کپلر اینشتین را تایید کرد: ستاره ابَرچگالی که نور همدمش را خم می کند

* "کپلر"، تلسکوپ فضایی شکارچی سیاره ی ناسا یک ستاره ی مرده ی فراچگال دیده که نور
همدم بزرگ تر از خودش را پیچانده و خم می کند.
* این نخستین باریست که چنین پدیده ای در یک سامانه ی دو-ستاره ای دیده می شود.

برداشت یک هنرمند از یک ستاره ی مرده ی چگال به نام
کوتوله ی سفید که از برابر یک کوتوله ی سرخ می گذرد.
نیروی گرانش کوتوله ی سفید به قدری زیاد است که نور
کوتوله ی سرخ را خمانده (خم کرده) و آن را مانند یک
عدسی، بزرگنمایی می کند.
اندازه های دیگر: ۹۴۶ در ۷۱۰- ۱۰۲۴ در ۷۶۸-
۱۶۰۰ در ۱۲۰۰- ۵۱۲۰ در ۲۸۸۰ - منبع: nasa
تلسکوپ فضایی کپلر افت و کاهشی بزرگ در روشنایی یک ستاره‌ی کوتوله ی سرخ به نام KOI-256 مشاهده کرد که در آغاز، ستاره شناسان را به این گمان انداخت که یک سیاره ی فراخورشیدی به اندازه ی مشتری از برابر چهره ی آن گذشته است.

ولی رصدهای بیشتر از رصدخانه ی پالومار کالیفرنیا لنگش و لرزشی را در حرکت های کوتوله ی سرخ آشکار کرد که بزرگ تر از آن بود که ناشی از کشش گرانشی یک سیاره باشد.

پژوهشگران سپس دریافتند این افت روشنایی زمانی پدید می آید که یک هسته ی ستاره ای که سوختش به پایان رسیده - به نام کوتوله ی سفید- از "پشت" کوتوله ی سرخ می گذرد، و باعث کاهش درخشندگی کل این سامانه ی دو-ستاره ای می شود.

فیل میورهد، نویسنده ی اصلی این پژوهش از کلتک در پاسادنا، در بیانیه ای گفت: «این کوتوله ی سفید به بزرگی نصف زمین است ولی جرمی برابر با خورشید دارد. این کوتوله به اندازه ای سنگین است که کوتوله ی سرخ، با وجودی که از نظر فیزیکی بزرگ‌تر از آنست، به گرد آن می چرخد.» [کوتوله ی سرخ با ابعاد بزرگ تر، به گرد کوتوله ی سفید می چرخد.]

این نمودار داده های به دست آمده از فضاپیمای کپلر ناسا
را نشان می‌دهد، فضاپیمایی که با زیرنظر گرفتن تغییرات
نور ستارگان، به دنبال سیاره هایی پیرامون آنها می‌گردد.
اندازه های دیگر: ۹۴۶ در ۷۱۰- ۱۰۲۴ در ۷۶۸-
۱۶۰۰ در ۱۲۰۰- ۳۰۰۰ در ۲۴۰۰- منبع: nasa
پژوهشگران سپس نگاهی دیگر به داده های کپلر انداختند و متوجه چیزی شگفت انگیز شدند. این تلسکوپ نوسان های کوچکی در روشنایی این ستاره دریافت کرده بود که به هنگام گذشتن کوتوله ی سفید از "جلوی" همدمش رخ می داد.

گرانش شدید کوتوله ی سفید نور کوتوله ی سرخ را طی پدیده ای که به نام "همگرایی یا لنزش گرانشی" شناخته می شود خم می کرد، همان گونه که نظریه ی نسبیت عام آلبرت اینشتین پیش بینی کرده بود.

داگ هاجینز، دانشمند برنامه ی کپلر در ستاد ناسا در واشنگتن طی بیانیه‌ای گقت: «تنها کپلر توانست این اثر بسیار بسیار خُرد را آشکار سازد. ولی ما با این آشکارسازی، تماشاگر اجرای نظریه ی نسبیت عام اینشتین در یک سیستم ستاره ای دوردست شدیم.»

اخترشناسان به گونه ای منظم از همگرایی گرانشی برای شکار سیاره های بیگانه و آموختن بیشتر درباره ی ماده ی تاریک و انرژی تاریک، چیز اسرارآمیزی که بیشتر کیهان را ساخته کمک می گیرند.

ولی در این مورد، میورهد و همکارانش از این پدیده برای برآورد جرم کوتوله ی سفید بهره گرفتند. به گفته ی پژوهشگران، این اطلاعات، همراه با داده هایی که تلسکوپ کپلر و رصدخانه ی پالومار گرد آوردند، به دانشمندان اجازه داد تا جرم کوتوله ی سرخ و اندازه ی هر دو ستاره را نیز تعیین نمایند.

کار اصلی کپلر همچنان جستجوی سیاره های بیگانه خواهد بود. این دستگاه ۶۰۰ میلیون دلاری از زمان پرتابش در مارس ۲۰۰۹ تاکنون بیش از ۲۷۰۰ جرمِ احتمالن سیاره ای یافته. تا این هنگام تنها ۱۱۵ تای این اجرام در رصدهای بعدی تایید شده اند، ولی دانشمندان گرداننده ی این فضاپیما برآورد کرده اند که بیش از ۹۰ درصدشان واقعا سیاره باشند.

این پژوهش روز ۲۰ آوریل در آسترونومیکال جورنال انتشار یافت.

این پویانمایی هنری یک ستاره ی مرده ی فراچگال - کوتوله ی سفید- را نشان می دهد که از جلوی یک ستاره ی کوتوله ی سرخ می گذرد. نیروی گرانش کوتوله ی سفید به حدی زیاد است که به هنگام گذشتن از جلوی ستاره ی سرخ، نو آن را خم کرده و مانند یک عدسی بزرگنمایی می کند.
منبع: nasa - دریافت ویدیو به بزرگی ۲.۹ مگابایت
واژه نامه:
NASA - planet - Kepler space telescope - ultradense - companion - two-star system - red dwarf - star - KOI-256 - Jupiter - exoplanet - Palomar Observatory - stellar core - white dwarf - Earth - sun - Phil Muirhead - Caltech - gravitional lensing - Albert Einstein - general relativity - Doug Hudgins - dark matter - dark energy - Astrophysical Journal

منبع: SPACE.com

4 دیدگاه شما:

ناشناس

ما کجا و این ها کجا !

داداش این ها رو ول کن بیا بریم جمکران نامه و پول بیاندازیم توی چاه برای امام زمان !

ناشناس

"ستاره ابَرچگالی که نور همدمش را می خماند"!

زیباتر نیست!

ناشناس

این وبلاگ دو تا از علایق بنده رو خیلی خوب پوشش می ده
1- فضا
2- زبان پارسی!

ممنونم

یک ستاره در هفت آسمان

درود بر شما دوست تازه ی ناشناس
این نخستین باره که کسی رو می بینم که مثل خودم به "ساده بودن" فعل اهمیت میده. از این بابت بسیار از آشناییتون خوشبختم.
بله، "می خماند" درست تره ولی نوشتنش در عنوان مطلب، کمی برای خوانندگانی که دلیل چنین شیوه ای رو نمی دونند سنگین و نارساست.
ولی در خود متن معمولا تلاش می کنم تا جایی که میشه فعل های ساده به کار ببرم
و روی بعضی از اون ها هم بسیار پافشاری می کنم
باز هم سپاس از همراهیتون

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه