زایشگاه کیهانی به سیاهی قیر

* اخترشناسان توده هایی از ابرهای کیهانی یافته اند که به اندازه ای تاریک، چگال و خاک آلودند که ژرف ترین سایه‌های تاکنون ثبت شده را پدید آورده اند، بدین معنا که مات ترین و ناگذراترین منطقه ای از فضا برای نور هستند که تاکنون یافته شده.

* جالب آن که رصدهای فروسرخ تلسکوپ اسپیتزر ناسا نشان داده سیاه ترین بخش های این ابرها راز آفرینش درخشان ترین ستاره ها را برایمان فاش می کنند.
این "توده های کیهانی" که از پشت تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا دیده شده، ژرف ترین سایه هایی که دانشمندان تاکنون دیده اند را پدید آورده اند.
تصویر بزرگ تر
اگر گاز و غبار در فضا به اندازه ی کافی به هم فشرده شود، هیچ نوری توان گذر از آن را نخواهد داشت به گونه ای که آن ناحیه از فضا به سیاهی قیر خواهد شد. [نمونه: * این ستارگان کجا رفته اند؟]

ولی ابر غباری که در این عکس می بینید و در فاصله ی حدود ۱۶ هزار سال نوری زمین یافته شده، سرانجام ستارگانی نو پدید خواهد آورد و تیره ترین بخش هایش تبدیل به ستارگانی از رده ی O خواهد شد- رده ای کمیاب از ستارگان که دانشمندان آشنایی اندکی با آن دارند.

مایکل باتلر، یک پژوهشگر پسادکترا از دانشگاه زوریخ سوییس، و رهبر این پژوهش می گوید: «ما در این پژوهش نقشه‌ای از ساختار این ابر و هسته های چگال درونش پدید آورده ایم که جزییات فراوان و دقیقی درباره ی فرآیندهای زایش ستارگان سنگین و خوشه های ستاره ای را برایمان آشکار می کند.»

در این پژوهش که با رصدهای تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا نیز همراه بود، دانشمندان سایه هایی که این توده ها انداخته بودند [میزان ماتی و کِدری آن ها] را بررسی کردند و نتیجه گرفتند که این ابر حدود ۷۰۰۰ بار پرجرم تر از خورشید است و قطرش نیز به حدود ۵۰ سال نوری می رسد.

نگاره ی هنری از تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا
به همراه شماری از فراسیاره‌هایی که تا امروز
رصد کرده. تصویر بزرگ تر
تلسکوپ اسپیتزر کیهان را در نور فروسرخ رصد می کند، و اخترشناسان با بهره از همین ویژگی می توانند به درون مناطق خاک آلودی که در نور دیدنی (مریی) به سختی دیده می شود یا هرگز دیده نمی شود نفوذ کرده و ژرفای آن ها را ببینند؛ در نتیجه به کمک اسپیتزر می توان پدیده های اخترشناسی متفاوتی را بررسی کرد.

چشمداشت دانشمندان از رصد و بررسی ابرهایی مانند این، آشنایی بیشتر با چگونگی پدید آمدن ستارگان رده ی O یا O-type است. این گونه از ستارگان دستکم ۱۶ برابر خورشید جرم دارند (که بیشتر هم می توانند باشد) و به خاطر بادها و پرتوهای نیرومندشان شناخته می شوند.

بادها و پرتوهای پرقدرت این ستارگان، پیرامون آن ها را می روبند و بدین ترتیب هر گاز و غباری در همسایگی ستاره که توان ساختن سیاره ها یا ستارگان دیگری داشته باشد را از پیرامون ستاره می زدایند.

این ستارگان هنگامی که به پایان زندگی کوتاهشان می رسند، به گونه ی ابرنواخترهایی منفجر می شوند و عناصر سنگین‌تری که در سیاره های سنگی پیدا می شود و (تا جایی که می دانیم) به آغاز زندگی زمینی انجامیدند را در فضا می پراکنند.

دانشمندان هنوز پاسخ این پرسش را نیافته اند که این ستارگان چگونه می توانند چنین جرم هنگفتی که بسیار بیش از جرم خورشید است را گرد آورند، بدون آن که از هم بپاشند.

در همین زمینه:
* برخورد بادی که از دو ستاره غول پیکر می وزد 
* ستارگان بزرگ، قربانیان خون آشام های کیهانی 
* پیله ای که پرتوهای کیهانی را به دام می اندازد *

واژه نامه:
O-type star - star - star cluster - Michael Butler - NASA - Spitzer Space Telescope - sun - planet supernova - Earth - exoplanet -

منبع: universetoday

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه