بهترین نمایی که تاکنون از توفان شش گوش کیوان به دست آمده

* فضاپیمای کاسینی ناسا ویدیویی با بالاترین رزولوشنی که تاکنون از یک رودباد شش ضلعی در سیاره ی کیوان (زحل)، به نام "شش گوش" ثبت شده را تهیه کرده است.
این نمای رنگ نمایشی که فضاپیمای کاسینی ناسا ثبت کرده، پرجزییات‌ترین و باکیفیت‌ترین نماییست که تاکنون از رودباد شش‌ضلعی قطب شمال کیوان به دست آمده؛ توفان بی‌مانندی که به نام "شش‌گوش" شناخته می‌شود. این فیلم از تصاویری که توسط دوربین‌های تصویربرداری کاسینی ثبت شده‌اند درست شده و نخستین ویدیوی رنگی از آن است. همچنین این ویدیو نخستین فیلمی است که نمایی کامل از روی شمالگان سیاره، تا حدود ۷۰ درجه‌ی عرض شمالی نشان می‌دهد. این یک تصویر متحرک (gif) به بزرگی ۴۷۷ کیلوبایت است که البته چند بار تکرار می‌شود. نگارش کوچکتر آن به بزرگی ۳۰۳ کیلوبایت را هم اینجا ببینید. تصویر متحرک سیاه و سفید -تصویر ثابت با اندازه‌ی کامل - مشخصات تصویر- ویدیوی آن را هم در پایان مطلب ببینید  

این نخستین ویدیوی شش گوش کیوان در نوع خودش است، و نیز نخستین موردی است که نمایی کامل از فراز شمالگان این سیاره، تا ۷۰ درجه ی عرض شمالی آن را نشان می دهد. شش گوش کیوان به گستردگی حدود ۳۰ هزار کیلومتر، یک رودباد موجدار از بادهایی با سرعت حدود ۳۲۲ کیلومتر بر ساعت است که در مرکزش هم یک توفان سهمگین و چرخان جریان دارد. هیچ ویژگی آب و هوایی‌ دقیقا مانند این و با چنین پیوستگی و تداومی در هیچ کجای سامانه ی خورشیدی وجود ندارد.

اندرو اینگرسول، از اعضای گروه تصویربرداری کاسینی در بنیاد فناوری کالیفرنیا در پاسادنا می گوید: «این شش گوش تنها جریانی از هواست. ویژگی های آب و هوایی [روی زمین] که همانندی هایی با این دارند هم به گونه ی چشمگیری آشفته و ناپایدارند. یک توفند روی زمین معمولا یک هفته ادامه دارد، ولی شش گوش کیوان چندین دهه است که اینجاست -- و خدا می داند- شاید هم چندین سده.»
[در همین زمینه: * نمایی سرگیجه آور از توفان شش گوش کیوان * شش گوش کیوان به همراه حلقه های این سیاره]

الگوهای آب و هوایی روی زمین در اثر برخورد و رویارویی با پستی و بلندی های سطحی یا کلاهک های یخی دچار اصطکاک شده و در نتیجه برآشفته و به هم ریخته می شوند. دانشمندان بر این گمانند که شاید پایداری و ثبات شش گوش کیوان ارتباطی با نبودِ ساختارهای سطحی جامد روی این سیاره که اساسا یک گوی غول پیکر از گاز است داشته باشد.

دلیل این که اکنون نماهای بهتری از این شش گوش می توان دید اینست که خورشید از اواخر سال ۲۰۱۲، روشن کردن مرکز آن را آغاز کرده است. کاسینی در یک بازه ی زمانی بیش از ۱۰ ساعت، تصاویری با رزولوشن بالا از شش گوش ثبت کرد که به وسیله ی آن، دانشمندان می توانند دیدگاهی خوب از حرکت ساختارهای ابری درون آن داشته باشند.

نمای واقعی شمالگان و توفان شش گوش کیوان.
همان گونه که می بینید، چشم انسان این بخش از کیوان را به
رنگ های آبی و طلایی می بیند. در واقع در تصویر متحرک
بالا، هر یک از بخش های این توفان که طول موج ویژه ای
را می گسیلد، به گونه ی دستی به رنگ ویژه ای نمایانده شده.
تصویر بزرگ تر
در این ویدیو، خود توفان به گرد قطب دیده می شود، به همراه گرداب هایی کوچک که در جهت خلاف شش گوش می‌چرخند. برخی از این گرداب ها درست مانند آنچه در مسیر یک مسابقه دیده می شود، به همراه رودباد جابجا می شوند. بزرگ ترین این گرداب ها حدود ۳۵۰۰ کیلومتر پهنا دارد که تقریبا دو برابرِ گسترده ترین توفند ثبت شده روی زمین است.

دانشمندان تصاویر کاسینی را در رنگ های نمایشی (کاذب) بررسی کردند؛ این روشی برای ارایه ی تصویر است که باعث می شود شناسایی تفاوت های میان ذرات شناور در جو سیاره، بیرون و درون شش گوش آسان تر شود- ذرات نسبتا کوچکی که ریزگرد (haze) را می سازند. در این روش، دانشمندان برای هر بخشی از توفان، رنگ وژه ای را در نظر می گیرند. رنگ واقعی شمالگان سیاره ی کیوان از چشم انسان، آبی و طلایی است. تصویر روبرو را ببینید:

کانیو سایاناگی، یکی از اعضای گروه تصویربرداری کاسینی در دانشگاه همپتون ویرجینیا می گوید: «در درون شش گوش، شمار ذرات بزرگ کمتر است و ذرات ریز بیشتر جمع شده اند، در حالی که بیرون شش گوش برعکس است. رودبادهای شش گوشی رفتاری همچون یک سد دارند که نتیجه اش چیزیست مانند سوراخ لایه ی ازون جنوبگان زمین.»

سوراخ لایه ی ازون قطب جنوب زمین درون منطقه ای پدید آمده که به وسیله ی رودبادهایی همانند رودبادهای شش گوش کیوان در بر گرفته شده است. شرایط زمستانی باعث می شود فرآیندهایی شیمیایی که ویرانگرِ ازون هستند رخ بدهد، و رودبادها هم مانع باز-رسانی (عرضه ی دوباره ی) ازون از بیرون می شوند. در کیوان، ذرات بزرگ هواپخش (aerosol) نمی توانند از سد رودباد شش گوشه بگذرند و وارد آن شوند. این ذرات بزرگ در اثر تابش نور خورشید بر جو پدید می‌آیند، و بهار در نیمه ی شمالی کیوان هم تنها همین تازگی، از اوت ۲۰۰۹ آغاز شده و خورشید هم تازه تابش بر قطب شمال این سیاره را آغاز نموده است.

اسکات اجینگتون، دانشمند معاون در پروژه ی کاسینی در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در پاسادنای کالیفرنیا می گوید: «با نزدیک تر شدن به انقلاب تابستانی کیوان در سال ۲۰۱۷، شرایط نوری و روشنایی بر فراز قطب شمال این سیاره هم بهتر خواهد شد، و ما از این که می توانیم دگرگونی هایی که درون و بیرون مرزهای شش گوش رخ می دهند را ردگیری کرده و دنبال کنیم هیجان زده ایم.»

با بهره از یک نگارش سیاه و سفید از فیلمی که دوربین تصویربرداری کاسینی ثبت کرده و نیز فیلم هایی که طیف سنج نقشه بردار فروسرخ و نور دیدنی (مریی) این فضاپیما گرفته هم می توان سرعت بادها و ریز-توفان های درون رودباد را دید و بررسی کرد.
ویدیوی تصویر متحرک بالا:

واژه نامه:
NASA - Cassini mission - jet stream - Saturn - north pole - hexagon - latitude - solar system - Andrew Ingersoll - California Institute of Technology - hurricane - Earth - landform - ice cap - vortice - racetrack - haze - Kunio Sayanagi - Antarctic - ozone hole - aerosol - planet - summer solstice - Scott Edgington - Jet Propulsion Laboratory - visual and infrared mapping spectrometer

منبع: nasa

2 دیدگاه شما:

هما

سلام
ممنون بخاطر ترجمه خوبتون
مطلب رو خوندم فقط بخاطر یکی از پارگرافها یکم گیج شدم که این تصویر با رنگهای نمایشی ساخته شده یا نه؟

یک ستاره در هفت آسمان

درود بر شما همابانو
این تصویر به رنگ نمایشیه.
الان متن رو کمی تغییر دادم و یکی دو جمله رو با یک عکس به متن اضافه کردم
سپاس از نظرتون

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه