سیاره هایی که خودبخود و بدون ستاره مادر ساخته می شوند

* توده ابرهای کوچک، گِرد، و سرد در فضا همه ی ویژگی های مناسب برای پدید آوردن سیاره هایی بدون
ستاره ی مادر را دارند.

رصدهای تازه ای که توسط تلسکوپ های دانشگاه صنعتی چالمرز انجام گرفته نشان می دهد که همه ی سیاره هایی که ازادانه در فضا شناورند، از یک سامانه ی سیاره ای موجود بیرون انداخته نشده اند. آن ها می توانند خودشان آزاد به دنیا آمده باشند.

پژوهش های پیشین نشان داده که شمار سیاره های آزاد در کهکشان راه شیری می تواند به ۲۰۰ میلیارد برسد. تاکنون دانشمندان بر این باور بودند که چنین "سیاره های آواره ای" که به گرد هیچ ستاره ای نمی چرخند، حتما می بایست از یکی از سامانه های سیاره ای موجود در کهکشان بیرون انداخته شده باشند.

ولی مشاهدات تازه از ابرهای تیره ی کوچک در فضا، احتمال دیگری را نشان داد: برخی از سیاره هایی که آزادانه در فضا شناورند، خودشان بدون هیچ ستاره ی مادری پدید آمده اند.
اخترشناسان ابرهایی گِرد و کوچک و تیره به نام ریزگویچه یافته اند که دارای ویژگی های مناسب برای ساختن سیاره های آزاد هستند. این تصویر برخی از همین ابرهای کوچک را در سحابی گل سرخ (روزت)، ۴۶۰۰ سال نوری دورتر از زمین نشان می دهد.
تصویر پیوست: عکسی که در نور فروسرخ گرفته شده و برخی از ریزگویچه هایی که رویشان بررسی شده را نشان می دهد (دورشان دایره ای کشیده شده). تصویر زمینه: بخشی از سحابی گل سرخ
یک گروه از اخترشناسان سوئدی و فنلاندی با بهره از چنین تلسکوپ، به رصد سحابی گل سرخ (روزت) پرداختند، یک ابر غول پیکر گاز و غبار در فاصله ی ۴۶۰۰ سال نوری از زمین در صورت فلکی تکشاخ.

آن ها تصاویری که تلسکوپ ۲۰ متری رصدخانه ی فضایی اونساله در سوئد در محدوده ی امواج رادیویی گرفته بود را با تصاویر امواج زیرمیلیمتری تلسکوپ اَپکس (APEX) در شیلی، و تصاویر فروسرخ تلسکوپ با فناوری نوین (NTT) در رصدخانه ی لاسیای اِسوی شیلی یک جا گرد آوردند.

یستا گام، اخترشناس دانشگاه استکهلم و کسی که رهبری این پروژه را بر عهده داشت می گوید: «سحابی گل سرخ جایگاه بیش از صد عدد از این ابرهای کوچک است- ابرهایی که ما آن ها را "ریزگویچه" (globulette) نامیده ایم.»

وی می افزاید: «آن ها بسیار کوچکند، با قطری کمتر از ۵۰ برابر فاصله ی میان خورشید و نپتون. ما پیش‌تر برآورد کرده بودیم که بیشتر این ها دارای جرم سیاره ای، کمتر از ۱۳ برابر جرم مشتری هستند. اکنون برآوردهای بسیار اعتمادپذیرتری از جرم و چگالی شمار گسترده ای از این اجرام داریم، و همچنین سنجش های دقیق تری روی سرعت جابجایی آن ها نسبت به محیط پیرامونشان نیز انجام داده ایم.»
طیف یکی از ریزگویچه ها در عکسی که با تلسکوپ ۲۰ متری در رصدخانه ی اونساله گرفته شده. امواج رادیویی که از مولکول های مونوکسید کربن گسیلیده می شود، ما را از جرم و ساختار این ابرها آگاه می کند. تصویر کمی بزرگ تر
کارینا پرسون، اخترشناسی در دانشگاه چالمر و یکی از اعضای گروه می گوید: «ما دریافتیم که این ریزگویچه ها بسیار چگال و فشرده اند، و بسیاری از آن ها هسته های بسیار چگالی نیز دارند. این به ما می گوید که بسیاری از آن ها زیر فشار گرانش خود خواهند رُمبید و سیاره هایی آزاد پدید خواهند آورد. سنگین ترین های آن ها می توانند کوتوله های قهوه ای را بسازند.» کوتوله های قهوه ای، که گاه به نام ستارگان ناکام نیز شناخته می شوند، اجرامی هستند میان سیاره و ستاره.

پژوهش ها نشان می دهد که ابرهای کوچک درون سحابی گل سرخ، با سرعتی بالا - نزدیک به ۸۰ هزار کیلومتر بر ساعت- رو به بیرون سحابی در حرکتند. مینیا ماکلا، اخترشناس در دانشگاه هلسینکی نیز توضیح می دهد: «به نظر ما این ابرهای گرد و کوچک از ستون های بلند گاز و غباری جدا شده اند، ستون هایی که در اثر تابش ستارگان داغ تراشیده شده و به وجود آمده بودند. ابرهای کوچک پس از جدا شدن از ستون های گاز و غبار، به خاطر فشار پرتوهای ستارگان مرکزی سحابی، با حرکتی شتابدار از مرکز سحابی به بیرون رانده شده اند.»

به گفته ی یستا گام و گروهش، این ابرهای کوچک تیره دارند از سحابی گل سرخ بیرون می زنند. طی تاریخ کهکشان راه شیری، چندین و چند میلیون سحابی مانند سحابی گل سرخ پدید آمده و از بین رفته است. در هر یک از آن ها چندین ریزگویچه می توانسته به وجود آید.
رصدخانه ی اونساله، تجهیزات ملی سوئد برای اخترشناسی رادیویی.
یستا گام می گوید: «اگر در دل این ابرهای گرد و کوچک [که با سرعت در حرکتند] سیاره هایی یا کوتوله هایی قهوه ای ساخته شود، آن سیاره ها و کوتوله ها همچون گلوله هایی به ژرفای کهکشان پرتاب خواهند شد. شمار بسیاری از این ابرها وجود دارد که می توانند خاستگاه هایی چشمگیر برای سیاره های آزاد و سرگردانی باشند که در این چند سال یافته شده.»

در همین زمینه:

واژه نامه:
planet - star - Chalmers University of Technology - planetary system - galaxy - Milky Way - rogue planet - Rosette Nebula - Earth - constellation Monoceros - Unicorn - Onsala Space Observatory - submillimetre wave - APEX - infrared - New Technology Telescope - NTT - ESO - La Silla Observatory - globulette - Gösta Gahm - Sun - Neptune - Jupiter -brown dwarf - Carina Persson - failed star - nebula - Minja Mäkelä

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه