عکسی که تولد یک ماه تازه برای سیاره کیوان را نشان می دهد

* احتمال می رود فضاپیمای کاسینی ناسا روند تولد یک ماه تازه برای سیاره ی کیوان را به چشم خود دیده باشد.
* تولد این ماه می تواند نمایی از چگونگی پیدایش زمین و دیگر سیاره های سامانه ی خورشیدی، و جدا شدن و دور شدن آن ها از خورشید را نیز به ما نشان می دهد.

در عکس هایی که فضاپیمای کاوشگر کاسینی ناسا در آوریل ۲۰۱۳ گرفته، یک کمان روشن به درازای حدود ۱۲۰۰ کیلومتر و پهنای ۱۰ کیلومتر بر لبه ی بیرونی ترین حلقه ی سیاره ی کیوان (حلقه ی A) به چشم می خورد. بر پایه ی یک پژوهش تازه، شاید این کمان و چند برآمدگی شگفت انگیز که نزدیکش دیده می شود در اثر گرانش یک جسم کوچک یخی پدید آمده باشند- چه بسا یک ماه (قمر) نوزاد.
در این عکس که فضاپیمای کاسینی ناسا گرفته، یک آشفتگی در لبه ی بیرونی حلقه ی Aی کیوان به چشم می خورد که می تواند ناشی از فرآیند تولد یک ماه یخی تازه باشد.
نویسنده ی اصلی پژوهش، کارل موری از دانشگاه کویین مری لندن در بیانیه ای گفت: «ما تاکنون چنین چیزی ندیده بودیم. شاید این چیزی که داریم می بینیم یک فرآیند تولد باشد و این جسم تازه از حلقه ها جدا شده، دارد از آن ها بیرون می زند تا برای خودش یک "ماه" شود.»

این جسم که پژوهشگران آن را "پگی" (Peggy) نامیده اند، بیشینه ی پهنایش ۰.۸ کیلومتر است - بسیار کوچک تر از آن که در عکس هایی که کاسینی تاکنون گرفته بود دیده شود. ولی به گفته ی مقام های ناسا، این فضاپیما در سال ۲۰۱۶ به لبه ی بیرونی حلقه ی A نزدیک تر خواهد شد و به پژوهشگران شانس این را خواهد داد تا پگی را بهتر و با جزییاتی بیشتر بررسی کنند و حتی عکسی از آن بگیرند.

سیاره ی کیوان (به عربی: زحل) بیش از ۶۰ ماه شناخته شده دارد. این ماه ها بسیار گونه گون و متنوع هستند، با همه اندازه. از تیتان غول پیکر که قطری حدود ۱.۵ برابر ماه زمین دارد گرفته تا ماه های ریز یخی به پهنای کوچک تر از ۱ مایل.

دانشمندان بر این گمانند که این ماه ها از ذرات یخ درون حلقه ها درست شده اند (خود حلقه ها تقریبا به طور کامل از آب یخزده درست شده اند) و سپس با جابجایی به سوی بیرون حلقه ها، به ماه های در حال تولدِ دیگری که بر سر راهشان بود چسبیده و با ادغام با آن ها، رشد کرده و بزرگ شدند. به گفته ی پژوهشگران، بررسی بیشتر پگی در آینده می تواند این فرآیند را روشن کند، گرچه این جسم احتمالا رشدش را کرده (و حتی چه بسا در حال از هم پاشیدن باشد).

پگی شانسی یگانه را برای دانشمندان فراهم می کند، زیرا کیوان دیگر تقریبا روند ساخت ماه های تازه را به پایان برده.

موری می گوید: «بر پایه ی نظریه، کیوان در گذشته دارای سامانه ی حلقه های بسیار بزرگ تر و پرجرم تری بوده که توان ساخت و زایش ماه های بزرگ تر را داشته. هر یک از ماه ها که ساخته می شد، با پیش آمدن به سوی لبه ها رشد می کرد و بزرگ تر می شد و در نتیجه این ماه ها با تولدشان خون حلقه ها را کشیدند و توان ماه‌زایی آن ها را تحلیل بردند. برای همین هم ماه هایی که زودتر به دنیا آمدند، از دیگران بزرگ تر و دورترند.»

مقاله ی این پژوهش تازه در شماره ی آنلاین ۱۴ آوریل نشریه ی ایکاروس منتشر شد.

واژه نامه:
NASA - Saturn - moon - A ring - Carl Murray - Peggy - Cassini spacecraft - Titan - Earth - ring system - Icarus

منبع: Space.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه