیاره نزدیک تر خواهد شد. این به پژوهشگران اجازه خواهد داد از فاصله ی نزدیک تری به یخ ها نگاه کنند و حجم و اندازه ی آن ها را دریابند.

همانندی با ماه
پیشینه ی گمانه زنی درباره ی آب یخزده روی سیاره ی تیر به بیش از ۲۰ سال می رسد.

در سال ۱۹۹۱، ستاره شناسان از روی زمین سیگنال های راداری به تیر فرستادند و نتایجی را دریافت کردند که نشان می داد آب یخ زده می تواند بر روی هر دو قطب این سیاره وجود داشته باشد. سنجش هایی که در سال ۱۹۹۹ با بهره از باریکه های پرتوی ریزموج پرقدرت تر گسیلیده از رصدخانه ی آرسیبو در پورتوریکو انجام شد، این دستاورد را نیرو بخشید. تصاویر راداری‌ای که آرایه ی رادیوتلسکوپی بسیار بزرگ نیومکزیکو دریافت کرد هم مناطق سفیدرنگی را نشان می داد که پژوهشگران با دیدنشان به وجود آب یخزده گمان بردند.

ولی برای داشتن دید نزدیک تر، نیاز به یک فضاپیما بود. مسنجر در ماه مارس ۲۰۱۱ پس از چند بار گذشتن از کنار تیر، در مدار آن جای گرفت. تقریبن بلافاصله هم ناسا با بهره از یک فرازسنج (ارتفاع سنج) لیزری، بررسی قطب ها را آغاز کرد. نیروی آن لیزر اندک بود - در حدود نیروی یک چراغ قوه - ولی آنقدر بود که بتواند مناطقی با یخ درخشان را از نواحی تیره تر پیرامون که پوشیده از سنگپوشه های (رگولیت) سیاره بودند تشخیص دهد.
مناطق زرد در تصویر نخست. این مناطق را رادار زمینی روشن نشان داده بود.
نویمان در آن هنگام، آن دستاورد را "مشکوک" خوانده بود: [تنها] چند لکه ی روشن درون دهانه ها بود. وی به یاد می آورد که جان کاوانا، یکی از اعضای گروه، همان موقع هم از بابت چیزی که یافته بودند کاملن اطمینان داشت. کاوانا یکی از اعضای گروه مدارگرد شناسایی ماهِ ناسا (LRO) بود و هنگامی که در سال ۲۰۰۹، LRO در قطب های کره ی ماه یخ پیدا کرد نیز چنین شکل های شگفت آوری را دیده بود.

گرمایش های ناگهانی روی سیاره ی تیر می بایست تقریبن همه ی یخ های آن را با سنگپوشه های پیرامونش - به همراه مواد آلی احتمالی که توسط دنباله دارها و سیارک های سرشار از یخ به آن سیاره برده شده - مخلوط کرده باشد. نیومان می گوید: «بنابراین آنچه داریم می بینیم یخیست که به دلیل افزایش های شدید دما، نتوانسته تا زمان نامحدود به همین حالت در این جا باقی بماند [و گاهی با مواد اطراف مخلوط شده است].»

[توجه کنید که کجی محور چرخش سیاره ی تیر نزدیک به صفر است. بنابراین برخی گودال های روی قطب هایش هیچگاه نور آفتاب را نمی بینند، ولی به هر حال دمای آن از ۱۷۰- درجه ی سانتیگراد در شب تا بیش از ۴۰۰ درجه در روز تغییر می کند. پس یخ های دو قطب این سیاره می توانند با سنگپوشه های پیرامون آمیخته شوند. -م]

مواد آلی، شگفتی بزرگ
افراد گروه انتظار یافتن آب یخزده بر روی سیاره ی تیر را داشتند. در حقیقت، مسنجر همین امسال توانسته بود پیوند میان مناطق همیشه در سایه ی سیاره و لکه های" روشن راداری" که از روی زمین دیده شده بود را برقرار کند. تنها کاری که پژوهشگران باید می کردند این بود که دستگاه ها را رو به جای مناسب تنظیم کنند، لکه های روشن را بیابند و سپس دما و ترکیبات ساختاری آن ها را مورد سنجش قرار دهند.

طیف سنج نوترونی مسنجر توانست هیدروژن که یکی از اجزای بزرگ آب یخ زده است را آشکار کند. ولی ویژگی دمایی به گونه ای نامنتظره نشان داد که موادی تیره و گریزا (فرار) - سازگار با محیط هایی که در آن ها مواد آلی وجود دارند - با یخ مخلوط شده است. نویمان می گوید: «این بسیار هیجان انگیز بود. دنبال مواد روشنی می گشتیم، چیزهای تیره ای یافتیم - وای، این چیز تازه ای بود.»

مواد آلی (ارگانیک) اجزای سازنده ی موجودات زنده اند، ولی الزامن به پیدایش زندگی نمی انجامند. برخی از دانشمندان فکر می کنند که دنباله دارهای حامل مواد آلی آغازگر پیدایش زندگی روی زمین بودند، ولی گمان می رود مواد آلی در جاهای دوردست و بی هوایی مانند پلوتو نیز وجود داشته باشد. دانشمندان می گویند در درازنای تاریخ منظومه ی خورشیدی، دنباله دارهای دربردارنده ی ترکیبات آلی بارها و بارها به سیاره های دیگر نیز برخورد کرده اند.

پژوهشگران اکنون در تلاشند تا دریابند آیا واقعن چیزی که روی سیاره ی تیر دیده اند مواد آلیست یا نه. بر پایه ی مقاله ی نیومان، چیزی که تا این زمان به نظر می رسد اینست که آب یخزده ی تیر با لایه ای از "مواد نارسانا و جداساز گرما" به کلفتی ۱۰ سانتیمتر پوشیده شده. برای دانستن چیستی واقعی این ماده نیاز به پژوهش های بیشتر است، گرچه نیومان می گوید منحنی های دمایی آغازین هم می تواند ساختارهای آلی مانند اسید آمینه ها را به ما نشان دهد.
----------------------------------------------
توضیح سایت apod ناسا در این باره:

شاید سیاره ی تیر، درونی ترین سیاره ی منظومه ی خورشیدی جای مناسبی برای برگزاری المپیک زمستانی میان سیاره ای به حساب نیاید. ولی نتایج تازه که بر پایه ی داده های فضاپیمای تیرگرد مسنجر (به گرد تیر می چرخد) به دست آمده نشان می دهد که این سیاره مقدار چشمگیری آب یخ زده درون گودال های همیشه در سایه ی قطب شمالش دارد.
سال ها بود که دانشمندان در اندیشه ی وجود احتمالی یخ روی سیاره ی تیر بودند. این گمان از روی تصاویر راداری به وجود آمده بود که از روی زمین دریافت شده بودند و نقاطی روشن با بازتابش بسیار زیاد را در نواحی شمالگان تیر نشان می دادند.
در این نقشه که با انداختن تصاویر فضاپیمای مسنجر روی تصویر واقعی سیاره به دست آمده، آن نقاط راداری روشن به رنگ زرد دیده می شوند و می بینیم که در واقع منطبق بر کف و دیواره های دهانه ی های برخوردی قطب شمال سیاره می باشند. از قطب که دورتر بشویم هم این نقاط زرد منطبق بر دیواره هایی از دهانه ها می شوند که رویشان به شمال است.
طیف سنجی نوترونی مسنجر و الگوهای گرمایی این دهانه ها نشان می دهد که مواد درون این مناطق دارای هیدروژنی است که با آب یخزده ی تقریبن خالص همخوانی دارد و در منطقه ای جای گرفته که دمایش زیر ۱۰۰ درجه ی کلوین (۱۷۳- درجه ی سانتیگراد) نگه داشته می شود.
اینجا دارای شرایطی همگون با دهانه های همیشه در سایه ی کره ی ماه است و مانند ماه، گمان می رود سرچشمه ی یخ های تیر هم مواد به جا مانده از برخورد دنباله دارها باشد.

واژه نامه:
Mercury - ice-skating - NASA - water ice - planet - sun - Messenger - organic material - latitude - deposit - Gregory Neumann - Goddard Space Flight Center - Science - moon - Arecibo Observatory - microwave - Very Large Array - regolith - John Cavanaugh - Lunar Reconnaissance Orbiter - Earth - LRO - comet - asteroid - Pluto - solar system - amino acid

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه