چند شب دیگر زمین به نزدیک ترین فاصله از بهرام می رسد

* تا خواندن این نوشته را به پایان ببرید، حدود ۱۰۰۰ کیلومتر به سیاره ی بهرام (مریخ) نزدیک تر شده اید!

زمین و بهرام در حال همگرایی و نزدیک شدن به یکدیگرند. با پایان ماه مارس و آغاز آوریل، در هر دقیقه حدود ۳۰۰ کیلومتر از فاصله ی میان این دو سیاره کاسته می شود. و در نیمه های آوریل که همگرایی پایان یابد، این فاصله تنها ۹۲ میلیون کیلومتر خواهد بود؛ یک عدد کوچک در برابر پهنه ی گسترده ی سامانه ی خورشیدی.
عکسی که اخترشناس آماتور استرالیایی، آنتونی وسلی، در ۶ مارس ۲۰۱۴ از پشت تلسکوپ ۱۶ اینچی خود از بهرام گرفت. منبع: apod
ستاره شناسان این رویداد را "پادیستانی" یا مقابله با بهرام می نامند زیرا در زمان این رویداد، بهرام و خورشید در دو سوی مخالف در آسمان دیده می شوند. فاصله‌ی آن دو در آسمان سیاره ی زمین ۱۸۰ درجه می شود؛ به گونه ای که هم‌زمان با غروب یکی، دیگری طلوع می کند. در زمان غروب، همین که خورشید در افق باختری فرو رفت، بهرام از افق خاوری برخواهد خاست و تا نیمه شب تقریبا درست به بالای سرمان خواهد رسید. در آن زمان به رنگ نارنجی سوخته و تقریبا ۱۰ برابر روشن تر از یک ستاره از قدر ۱ خواهد درخشید.

پادیستانی های بهرام هر ۲۶ ماه یک بار رخ می دهند. پرسیوال لاول، ستاره شناس سده ی ۱۹ میلادی به هنگام یکی از همین رویارویی ها چنین نوشت: «[بهرام] به روشنی بر زمینه ی تاریک فضا می درخشد، با شکوه و جلالی که شباهنگ را بی فروغ نموده و مشتری بزرگ را به هماوردی می خواند.» به بیان دیگر، این سیاره به آسانی دیده می شود.

برای این رویداد، دو تاریخ اهمیت ویژه ای دارند:
زمین و بهرام در زمان پادیستانی- منبع
۸ آوریل که روز پادیستانی است و در آن روز، بهرام، زمین، و خورشید هر سه با هم تقریبا روی یک خط راست جای می‌گیرند. اگر مدار بهرام و زمین کاملا دایره ای بود، روز ۸ آوریل به نزدیک ترین فاصله از یکدیگر نیز می رسیدند. ولی مدارهای سیاره ها بیضی است (در واقع، کمی تخم مرغی شکل)، از همین رو این دو سیاره تقریبا یک هفته بعد به نزدیک ترین رویارویی می رسند.

در ۱۴ آوریل (۲۵ فروردین)، زمین و بهرام در کمترین فاصله از هم می رسند: ۹۲ میلیون کیلومتر که سریع ترین موشک‌های ناسا آن را در بیش از شش ماه می پیمایند. در آن شب برای یافتن بهرام در آسمان هیچ مشکلی نخواهید داشت. قرص کامل ماه نزدیک سیاره ی سرخ در صورات فلکی دوشیزه جای خواهد داشت و با هم چشم اندازی فراموش نشدنی را در آسمان نیمه شب پدید خواهند آورد.

شایان گفتن است در همان شبی که بهرام به نزدیک ترین فاصله ی زمین می‌رسد، یک ماه گرفتگی کامل نیز رخ خواهد داد. قرص کامل ماهِ شب ۱۴-۱۵ آوریل (۲۵-۲۶ فروردین) در کنار سیاره ی سرخ فام بهرام، به رنگ سرخ در خواهد آمد. جزییات را در ویدیوی ناسا در پایان این نوشته ببینید.

گرچه این تاریخ ها ویژه اند، ولی بهرام را در همه ی شب های بی ابرِ ماه آوریل می توان تماشا کرد. این سیاره حتی در آسمان شهرهای بزرگ و پرنور هم با چشم نامسلح دیده می شود. ولی با یک تلسکوپ کوچک خانگی می توانید قرص زنگاری رنگ بهرام و کلاهک قطبی شمالش را ببینید که دارد بخار می شود؛ زیرا تابستان بهرام از ماه فوریه آغاز شده و شمال سیاره به سوی خورشید کج شده است.

عکاسان نجومی کارآزموده و باتجربه با بهره از دوربین های دیجیتال پیشرفته می توانند چیزهایی بیش از این را هم ببینند. برای نمونه: توفان های غبار، ابرهای کوهساری (orographic cloud) بر فراز آتشفشان ها، و مه یخ زده در حوضه ی برخوردی بزرگ هلاس. برخی از رصدگران این نماها را نماهایی "هابلی" [مانند عکس های هابل- هابلانه!] توصیف کرده اند.

* به روز رسانی: اکنون ۱۰۰۰ کیلومتر به بهرام نزدیک تر شده اید!

در این ویدیوی علمی تازه، پیش نمایشی از رویارویی بهرام و زمین در آوریل ۲۰۱۴ را می بینید:

واژه نامه:
planet - Mars - Earth - solar system - opposition - Sun - Percival Lowell - Sirius - Jupiter - planetary orbit - NASA - full Moon - Red Planet - constellation Virgo - total lunar eclipse - north polar cap - orographic cloud - volcanoe - icy fog - Hellas impact basin - Hubblesque - Anthony Wesley

منبع: science1.nasa و apod.nasa.gov 

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه