مهبانگ را فراموش کنید! جهان ما از انفجار یک ستاره چهاربُعدی پدید آمده!

* شاید زمان خداحافظی با مهبانگ فرارسیده باشد. کیهان شناسان بر این باورند که کیهان از پسمانده هایی سه بعدی
درست شده که در اثر انفجار ابرنواختری یک ستاره ی چهاربعدی پرتاب شده اند.
* این سناریو می تواند به توضیح دمای همگن کیهان و نیز یکنواختی آن در همه ی جهت ها کمک کند.

آیا ممکن است نظریه ی پرآوازه ی "مهبانگ" یا انفجار بزرگ نیاز به بازنگری داشته باشد؟
گروهی از فیزیکدانان نظری این تئوری را پیش کشیده اند که کیهان شاید در پی رُمبش یک ستاره ی چهاربُعدی و تبدیل آن به سیاهچاله و از پسماندهای پرتاب شده ی آن به وجود آمده باشد.
برداشت هنری از افق رویداد یک سیاهچاله. تصویر بزرگ تر
پیش از پرداختن به یافته ی این دانشمندان، اجازه بدهید این را بگوییم که هنوز هیچ کس از هیچ چیزی مطمئن نیست. گفتن ندارد که در روزگار آغاز کیهان، هیچ انسانی وجود نداشته. نظریه ی استاندارد می گوید که کیهان از یک نقطه ی بی نهایت چگال یا همان "تَکینِگی" آغاز شد، ولی چه کسی می داند پیش از آن چه بوده است؟

نیایش افشردی، یک اخترفیزیکدان [ایرانی] در بنیاد فیزیک نظری پریمتر در کانادا و از نویسندگان این پژوهش می گوید: «تا جایی که فیزیکدان ها می دانند، تنها اژدهاها هستند که می توانند پروازکنان از تکینگی بیرون بیایند!» [اشاره به یک بازی رایانه ای-م]

خوب تنگناها و محدودیت های نظریه ی مهبانگ چیست؟ تکینگی یکی از این محدودیت هاست. همچنین، به سختی می توان پیش بینی کرد که چرا مهبانگ جهانی پدید آورده که چنین دمای تقریبا یکنواختی دارد، زیرا سن جهان ما (حدود ۱۳.۸ میلیارد سال) آنقدر کافی نبوده که (تا جایی که می توان گفت) طی آن بتواند به ترازمندی گرمایی برسد.

بیشتر کیهان شناسان می گویند برای آن که چنین تراز و تعادلی برقرار شود، کیهان می بایست با سرعتی بیش از سرعت نور گسترش بیابد، ولی به گفته ی افشردی، حتی این نظریه هم مشکلاتی دارد: «رخداد مهبانگ بسیار آشفته و پرهرج و مرج بود. برای همین نمی دانیم که آیا حتی یک تکه ی کوچک همگن و یکنواخت هم وجود داشته که پَندام (تورم) بخواهد از آن آغاز شود [و جهانی همگن را پدید آورد].»
جدول زمانی کیهان طی ۱۳.۷ میلیارد سال، از مهبانگ، که سپس با گسترش کیهان، دوران تاریکی کیهان و پیدایش نخستین ستارگان در پی می آیند. اینجا را بخوانید: * ساخته شدن جهان کمی بیش از ۶ روز طول کشید
چیزی که فیزیکدانان پیشنهاد کرده اند اینست:
* مدلی که آنان برپا کرده اند دارای یک کیهان سه بُعدیست که همچون پوسته ای در یک "جهان انبوه" چهاربعدی شناور است. (بله، این ما را هم به سردرد می اندازد، پس شاید ساده تر باشد که برای به ذهن آوردنش، این پوسته را موقتا دوبُعدی در نظر بگیریم و "جهان انبوه" را هم سه بُعدی.) جزییات تکنیکی بیشتر را می توانید در این مقاله ی سال ۲۰۰۰ بخوانید که نظریه ی تازه بر پایه ی آن بنا شده.

* پس اگر در این "جهان انبوه" ستارگانی چهاربعدی وجود داشته بودند، این ستارگان می توانستند دارای همان چرخه ی زندگی باشند که ما برای ستارگان سه بعدی می شناسیم. سنگین ترین آن ها دچار انفجار ابرنواختری شده، لایه های بیرونیشان را پرتاب می کردند و درونی ترین بخششان هم می رُمبید و به سیاهچاله تبدیل می شد.

* این سیاهچاله ها هم چهاربعدی بودند و یک "افق رویداد" داشتند درست مانند افق های رویداد سه بعدی که با آن ها آشناییم. افق رویداد مرز میان درون و بیرون یک سیاهچاله است. نظریه های بسیاری در باره ی این که درون یک سیاهچاله چه می گذرد وجود دارد، هر چند که تاکنون هیچ چیزی از آن دیده نشده.

* در یک جهان سه بعدی، افق رویداد همچون یک سطح دوبعدی به نظر می رسد. بنابر این در یک جهان چهاربعدی، افق رویداد می بایست جسمی سه بعدی باشد به نام ابَرکُره (کره ی چندبعدی، hypersphere).

* پس اساسا چیزی که این مدل می گوید اینست که هنگامی که یک ستاره ی چهاربعدی منفجر می شود و از هم می پاشد، مواد به جا مانده ی در حال پرتاب، یک پوسته ی سه بعدی گرداگردِ یک افق رویداد سه بعدی می سازند و شروع به گسترش می نمایند.

سخن کوتاه کنیم و چیزهایی که گفتیم را با جهان دیدارپذیر توضیح دهیم:
رصدهای ژرفای فضا به روشنی نشان داده اند که کیهان در حال گسترش و انبساط است (و در واقع دارد سریع و سریع تر هم می شود، احتمالا به دلیل وجود چیزی اسرارآمیز به نام انرژی تاریک[۱]). نظریه ی تازه می گوید که این گسترش ناشی از رشد و گسترش همان پوسته ی سه بعدی است که از انفجار آن ستاره ی چهاربعدی به جا مانده. ولی اینجا دستکم یک محدودیت وجود دارد.
این برداشت هنری محیط پیرامون سیاهچاله ی ابرپرجرمی که در قلب کهکشان فعال NGC ۳۷۸۳ در صورت فلکی جنوبی قنطورس است را نشان می دهد. به کمک رصدهای تازه که با بهره از تداخل سنج تلسکوپ بسیار بزرگ در رصدخانه ی پارانال اِسو در شیلی انجام شده، نه تنها پرده از وجود یک چنبره ی غبار پیرامون این سیاهچاله برداشته شده، بلکه بادی از مواد سرد هم در ناحیه های قطبی سیاهچاله آشکار شده است.
این مدل علت همدمایی و یکنواختیِ تقریبیِ دمای کیهان را توضیح می دهد (آن جهان چهاربعدی پیشین که جهان ما را پدید آورد، خود بسیار پیشتر وجود داشته)، ولی یک تلسکوپ سازمان فضایی اروپا به نام تلسکوپ پلانک به تازگی نقشه ای از تابش زمینه ی ریزموج کیهانی (CMB) تهیه کرده که در آن، تغییرات و گونه گونی هایی دیده می شود. CMB تابشی است که به باور دانشمندان، از مهبانگ و پیدایش کیهان به جا مانده [اینجا: * تلسکوپ پلانک کامل ترین نقشه کیهان را پدید آورد].

تفاوت مدل تازه با این خوانش از CMB حدود ۴ درصد است، بنابراین پژوهشگران در پی ویرایش مدل تازه‌شان هستند. البته آن ها هنوز مدلشان را باارزش می دانند. پلانک نشان می دهد که پندام (تورم) وجود دارد و در حال انجام است ولی دلیل و چراییِ رخ دادنش را نشان نمی دهد.

به گفته ی پژوهشگران: «این پژوهش می تواند به ما کمک کند تا نشان دهیم که پندام چگونه در اثر حرکت کیهان درون یک هستی با بعدهای بیشتر به راه افتاده و انجام می شود.»
-------------------------------------------
۱) در متن اصلی، نوشته شده "ماده ی تاریک" که بنا بر همه ی نظریه های فیزیکی، نادرسته و برای همین، "انرژی تاریک" رو جایگزینش کردم. 

در همین زمینه: * دمای گذشته کیهان را چگونه اندازه می گیرند؟ * کهن ترین نور کیهان * جهان پیش از انفجار بزرگ نیز وجود داشته * کشف نخستین نشانه های جهان های موازی * آیا مهبانگ نیازی به جرقه خدایی داشت؟ * مهبانگ "آغاز جهان" نبود، تنها "تغییر حالت" آن بود! * الگوی امروز کهکشان ها ساختار آغازین کیهان را نشان می دهد * ما در یک «چندجهانی» زندگی می کنیم؛ به ۵ دلیل! * شرطی که هاوکینگ آن را باخت: وجود تکینگی عریان

واژه نامه:
Big Bang - Black Hole - star - singularity - Niayesh Afshordi - astrophysicist - Perimeter Institute for Theoretical Physics - temperature equilibrium - homogenous - membrane - brane - bulk universe - supernovae - black hole - event horizon - hypersphere - dark matter - European Space Agency - Planck - cosmic microwave background - CMB - dark ages - active galaxy - NGC 3783 - constellation of Centaurus - The Centaur - Very Large Telescope - Interferometer - ESO - Paranal Observatory

منبع: universetoday

9 دیدگاه شما:

حسین

با سلام و تشکر از شما بابت این مقاله.واقعا روز به روز نظریه های شگفت انگیزتری توسط دانشمندان مطرح شده.و روز به روز عظمت بیشتری از خلقت نمایان میشه.فکرشو بکنید مثلا 100 سال دیگه علم به کجاها خواهد رسید.جهان مادرون جهان دیگه.اون جهان هم درون جهان دیگه و الی.......من که سرگیچه گرفتم.خدایا عظمتتو شکر.باز هم ازشما بابت وبلاگ فوق العاده تونممنون.منتظر مطالب بیشتری در اینگونه موارد هستیم.ممنون.

هما

سلام
به نظرم این نظریه منطقش صحیح نیست!
حس می کنم با قبول این فرض که جهان کنونی از پسماند یک جهان 4 بعدی تشکیل شده ، تمام قوانین مربوط به ذره انگار دیگه مفهومی نداره!در صورتی که همه هستی , کهکشانها,ستاره ها,سیاره و خود ما از یه ذره ساخته شدیم!نمیدونم شایدم بد متوجه شدم!
کلا عصبی کننده بود قاطی کردم:|
:)
ممنون از شما.

ناشناس

با تشکر فراوان و عرض خسته نباشید بابت زحمتی که می کشید، یک اشتباه کوچک را خواستم تصحیح کنم.

"رصدهای ژرفای فضا به روشنی نشان داده اند که کیهان در حال گسترش و انبساط است (و در واقع دارد سریع و سریع تر هم می شود، احتمالا به دلیل وجود ماده ای اسرارآمیز به نام ماده ی تاریک)."

چیزی که ظاهراً موجب انبساط شتابان عالم شده است "انرژی تاریک" است و نه "مادۀ تاریک". مادۀ تاریک، یک مادۀ فرضی است که مسئول پدید آوردن حرکات غیر عادی ستارگان واقع در کهکشان ها و کهکشان های واقع در خوشه های کهکشانی است. مقدار مادۀ مرئی ستارگان و کهکشانها برای توضیح این حرکت ها کفایت نمی کند و انگار جرم بیشتری نسبت به مادۀ مرئی در کهکشان ها و خوشه های کهکشانی وجود دارد.

"ناشناس بد سلیقه"

ناشناس

اگر اين نظريه درست باشد. پس چرا همانند اجرام. اطراف سياهچاله جهان بطور يکنواخت منبسط مي‌شود در صورتي که همانند پوسته. سياه چاله. بايستي انبساط بخشهاي مختلف آن متفاوت. باشد. در صورتي که جهان ما در حال انبساط يکنواخت و در عين حال بواسطه جاذبه اجرام هر قلمرو باهم. ارتباط جاذبه اي دارند.
درست. هست که مهبانگ همگن بودن جهان را توضيح نمي‌دهد ولي باز ساده تر هست دوم اينکه سياهچاله در مقاله اي که خودتان چند وقت پيش منتشر کرديد مشخص شده که نودونه درصد اجرام بلعيده را بيرون ميدهد. و اجرام گردش کننده. اطراف سياهچاله هستند که علت جرم زياد آن هستند پس جهان فعلي نمي‌تواند سرعت انبساطش بيشتر شود و بايستي رو به کاهش بگذارد در صورتي که چنين نيست.

یک ستاره در هفت آسمان

با درود و سپاس از همه ی دوستان گرامی
حسین اقا و همابانو!
راستش از شما چه پنهون، خود بنده هم گیج شدم از این مطلب! ممنون از لطفتون.
دوست گرامی، ناشناس بدسلیقه (ای کاش نامی برای خودتون انتخاب می کردید!)
اگه دقت کنید، کلمه های "احتمالا" و "ماده ی تاریک" رو در اون جمله لینک دادم به مطالبی از وبلاگ خودم که هر دوش درباره ی "انرژی تاریکه" نه "ماده ی تاریک". این یعنی که خودم هم متوجه بودم که درستش چیه ولی نمی تونستم به این راحتی دست تو مقاله ی مردم ببرم.
اینجور هم که می بینم این هایپرلینک های مطالبم هیچ ارزشی برای کسی نداره و کسی سراغشون نمیره :(
دوست ناشناس آخری، شرمنده ام. درست متوجه منظورتون نشدم. احتمالا هنوز گیجم!!

هما

سلام و خسته نباشید خدمت دوست عزیز
هایپرلینک مطالبتون برام جالبه مثل ویکیپدیا میمونه:)
در هر صورت زحماتتون ارزشمنده دوست گرامی
ببخشید فرصت نشد زودتر بیام تا پیگیر پاسختون باشم .
ممنون

یک ستاره در هفت آسمان

لطف دارید همابانو. امیدوارم برای دوستان دیگه هم مثل شما موردتوجه قرار بگیره.
باور می کنید بعضی وقت ها این هایپرلینک ها بیش از ترجمه ی مطلب وقتم رو می گیره؟

هما

حق دارید واقعا وقت گیره!
مخصوصا که شما در مورد جزئی ترین مطالب واقعا دقت می کنید و این حس مسئولیت پذیریتون رو میرسونه.
امیدوارم همیشه موفق باشید.

یک ستاره در هفت آسمان

سپاسگزارم از محبتتون دوست گرامی

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه