افزایش ناگهانی نور یک ستاره

در شب ۱۴ اوت، اخترشناس آماتور، کوئیچی ایتاگاکی که سرگرم رصد آسمان ها به کمک یک تلسکوپ کوچک بود، ستاره‌ای "تازه" را در مرزهای صورت فلکی دلفین یافت. این ستاره که اکنون با نام مناسب نواختر دلفین ۲۰۱۳ خوانده شده را در تصویر بالا که فردای آن روز (۱۵ اوت) از آسمان استیج کوست کلرادو گرفته شده می بینید.
تصویر متحرک از نواختر دلفین
صورت فلکی پیکان (سهم) در آسمان شامگاهی رو به این تازه وارد است [و به کمکش می توانید آن را بیابید]. این صورت فلکی چندان از ستاره ی پرنور کرکس پرنده (نسر طایر) و پیکره ای از ستارگان که برای رصدگران نیمکره ی شمالی به نام سه ضلعی تابستانی شناخته می شود دور نیست.
بر پایه ی گزارش ها، این نواختر را به آسانی می شود با یک دوربین دوچشمی تماشا کرد. روشنایی آن در یک آسمان تاریک، نزدیک به حد توانِ دید چشم نامسلح است.
در حقیقت، چنان چه نمودارهای پیشینِ ژرفای آسمان نشان می دادند، در جای کنونی نواختر دلفین یک ستاره ی شناخته شده ی بسیار کم نورتر (از قدر حدود ۱۷) وجود داشت که روشنایی ظاهریش به ناگهان بیش از ۲۵۰۰۰ بار (بیست و پنج هزار بار) افزایش یافته.

ولی یک ستاره چگونه می تواند دچار تغییری این چنین عظیم و هولناک شود؟
طیف سنجی نشان می دهد که نواختر دلفین یک نواختر معمولی و کلاسیک است: سامانه ای از دو ستاره ی برهم کنشی که یکی از آن ها یک کوتوله ی سفید داغ و چگال است. عضو دیگر یک ستاره ی همدم غول پیکر خنک است که موادش به سوی سطح کوتوله ی سفید کشیده شده و آنقدر زیاد می شود که به یک رویداد گرما-هسته ای می انجامد.
نتیجه ی این رویداد، افزایش شدید نور است و یک پوسته ی گسترنده از پسماندها - البته هیچ یک از دو ستاره نابود نمی‌شوند!
باور بر اینست که نواخترهای کلاسیک با ادامه ی جریان مواد به سوی کوتوله ی سفید دوباره تکرار می شوند و فوران نوری دیگری را پدید خواهند آورند.


واژه نامه:
Nova Delphini 2013 - Koichi Itagaki - star - constellation Delphinus - Sagitta - Arrow - Altair - asterism known - Summer Triangle - nova - binoculars - naked-eye - magnitude - Nova Delphini - white dwarf - thermonuclear event

منبع: apod.nasa.gov

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه