دودهای خورشید

خورشید در حال دود دادن چیست؟
کامل ترین عکس هایی که تاکنون از جو خورشید گرفته شده اند الگوهایی را نشان می دهند که همانند حلقه های دود هستند. این شاید به اخترشناسان کمک کند تا پرده از چیزی که باد خورشید را به راه می اندازد بردارند. این بادها شارهایی از ذرات باردارند که از خورشید بیرون می زنند و به سراسر سامانه ی خورشیدی نفوذ می کنند.
خورشید پوشیده شده، ولی رازهایش را آشکار کرده
تصویر بزرگ تر

این الگوها که برخی از آن ها به حباب ها و قارچ هایی در حال رشد نیز همانندی دارند، در جو بیرونی خورشید (تاج خورشید) پدید می آیند، جایی که گمان می رود بادهای خورشید هم از آن جا ریشه می گیرند. گرچه ساختارهای از این دست پیش تر هم دیده شده بودند، ولی دلیلشان برای ستاره شناسان پنهان مانده بود.

اکنون یک گروه به رهبری میلوسلاو دراکمولر در دانشگاه فناوری برنو در جمهوری چک، با بهره از یک شیوه ی تصویربرداری از خورشیدگرفتگی با رزولوشن بالا توانسته اند پیوندی میان این الگوهای شگفت انگیز با فوران های پلاسما روی سطح خورشید (زبانه های خورشیدی) بیابند.

این گروه با همنهی ۶۰ عکس جداگانه از خورشیدگرفتگی هایی که در آن ها، تاج خورشید همچون هاله ای سفید گرداگرد چهره ی تیره شده ی خورشید دیده می شود برای دستیابی به این نتیجه بهره بردند. تصویرهای همنهاده ای که پدید آمد بینش تازه ای از خورشید ارایه می کرد که از سطح تا دورترین نقطه ی تاج خورشید را در بر می گرفت؛ در صورتی که در تصاویر پیشین که با همین رزولوشن تهیه شده بودند، معمولا دیدگاه تصویر تنها به یکی از این دو منطقه ی خورشید محدود می شد.

این پژوهشگران توانستند الگوهای ویژه ای را به زبانه های ویژه ای ربط دهند، و نتیجه بگیرند که آن زبانه ها دلیل احتمالی آن الگوها هستند. در تصویر زیر می توانید یک زبانه را نزدیک به سطح خورشید و یک "حلقه ی دود" را که با پیکان نمایانده داده شده ببینید.

از آن جا که زبانه های خورشید بسیار کوچک تر از دیگر فوران های خورشید، مانند شراره ها یا فوران های تاجی هستند، پیش از این گمان می رفت تاثیر به نسبت اندکی بر جو خورشید دارند، و بنابراین اثرشان بر باد خورشید هم ناچیز است.

تصاویر همنهاده ی تازه که وضوح بالایی هم دارد، این پنداشت را تغییر می دهد و نشان می دهد که برعکس، این زبانه ها می توانند یکی از نیروهای برانگیزنده ی باد خورشیدی باشند، از آنجا که حلقه های دود، و دیگر الگوها را در تاج پدید می آورند، پس می بایست آشفتگی های جوی بسیار بزرگ تری نسبت به آنچه تاکنون گمان می رفت را - با دامنه ای بسیار بلندتر- به وجود آورند.

شادیه هبال، یکی از اعضای گروه پژوهشی می گوید:«یافته های ما برای نخستین بار نشان می دهند که زبانه ها، چشمه های تولید موج هایی چشمگیر در بخش درونی تاج هستند، و بنابراین می توانند در شتاب بخشی به ذرات باد خورشیدی هم نقش داشته باشند.»

نگاهبانی فضایی
نیکلاس لابروسی از دانشگاه گلاسکوی بریتانیا، که در این پژوهش شرکت نداشت می گوید :«من هم موافقم که این یافته، به این نظریه نیرو می بخشد که زبانه ها از محرک ها و برانگیزندگان باد خورشیدی هستند.»

بادهای خورشید به آفرینش شفق های قطبی در جو زمین، پدید آمدن دُم دنباله دارها، و شکل گیری حباب نگاهبانی که سامانه ی خورشیدی را در بر گرفته و به نام هورسپهر (هلیوسفر) خوانده می شود کمک می کنند. از سوی دیگر این بادها می توانند با ایجاد آشفتگی های الکترومغناطیسی که به اصطلاح "آب و هوای فضا" خوانده می شود، در کار ماهواره هایی که به گرد زمین می چرخند نیز اختلال پدید آورند. ولی با وجود همه ی این ها، سازوکاری که پشت باد خورشیدیست همچنان در هاله ای از راز مانده است.

لابروسی می گوید: «این مشاهدات به گونه ای امیدوارکننده به ما کمک می کنند تا چرخه ی زندگی زبانه های خورشید و پیوندشان با بقیه ی هورسپهر را بشناسیم، و سرانجام به بینش بهتری به چگونگی نگاهبانی و محافظت از خودمان در برابر آب و هوای زیانبار فضا دست یابیم.»

در همین زمینه: * سرچشمه انرژی باد خورشیدی شناخته شد * توفان های خورشیدی چه هستند؟ * بادهای خورشید پیچنده و گردابی هستند * رمزگشایی ناسا از ریاضیات اسرارآمیز باد خورشیدی * روشی تازه برای پیش بینی توفان های خورشیدی* خواب آلودگی خورشید بر آب و هوای زمین اثر می گذارد 

واژه نامه:
sun - smoke rings - solar wind - solar system - corona - eclipse - Miloslav Druckmüller - plasma - prominence - solar eclipse - flare - coronal mass ejection - Shadia Habbal - Nicolas Labrosse aurora - Earth - tail - comet - heliosphere - electromagnetic disturbance - space weather -

منبع: newscientist

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه