یک خوشه ستاره ای که درسته از کهکشانش بیرون انداخته شده

* کهکشان ام ۸۷ پا به شوتی دارد که می تواند مایه ی حسادت هر شوتزنی باشد. این کهکشان یک خوشه ی ستاره ای کامل را با سرعت بیش از دو میلیون مایل بر ساعت به سوی ما پرتاب کرده.
نمای هنری از کهکشان غول پیکر مسیه ۸۷ یا (M۸۷) که یک خوشه ی ستاره ای را یکجا و با سرعت بیش از دو میلیون مایل بر ساعت به سوی ما پرتاب کرده. تصویر کامل در اندازه های بزرگ، بزرگ تر
این خوشه ی نویافته، که اخترشناسان نام HVGC-1 را بر آن گذارده اند، اکنون به سرعت در حال پیش آمدن به اینسوست. سرنوشتش؟ - سرگردانی ابدی در تُهیک* میان کهکشان ها!

نلسون کالدول از مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونین می گوید: «اخترشناسان در گذشته ستاره های گریزانی یافته بودند [اینجا را بخوانید]، ولی این نخستین بارست که یک خوشه ی ستاره ای گریزان پیدا می کنیم.» کالدول نویسنده ی اصلی پژوهشنامه ای در این باره است که در نشریه Astrophysical Journal Letters منتشر خواهد شد.

عکسی از تلسکوپCFHT که خوشه‌ی ستاره‌ای
گریزان HVGC-1 را نشان می دهد (با دایره
نمایانده شده). این خوشه دارد با سرعت بیش از
دو میلیون مایل بر ساعت به سوی ما می آید.
"HVGC" در HVGC-1 کوتاه شده ی خوشه ی کروی فراسریع یا hypervelocity globular cluster است. خوشه های کروی یادگارهای کیهان آغازینند. این توده ها در بردارنده ی ده ها هزار ستاره اند که در کره ای به پهنای چند ده سال نوری تنگ هم چپیده اند. کهکشان راه شیری منزلگاه حدود ۱۵۰ خوشه ی کرویست. ولی کهکشان بیضیگون غول پیکر M۸۷ هزاران خوشه ی کروی دارد.

یافتن HVGC-1 از روی خوش شانسی بود. گروه یابنده سال ها بود که فضاپی پیرامون ام۸۷ را می کاویدند. آن ها نخست برای جدا کردن ستارگان و کهکشان ها از خوشه های کروی، هدف ها را از روی رنگشان دسته بندی کردند. سپس با نصب ابزار هکتوسپک (Hectospec) روی تلسکوپ MMT در آریزونا، صدها خوشه ی کروی را با جزییات بررسی کردند.

یک رایانه به طور خودکار داده ها را تحلیل و بررسی، و سرعت هر خوشه را برآورد می کرد. هر چیز نامعمول و شگفت‌آوری با دست بررسی می شد. بیشتر این چیزهای نامعمول اِشکال های دستگاه از آب در می آمدند، ولی HVGC-1 با دیگران فرق داشت. سرعت بسیار بالای آن واقعی بود.

جی استریدر از دانشگاه ایالتی میشیگان، و یکی از نویسندگان این پژوهش می گوید: «ما انتظار نداشتیم چیزی پیدا کنیم که تا این اندازه سریع حرکت کند.»

چه شد که HVGC-1 با چنین سرعتی پرتاب شد؟ اخترشناسان در این باره مطمئن نیستند ولی از سناریویی می گویند که بر پایه‌ی اینست که کهکشان ام۸۷ یک "جفت" سیاهچاله ی ابرپرجرم در مرکزش داشته باشد. این خوشه ی ستاره ای به این دو سیاهچاله بیش از اندازه نزدیک شد و در این نزدیکی، بسیاری از ستارگان بیرونی خوشه از آن جدا شدند، ولی هسته ی چگالش دست نخورده باقی ماند. سپس دو سیاهچاله با هم مانند یک تیرکمان (قلاب سنگ) رفتار کرده و خوشه را با سرعتی هولناک از خود دور کردند.

کهکشان غول پیکر ام۸۷ منزلگاه ۱۵ هزار
خوشه ی ستاره ای کروی است که یکی از
آن ها به نام HVGC-1 توسط ابرسیاهچاله ی
مرکزی کهکشان به بیرون پرتاب شده. تصویر
باکیفیت تر در اندازه ی بزرگ- بزرگ تر
HVGC-1 با چنان سرعتی در حرکت است که سرنوشتی جز فرار یکپارچه از ام۸۷ در انتظارش نیست. در واقع، شاید هم اکنون نیز این کهکشان را ترک کرده و در حال فرو رفتن در فضای میان کهکشانی باشد.

زمینه
ام۸۷، خاستگاه خوشه ی فراسریع HVGC-1، پادشاهی در میان کهکشان هاست. این کهکشان ابرغول بیضیگون با جرمی ۶ تریلیون برابر خورشید، یکی از پرجرم ترین کهکشان ها در کیهان نزدیک ما است.

کشف HVGC-1 نشان می دهد که در هسته ی ام۸۷ نه یکی بلکه دو سیاهچاله‌ی ابرپرجرم (ابرسیاهچاله) لانه دارد. این می بایست دستاورد برخوردی بوده باشد که مدت ها پیش میان دو کهکشان روی داده بوده؛ دو کهکشانی که در پی برخوردشان، در هم ادغام شده و یک تک کهکشان غول پیکر (همین ام۸۷) را ساختند.

چنین سرنوشتی در انتظار کهکشان راه شیری خودمان نیز هست. کهکشان ما هم تا چند میلیارد سال دیگر با کهکشان آندرومدا (زن بر زنجیر) سرشاخ خواهد شد و با هم یک کهکشان بیضیگون پدید خواهند آورد که اخترشناسان از هم اکنون آن را Milkomeda یا Milkdromeda نامیده اند.
-------------------------------------
* توهیک: هم ارز واژه ی void. واژه ی پهلوی به معنای تهی، خالی.

 در همین زمینه: * ویدیوی بی سابقه هابل از فواره مرکزی یک کهکشان   

واژه نامه:
galaxy - M87 - fastball - baseball - pitcher - star cluster - HVGC-1 - Nelson Caldwell - Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics. - Astrophysical Journal Letters - hypervelocity globular cluster - star - Milky Way galaxy - globular cluster - elliptical galaxy - Hectospec - MMT Telescope - Jay Strader - black hole - slingshot - intergalactic space - Sun - Andromeda galaxy - Milkomeda - Canada-France-Hawaii Telescope - CFHT

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه