نکند کپلر هم بمیرد؟!

* کپلر، تلسکوپ فضایی پرکار ناسا که تاکنون بیش از ۲۷۰۰ سیاره ی فراخورشیدی را یافته، شاید روزهای
شکار سیاره هایش به سر آمده باشد.

نگاره ی هنری از رصدخانه ی کپلر در فضا
مقام های ناسا روز چهارشنبه ۱۵ می اعلام کردند که دومین چرخ از چهار چرخ واکنشی کپلر هم دچار نقص شده و کار نمی کند. این دستگاه ها به این رصدخانه توان جهت گیری و تغییر جایگاه در فضا را می دادند.

به گفته ی دانشمندان، اگر یکی یا هر دوی این چرخ ها نتوانند به کار بیفتند، به احتمال بسیار این تلسکوپ به هنگام تنظیم شدن رو به یک ستاره، نمی تواند دقت کافی را داشته باشد تا بتواند سیاره هایی که به گرد آن می چرخند را شناسایی کند.

خیره شدن به ستارگان
فضاپیمای ۶۰۰ میلیون دلاری کپلر سیاره های فراخورشیدی را با روش نشانگذاری کاهش های اندکی که به هنگام گذر یک سیاره از برابر ستاره ی میزبان (و از دیدگاه تلسکوپ) در نور ستاره رخ می دهد شناسایی می کرد. هدف اصلی این فضاپیما تعیین فراوانیِ سیاره های بیگانه ی زمین‌سان در سراسر کهکشان راه شیری بود.

کپلر برای آن که بتواند رو به بیش از ۱۵۰ هزار ستاره ی هدفش تنظیم و قفل شود، نیاز به درست کار کردنِ سه چرخ از چهار چرخ واکنشی‌اش دارد. این رصدخانه هنگامی که در مارس ۲۰۰۹ راهی فضا شد چهار چرخ داشت: سه تا برای کاربرد آنی، و یکی هم چرخ یدکی.

یکی از چرخ ها (که به نام چرخ شماره دو شناخته می شود) در ژوییه ی ۲۰۱۲ از کار افتاد و دیگر هیچ حاشیه ی خطایی برای کپلر نگذاشت. و اکنون به نظر می رسد چرخ شماره چهار هم پس از پنج ماه و اندی که نشانه هایی از افزایش اصطکاک در آن دیده می شد، از کار افتاده.

دانشمند ارشد ناسا، جان گرانسفلد امروز به خبرنگاران گفت: «شوربختانه مدت کوتاهیست که چشم به راه چنین چیزی بودیم.» گرانسفلد یکی از فضانوردان پیشین است که پنج سفر با شاتل فضایی در کارنامه اش دارد، از جمله سه ماموریتی که برای به روز رسانی تلسکوپ فضایی هابل در مدار زمین انجام شد. ولی تعمیر کپلر در فضا [کاری که برای هابل انجام شد] گزینه ی مناسبی برای کپلر نیست، زیرا به جای زمین، به گرد خورشید می چرخد و هم اکنون نیز در فاصله ی ۶۴ میلیون کیلومتری زمین است.

ماموریتی تازه؟
گروه دانشمندان کپلر هنوز از برطرف کردن نقص پدید آمده در چرخ کپلر ناامید نشده اند. به گفته ی اعضای گروه، مهندسان برای درست کردن چرخ های شماره دو و شماره چهار خواهند کوشید، شاید با چرخاندن آن ها برای نیرو گرفتن و با وجود هر گونه بدتر شدنِ مکانیسمشان. گرانسفلد می گوید: «من هنوز هم کپلر را از کار افتاده نمی دانم.»

ولی اگر این راهکار و راهکارهای دیگر جواب ندهند، کپلر ماموریتی تازه خواهد گرفت. به احتمال بسیار، ماموریتی که در آن بر پیمایش و کاوش آسمان از همان روش پیشین خودش، یعنی "نشانه گرفتن و خیره شدن" تمرکز داشته باشد.

این دانشمندان همچنین در این فکرند که شاید کپلر بتواند شیوه و مُد تازه ای برای کاوشگری آسمان در پیش بگیرد. پژوهشگران در این تلاش هم هستند تا راه هایی برای صرفه جویی در سوخت آن بیابند؛ به گونه ای که اگر کپلر برای نشانه گیری هدف ها نیاز به کمک گرفتن از موتورهای پیشرانش داشته باشد، تا جایی که امکان دارد بتواند به کار ادامه دهد.

میراث کپلر
به گفته ی پژوهشگران، هر چه که در آینده برای کپلر رخ دهد، باز هم از این فضاپیما به عنوان یک پیروزی باورنکردنی در تاریخ نام برده خواهد شد. با آن که از میان ۲۷۰۰ جرمی که کپلر یافته و نامزد سیاره بودن هستند، تنها سیاره بودنِ ۱۳۲ تا به کمک رصدهای بعدی تایید شده، ولی به برآورد دانشمندانِ این فضاپیما، بیش از ۹۰ درصدشان به راستی سیاره هستند.

همچنین، یافته های کپلر به پژوهشگران اجازه داد تا دیگاه سامان‌مند (سیستماتیک) و بی سابقه ای از دنیاهای فراتر از سامانه ی خورشیدی پیدا کنند- برای نمونه، دریافتند که شمار سیاره های سنگی و کوچک در کهکشان راه شیری بیش از سیاره های غول گازی مانند کیوان یا مشتریست، دستکم در مدارهای تنگ و نزدیک به ستاره.

این نمودار نشانگر فراوانیِ سیاره ها بر پایه ی یافته های
تلسکوپ فضایی کپلر است. نتایج نشان می دهند که از هر
شش ستاره، یکی دارای سیاره ای به اندازه ی زمین در
مدار تنگ و نزدیک به خودش است. توضیح بیشتر را
اینجا بخوانید: * ده میلیارد زمین
پل هرتز، مدیر اخترفیزیک در ستارد مرکزی ناسا در واشنگتن دی سی می گوید: «کپلر مجموعه پرسش های تازه ای را درباره ی فراسیاره ها پیش کشیده است. ما پیش از آغاز به کار کپلر نمی دانستیم که سیاره های هم اندازه ی زمین درون منطقه های زیست پذیر در کهکشان فراوانست. ما نمی دانستیم که تقریبا هر ستاره ای که در آسمانست، سیاره هایی به گردش می چرخد. اکنون دیگر این ها را می دانیم.»

کپلر همچنین از ماموریت نخستینش که ۳.۵ سال بود هم بیشتر عمر کرد و اکنون در ماموریت تمدید شده ای بود که دستکم تا پایان سال مالی ۲۰۱۶ ادامه داشت.

رصدخانه ی کپلر شاید دیگر نتواند فراسیاره ای بیابد، ولی این بدان معنا نیست که سیل یافته ها و اکتشاف هایش به این زودی فرو بنشیند. معاون مدیر پروژه ی کپلر، چارلی سابک از مرکز پژوهشی ایمز ناسا در مافت فیلد کالیفرنیا، اواخر ماه گذشته به اسپیس دات کام گفته بود: «ما عملا تنها به نیمی از مجموعه داده های کپلر نگاه کرده ایم. وقت ما کم بود و پردازش داده ها ساعت ها زمان می برد.»

وی افزود: «زمانی که کپلر از یافتن سیاره ها دست بکشد، دستیابی به یافته های علمی تازه از میان داده های آن دستکم یک یا دو سال زمان خواهد برد.»

در همین زمینه: * شکارهای کپلر * کشف نخستین سیاره های فراخورشیدی هم اندازه زمین * میلیاردها "زمین" در کهکشان راه شیری وجود دارد * کپلر اینشتین را تایید کرد: ستاره ابَرچگالی که نور همدمش را خم می کند 

واژه نامه:
planet-hunting - NASA - Kepler space telescope - reaction wheel - exoplanet - Earth-like - planet - Milky Way galaxy - John Grunsfeld - astronaut - space shuttle - Hubble Space Telescope - Earth - orbit - sun - thruster - solar system - rocky planet - gas giant - Saturn - Jupiter - Paul Hertz - habitable zone - Charlie Sobeck - Ames Research Center

منبع: SPACE.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه