پلوتو و ماهش در هوایی مشترک نفس می کشند

* به نظر می رسد سیاره ی کوتوله و دوردست پلوتو جَو تنُکش را با بزرگ ترین ماه خود تقسیم کرده است.

همانندسازی ها نشان می دهند که احتمالا جریانی از نیتروژن از جو پلوتو به سوی شارون، ماه آن روانست. اگر این نظریه تایید شود، پلوتو و شارون نخستین نمونه ی شناخته شده از یک سیاره و ماهش خواهد بود که با هم در یک جو شریکند.

تصویر بازسازی شده‌ای از پلوتو که با بهره از
تصاویر دریافتی از تلسکوپ فضایی هابل و به
کمک رایانه‌های پیشرفته پدید آمده. هنوز روشن
نیست که این تفاوت رنگ‌ها به دلیل کدام یک از
ویژگی های طبیعی سطح این سیاره ی کوتوله
است. منبع: ویکیپدیا
شارون (یا کارون) از نظر بزرگی تقریبا به اندازه ی نصف پلوتو است و در مداری بسیار نزدیک تر از مدار ماه به گرد زمین، به گرد پلوتو می چرخد. 

پژوهش هایی که در دهه ی ۱۹۸۰ انجام شد نشان داد که این دو جرم (پلوتو و ماهش) احتمالا می توانند با هم به دادوستد (تبادل) گاز بپردازند، ولی آن پژوهش ها با این فرض ها انجام گرفته بود که جو پلوتو را عمدتا متان تشکیل داده، و همچنین این گاز با سرعت هایی نسبتا بالا از پلوتو می گریزد.

ستاره شناسان با بهره از تلسکوپ های روی زمین نگاهی نزدیک تر و دقیق تر به نوری که از پلوتو می آید انداختند و آن را در جستجوی سرنخ هایی درباره ی ساختار ترکیبی این سیاره کاویدند. آنان دریافتند که جو پلوتو عمدتا از نیتروژن که یک گاز سنگین تر از متان است تشکیل شده، و نیز این که آهنگ گریز آن از سیاره نیز پایین تر است.

رابرت جانسون از دانشگاه ویرجینیا در شارلوتزویل می گوید: «در گذشته می پنداشتند که شارون حتی اگر جَوی هم در این فرآیند به دست آورد، بسیار تنُک تر از آنست که دیده شود.»

جو پف کرده
اکنون جانسون و گروهش با به حساب آوردن روش جابجایی مولکول های نیتروژن و شیوه ی برخورد آن ها با یکدیگر، مدل های جوِ بالایی پلوتو را به روز کرده اند. همانندسازی های آن ها نشان می دهد که جو این سیاره ی کوتوله می تواند گرم تر از آنچه پنداشته می شد باشد، و بنابراین شاید تا سه برابر چگال تر از پیش بینی های گذشته باشد.

این بدان معناست که جو پلوتو می تواند به اندازه ای در فضا گسترده شده باشد که بخشی از آن در اثر گرانش شارون به سوی آن کشیده شود، و پوششی نازک و تنُک برایش درست کند.

فضاپیمای نیوهورایزنز ناسا (افق های نو) که اکنون در راهست، در ژوییه ی ۲۰۱۵ از درون سامانه ی پلوتو خواهد گذشت. به گفته ی سرپرست این ماموریت، آلن استرن از بنیاد پژوهشی جنوب باختری در بولدر کلرادو، این فضاپیما دستگاه هایی با خود دارد که اگر شارون هوایی (جَوی) به گرد خود داشته باشد می توانند آن را ردیابی کرده و ساختار ترکیبی‌اش را شناسایی کنند.

برای تعیین این که آیا جو شارون از پلوتو گرفته شده یا به روش دیگری پدید آمده، شناسایی هر گونه گاز پیرامون آن و نیز سنجش غلظت آن گازها امری بنیادی و ضروری خواهد بود. [چرا که] این امکان هم هست که جو تنُک شارون از درون خودش تامین شده باشد: گازهای درون آن از راه آبفشان ها یا دریچه هایی بیرون زده و جو تنک آن را ساخته باشند. و تازه‌ترین پژوهش استرن نشان می دهد که برخورد دنباله دارها به سطح این ماه هم می تواند ابرهایی از گاز آزاد کند و یک جو ناپایدار و موقتی برایش پدید آورد.
از افق های نو به سیاره زمین: "من پلوتو و شارون را می بینم!"
در این تصویر همنهاده که دستگاه تصویرگر شناسایی برد بلند افق های نو (LORRI) گرفته، بزرگ ترین ماه پلوتو را می توان در کنار آن مشاهده کرد. هر دو تصویر اندکی بزرگ تر: راست- چپ
ولی اگر شارون و پلوتو دارای پوشش مشترکی باشند، سامانه ی آن ها می تواند یک نمونه ی واقعی از جابجایی گاز میان دو جرم باشد، و به ما در پالایش مدل هایمان از این پدیده در هر جایی از کهکشان کمک کند.

جانسون می گوید: «همیشه در ستاره شناسی گمان بر رخ دادن چنین چیزی بوده، مانند مورد ستارگان دوتایی یا فراسیاره هایی که به ستارگانشان نزدیکند. برآوردها و مدل های رایانه ای یک چیزند، ولی اینجا ما فضاپیمایی داریم که از درون این سامانه خواهد گذشت و همانندسازی های ما را مستقیما خواهد آزمود؛ این بسیار هیجان انگیزست.»

واژه نامه:
Pluto - dwarf planet - moon - nitrogen - Charon - Earth - methane - Robert Johnson - University of Virginia - molecule - NASA - New Horizons - Alan Stern - Southwest Research Institute - geyser - vent - comet - galaxy - binary stars - exoplanet - star -

منبع: newscientist

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه