شاهکار تازه هابل: نمایی که تاکنون از سحابی کله اسبی ندیده اید

* ستاره شناسان برای بزرگداشت ۲۳مین سالگرد پرتاب رصدخانه ی فضایی هابل، با بهره از این تلسکوپ از سحابی پرآوازه ی کله اسبی در محدوده ی فروسرخ طیف نور عکسی تازه گرفته اند.
* رصدخانه ی نامدار هابل در ۲۴ آوریل ۱۹۹۰ سوار بر شاتل فضایی دیسکاوری راهی فضا شد.
سحابی کله اسبی همچون شبحی که از دل امواج پوشیده از کف های سفیدِ میان-ستاره ای سر بر آورده، از زمان یافته شدنش در بیش از یک سده پیش تاکنون آذین بخش کتاب های اخترشناسی بوده است. این سحابی هدفی محبوب برای ستاره شناسان آماتور و حرفه ایست. سحابی کله اسبی در محدوده ی نور دیدنی (مریی) سایه مانند دیده می شود [ببینید: اسب سیاه آسمان] ولی در طول موج های فروسرخ، تُنک و شفاف است.

و اینک پرده ی پرنقش و نگار سحابی کله اسبی در نور فروسرخ، در برابر پس زمینه ای از ستارگان راه شیری و کهکشان های دوردست که در نور فروسرخ به سادگی دیده می شوند، خود را آشکار و برجسته به رخ بینندگان می کشد.

هابل دو دهه است که به تولید دانش پیشگامانه و ساختارشکن می پردازد. در درازنای این زمان، فضاپیماهای شاتل چند بار به سراغش رفته و آن را به روز کرده اند، از جمله در سال ۲۰۰۹ یک سامانه ی تصویربرداری نیرومند به آن افزودند: دوربین میدان گسترده ی شماره ۳ با وضوح بالا. این عکس را همین دوربین از سحابی کله اسبی گرفته.

این سحابی بخشی از ابر مولکولی شکارچی (شکارچی، جبار) است، با فاصله ی حدود ۱۵۰۰ سال نوری در صورت فلکی شکارچی. ابر مولکولی شکارچی چند جرم پرآوازه ی دیگر را نیز در بر دارد، مانند سحابی بزرگ شکارچی یا جبار (M۴۲سحابی شعله، و حلقه ی بارنارد. این ابر یکی از نزدیک ترین و آسان ترین منطقه ها برای عکاسی است و ستارگان بزرگ و سنگینی در حال شکل گیری در آنند. [ببینید: * چراگاه پرنقش و نگار سحابی کله اسبی و * از فرق سر تا نوک پای شکارچی]

در این تصویر هابل، در بخش بالایی سر اسب کُپه هایی دیده می شود که از پشت توسط سیگمای شکارچی، یک سامانه ی جوان پنج ستاره ای که درست بیرون از دید جای دارد، روشن شده اند. در نوک بالایی سحابی هم دو ستاره ی نوپا دیده می شود که از دل زایشگاه های خود به بیرون می تابند. زایشگاه هایی که پیش از این تیره بوده و اکنون دیگر در این عکس دیده می شوند.

به گفته ی دانشمندان، پرتوی شدید فرابنفشِ یکی از این ستارگان دارد به آرامی سحابی را پراکنده و ناپدید می کند. گازهای پیرامون خود سر اسب پیش از این پراکنده شده اند، ولی چگالی هیدروژن و هلیومِ بخش بالایی این ستون کمی بیشتر است، با رشته هایی از غبار. این توده ی چگال سایه ای پدید می آورد که مواد پشتش را از گسیختگی و پراکندگی توسط تابش های شدید ستارگان که به تبخیر و ناپدید شدن ابرهای هیدروژن می انجامند محافظت می کند، و بدین گونه چنین ساختار ستونی پدید آمده است.

واژه نامه:
NASA - Hubble Space Telescope - Horsehead Nebula - infrared - wavelength - Milky Way - star - galaxy - space shuttle - Wide Field Camera 3 - Orion Molecular Cloud - constellation Orion - Great Orion Nebula - M42 - Flame Nebula - Barnard's Loop - Sigma Orionis - hydrogen - helium

منبع: nasa

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه