خوشه کهکشانی که ابرنواختر پشتش را بزرگ تر کرد

چگونه می توانید یک عدسی گرانشی غول پیکر را وابسنجید (کالیبره کنید)؟
اینجا، عدسی ما خوشه ی کهکشانی Abell 383 (آبل ۳۸۳ یا A383) است، توده ای بزرگ و پرجرم از کهکشان ها، گاز داغ، و ماده ی تاریک که حدود ۲.۵ میلیارد سال نوری از زمین فاصله دارد (سرخگرایی: z=۰.۱۸۷).
برای واسنجی، به جرم خوشه نیاز داریم؛ بهتر بگوییم، به مقدار و توزیع ماده ی تاریک. در یک شیوه ی نوین واسنجی که به تازگی آزموده شده، دانشمندان به انتظار می نشینند تا در پشت یک خوشه ی کهکشانی، ابرنواخترهایی از گونه هایی بسیار ویژه رخ دهد، و سپس مقدار بزرگنمایی آن ها توسط عدسی گرانشی خوشه را اندازه می گیرند.
این شیوه، کامل کننده ی سنجش های دیگر است، سنجش هایی مانند محاسبه ی ماده ی تاریکی که برای ایجاد حرکت های درونیِ مشاهده شده ی کهکشان ها، توده کردن گازهای داغ خوشه، و پدید آوردن چنین کجنمایی های تصویری عدسی گرانشی نیازست.
این تصویر در اندازه ی کمی بزرگ تر و با کیفیت بهتر
تصویری که اینجا می بینید توسط تلسکوپ فضایی هابل از خوشه ی کهکشانی آبل ۳۸۳ گرفته شده. چنانچه در سمت راست تصویر می بینید، این خوشه همانند یک عدسی گرانشی بسیار خوب رفتار kl,ni و تصویر کهکشان های پشت مرکزش را به شدت دچار کجنمایی کرده است. در سمت چپ هم یک کهکشان دوردست را پیش و پس از رخ دادن یک ابرنواختر آشکارساز می بینیم.
تاکنون دانشمندانی که در پروژه ی "پیمایش همگرایی خوشه ای و ابرنواختری با هابل" (CLASH) کار می کنند، در دو مورد، به مناسب بودن ابرنواخترهای گونه ی Ia برای واسنجی از پشت دو خوشه ی کهکشانی دیگر پی برده اند.


واژه نامه:
gravitational lens - galaxy cluster - Abell 383 - dark matter - redshift - supernova - Hubble Space Telescope - A383 - galaxy - Type Ia - Cluster Lensing And Supernova survey with Hubble - CLASH -

منبع: apod.nasa.gov

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه