غافلگیری ستاره شناسان: کشف یک سیارک حلقه دار!

حلقه ها پدیده هایی هستد که به سختی دیده و یافته می شوند.
تا سال ۱۹۷۷، ستاره شناسان می پنداشتند تنها جرم حلقه دار در سامانه ی خورشیدی، سیاره ی کیوان (زحل) است. ولی اکنون ما می توانیم نخستین سیارک را هم به فهرست اجرام حلقه دار دور و برمان بیفزاییم. 
برداشت هنری از چشم انداز حلقه های سیارک چاریکلو از روی سطح کوچک آن. این نخستین بارست که حلقه ای به گرد یک سیارک یافته شده. تصویر بزرگ تر
 سیارک "۱۰۱۹۹ چاریکلو" یا تنها "چاریکلو" دارای دو حلقه است؛ این حلقه ها شاید در پی برخوردی پدید آمده اند که باعث شدند زنجیره ای از سنگ و خرده سنگ به گرد سطح کوچک آن تشکیل شود. به جز این سیارک ۲۵۰ کیلومتری، تنها اجرام حلقه دار شناخته شده ی دیگر (به ترتیب زمان یافته شدن) عبارتند از کیوان، اورانوس، مشتری، و نپتون [که همگی غول‌هایی گازی‌اند-م].

فلیپه براگا-ریباس از رصدخانه ی ملی برزیل، و نویسنده ی اصلی پژوهشنامه ی این کشف می گوید: «ما در پی یافتن یک حلقه نبودیم و هرگز فکرش را هم نمی کردیم که جرم کوچکی مانند چاریکلو حلقه داشته باشد، بنابراین یافته شدن چنین چیزی - با آن همه جزییات شگفت انگیز که در این سامانه دیدیم- یک غافلگیری به تمام معنا بود.»

این حلقه ها در ۳ ژوئن ۲۰۱۳ و زمانی یافته شدند که ستاره شناسان از ۷ جایگاه گوناگون در آمریکای جنوبی، چاریکلو را در حال گذر از برابر ستاره ی UCAC4 248-108672 رصد کردند. آن ها به هنگام تماشای این این رخداد (فروپوشانی یا اختفای ستاره توسط سیارک)، دو اُفت را در درخشش ظاهری ستاره دیدند که درست پیش و پس از گذشتن سیارک از جلوی آن رخ داد. از آن جایی که این فروپوشانی از هفت جایگاه جداگانه مشاهده شد، پژوهشگران بهتر توانستند زمان سنجی را انجام دهند تا به آگاهی بیشتری درباره ی جهت گیری، شکل، پهنا، و چیزهای دیگرِ حلقه ها دست یابند.
برداشت هنری از دو حلقه ای که به گرد سیاره چاریکلو یافته شده. تصویر بزرگ تر
این مشاهدات از وجود چیزی پرده براشت که احتمالا یک سامانه ی حلقه ای به پهنای ۲۰ کیلومتر بود و فاصله اش از سیارک به حدود ۱۰۰۰ بار کمتر از زمین و ماه می رسید. افزون بر آن، اخترشناسان بر این گمانند که یک ماه (قمر) هم در دل خرده سنگ های حلقه های این سیارک پنهان شده.

اگر چنانچه اخترشناسان می پندارند، این حلقه ها بازمانده های یک برخورد باشند، این اندیشه که ماه ها (از جمله ماه خودمان) در اثر برخورد تکه های کوچک تر مواد پدید آمده اند نیز نیرو می گیرد. این نظریه برای چگونگی شکل گیری سیاره ها به گرد ستارگان نیز به کار می رود.

هنوز نامی رسمی برای این حلقه ها برگزیده نشده، ولی اخترشناسان آن ها را اویاپوک (Oiapoque) و شوی (Chuí) نامیده‌اند که برگرفته از نام دو رود در شمالی ترین و جنوبی ترین نقاط برزیل است.

از آن جایی که این فروپوشانی ها (گذر سیارک از جلوی ستاره) رخدادهای بسیار کمیابی هستند و چیزهای بسیاری هم درباره ی سیارک ها به ما می گویند، بسیار مورد توجه اخترشناسان هستند. همین چند روز پیش، در ۲۰ مارس، مردمان بخشی از ساحل خاوری آمریکا از تماشای یک فروپوشانی سیارک-ستاره لذت بردند [خبرش را در این پست از فیسبوک یک ستاره در هفت آسمان خواندید].
برداشت هنری از سیارک چاریکلو و حلقه هایش. تصویر بزرگ تر
پژوهشنامه ی اصلی به زودی با عنوان “A ring system detected around the Centaur (10199) Chariklo” در تارنمای نیچر در دسترس خواهد بود.

در همین زمینه: 

واژه نامه:
Ring - solar system - planet - Saturn - asteroid - 10199 Chariklo - Uranus - Jupiter - Neptune - Chariklo - Felipe Braga-Ribas - star - UCAC4 248-108672 - South America - occultation - orientation - ring system - Earth - moon - Oiapoque - Chuí - Brazil - Eastern Seabord - A ring system detected around the Centaur (10199) Chariklo - Nature -

منبع: universetoday

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه