مادر احتمالی شهاب روسیه یافته شد

* یک پژوهش تازه نشان می دهد شهاب چلیابینسک که اوایل امسال در آسمان روسیه منفجر شد، احتمالا از یک کپه سنگ ۲۰۰ متری به سوی زمین پرتاب شده که نخستین بار در سال ۲۰۱۱ توسط دانشمندان دیده شده بود.

* اگر چنین چیزی درست باشد، پس معنایش اینست که باید نگران برخورد دیگر تکه های این سنگ هم باشیم، تکه هایی که به نوبه ی خود بزرگند و همچنان در مداری به گرد خورشید در چرخشند.

شهابی که در روز ۱۵ فوریه بر فراز روسیه منفجر شد، تکه هایش را بر سر مناطق چلیابینسک فروریخت، و صدها نفر را زخمی نمود، یک غافلگیری به تمام معنا بود. پس از آن، پژوهشگران ردش را دنبال کرده و دریافتند که یکی از سیارک‌های خانواده ی آپولو بوده (+)، ولی هیچ کس آن را به عضو معینی از این خانواده نسبت نداده بود.

اکنون کارلوس دلافونته مارکوس و برادرش رائول، هر دو از دانشگاه کامپلوتنس مادرید اسپانیا انگشت اشاره را به سوی سیارکی به نام 2011 EO40 گرفته اند. این جرم به پهنای تقریبی ۲۰۰ متر، یک سنگ - یا کپه ای سنگ- است که پیش تر، از سوی "مرکز سیاره ی کوچک" (MPC) در کمبریج ماساچوست که زیر نظر انجمن بین المللی اخترشناسان است، در فهرست اجرامی با توان خطرزایی گنجانده شده بود.

کپه ای قلوه سنگ
این دو برادر نخست با همانندسازی رایانه ای، مسیر فرضی مدارهایی به گرد خورشید که می توانستند در زمان رویداد چلیابینسک با مدار زمین برخورد داشته باشند (با آن تداخل کنند) را پدید آوردند. سپس در یک پایگاه داده از سیارک های شناخته شده، به دنبال سیارک هایی گشتند که می توانستند سنگ هایی تولید کنند که وارد آن مدارها شوند. سیارک 2011 EO40 نزدیک ترین همخوانی را با چنین چیزی داشت.

بیشتر سیارک ها سنگ هایی یکپارچه نیستند، بلکه دسته هایی از سنگ [به هم چسبیده] هستند که در گذر زمان تکه تکه شده اند. به گفته ی کارلوس: «بیشتر سیارک ها توده ای قلوه سنگ بسیار شکننده و آماده ی فروپاشی‌اند.» از همین رو این دو برادر فرآیند فروپاشی جسمی به اندازه ی 2011 EO40 را نیز همانندسازی کردند و نشان دادند که می توانسته خُرد شده و جسمی به اندازه ی شهاب چلیابینسک پدید آورد که بعدا در همان زمان (۱۵ فوریه) با زمین برخورد نماید.

شهاب روسیه از دید ماهواره‌ی Meteosat-9
رصدهای آینده از سیارک 2011 EO40 می تواند سیارک مادری شهاب چلیابینسک را تایید نماید. با بررسی نوری که از روی آن بازتاب می شود می‌توانیم دریابیم که ساختار ترکیبی‌اش با تکه های شهاب سنگ که در روسیه گردآوری شد همخوانی دارد یا نه. تنها راه برای اطمینان یافتن قطعی از این مساله اینست که کاوشگری را به سوی آن فرستاده و نمونه‌هایی از آن را به زمین بیاوریم، ولی این ماموریتی بسیار پرخرج است که بعید است انجام شود. کارلوس می گوید: «راه ارزان ولی نه چندان قطعی هم اینست که فعلا آن را تمام شده بدانیم.»

سرشماری از سیارک ها
به گفته ی کارلوس، اگر 2011 EO40 به راستی سیارک مادری شهاب چلیابینسک باشد، رصدهای آینده این کمک را هم به ما خواهد کرد که دریابیم این شهاب خواهری هم داشته که همچنان در مدار باشد و احتمالا روزی برای زمین خطر ایجاد کند یا نه: «یک سرشماری دقیق از این سیارک ها می تواند به ما کمک کند چنین برخوردهایی را در آینده پیش بینی کنیم.»

خورخه زولوآگا از دانشگاه آنتیوکیای کلمبیا، که مشخص کرده بود رد شهاب چلیابینسک به خانواده ی سیارک های آپولو می رسد، هشدار می دهد که هنوز باید تایید شود EO40 2011 مادر این شهاب بوده یا نه. و حتی اگر باشد، وی نگران این نیست که این سیارک برخوردهای دیگری پدید آورد.

او می گوید: «من فکر نمی کنم این سیارک ویژه بیش از دیگر سیارک های MPC خطرآفرین باشد.» وی همچنین یادآوری می کند که در هر صورت خود این سیارک در مسیر برخورد با زمین نیست.
در همین حال، پژوهشگران دیگر در حال ردگیری مدار شهاب چلیابینسک از روش های دیگرند. در یک پژوهش تازه که توسط سیمون پراود از دانشگاه کپنهاگ دانمارک انجام شد، تصاویری ماهواره ای به نمایش گذاشته شد که شهاب را در حال ورود به درون جو زمین نشان می دادند.


واژه نامه:
Earth - Chelyabinsk meteor - sun - meteor - Apollo asteroid - Carlos de la Fuente Marcos - asteroid - 2011 EO40 - International Astronomical Union - Minor Planet Center - meteorite - census - Jorge Zuluaga - MPC - Simon Proud -

منبع: newscientist

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه