اثر انگشت کهکشان

* تلسکوپ فضایی پلانک در تصویر تازه اش خطوط میدان مغناطیسی کهکشان راه شیری را نمایان کرده. این نقشه که همانند اثر انگشت است به اخترشناسان اجازه می دهد تا ساختار میدان مغناطیسی [کهکشان] را بررسی کرده و از فرایند ستاره زایی کهکشان شناخت بهتری پیدا کنند.

این نقشه که از گردآوری داده های نخستین رصد سراسری نور قطبیده ای که از غبار میان ستاره ای کهکشان می تابد پدید آمده را اینجا می بینید:
میدان مغناطیسی کهکشان راه شیری از چشم ماهواره ی پلانک، یکی از فضاپیماهای سازمان فضایی اروپا که ناسا هم در آن سهم چشمگیری دارد. این تصویر از گردآوری داده های نخستین رصدهای سراسری نور قطبیده ای که از غبار میان ستاره ای کهکشان می تابد پدید آمده.
تصویر بزرگ تر و باکیفیت تر
پلانک یکی از فضاپیماهای سازمان فضایی اروپا است که ناسا هم در آن سهم چشمگیری دارد. این فضاپیما گردآوری داده ها را از سال ۲۰۱۳ آغاز کرده، ولی دانشمندان همچنان در حال بررسی مجموعه ی گسترده ی داده های آن هستند تا به سرنخ های بیشتری درباره ی تاریخ جهان هستی دست یابند.

آن ها به گونه ی ویژه ای در پی یافتن نورهای قطبیده هستند، هم نور قطبیده ی تابیده از کیهان آغازین و هم مانند چیزی که در این نقشه ی تازه نشان داده شده، نور قطبیده ی تابیده از غبار درون کهکشان خودمان (دستاوردهای مربوط به کیهان آغازین هم تا پایان امسال منتشر خواهد شد).

چارلز لاورنس، دانشمند پروژه ی پلانک در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در پاسادنای کالیفرنیا می گوید: «این بهترین تصویریست که تاکنون از میدان مغناطیسی کهکشان راه شیری، آن هم برای چنین بخش گسترده ای از آسمان به دست آورده ایم.»

نور را می توان همچون موجی از میدان های الکتریکی و مغناطیسی توصیف کرد که عمود بر یکدیگر و عمود بر راستای انتشار نور نوسان می کنند. جهت گیری این میدان ها معمولا می تواند به هر سو باشد. ولی اگر به گونه ای، در جهت هایی ویژه نوسان کنند، آن نور یک "نور قطبیده" یا پلاریزه خواهد بود. چنین چیزی برای نمونه می تواند زمانی رخ دهد که نور از روی یک سطح بازتابنده مانند سطح آینه یا دریا بازبتابد. فیلترهای ویژه ای هستند که می توانند این نور قطبیده را درآشامند (جذب کنند)، مانند عینک های آفتابی قطبیده که از خیره کنندگی نور می کاهند.

در فضا، نوری که از ستارگان، گازها، و گردوغبار گسیلیده می شود هم می تواند از راه های گوناگونی که بستگی به میدان های مغناطیسی دارند بقُطبد (قطبیده شود). بنابراین آنچه در این تصویر تازه دیده می شود، چرخش ها، حلقه ها، و کمان هاییست که رد ساختار میدان مغناطیسی درون کهکشان را می نمایانند. مناطق تیره تر نماینده ی تابش هایی با قطبش شدیدتر هستند و خط ها هم نشانگر جهت میدان مغناطیسی بر روی صفحه ی [دوبعدی] آسمان. این تصویر پلانک نشان می دهد که در برخی از بخش های میدان مغناطیسی کهکشان، ساختارهایی بزرگ-مقیاس وجود دارد.

نوار تیره ی افقی که از مرکز تصویر می گذرد صفحه ی کهکشان را نشان می دهد. این داده ها همچنین تغییرات و گوناگونی جهت قطبش در ابرهای گاز و غبار نزدیک را هم آشکار کرده. این گوناگونی ها به شکل ویژگی های در هم پیچیده ای در بالا و پایین صفحه ی کهکشان دیده می شوند، جایی که میدان مغناطیسی محلی (نزدیک به ما) به گونه ی ویژه ای آشفته و بی نظم است.

داده های فضاپیمای پلانک از قطبش کهکشانی در چهار رشته پژوهشنامه که تازه در نشریه ی Astronomy & Astrophysics منتشر شده اند مورد بررسی قرار گرفته.

در همین زمینه: * تلسکوپ پلانک کامل ترین نقشه کیهان را پدید آورد 

واژه نامه:
Planck space telescope - magnetic field line - Milky Way galaxy - fingerprint - star formation - European Space Agency - NASA - Charles Lawrence - Jet Propulsion Laboratory - polarized - sunglasses - galactic plane - polarization - Astronomy & Astrophysics - interstellar dust -

منبع: jpl.nasa.gov

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه