ابر اسمیت زرهی از ماده تاریک دارد

* یک ابر پرسرعت هیدروژن که با شتاب دارد به سوی کهکشان راه شیری پیش می آید، به نظر می رسد همانند گلوله ای پیچیده در غلاف تمام فلزی، در زرهی از ماده ی تاریک پیچیده شده.
* این دستاورد بر پایه ی بررسی تازه ایست که روی داده های به دست آمده از تلسکوپ گرین بنک (GBT) انجام شده.

به باور اخترشناسان، این ابر پرسرعت یا HVC که به نام ابر اسمیت شناخته می شود، اگر این پوشش محافظش را نداشت مدت ها پیش، یعنی زمانی که نخستین بار به قرص کهکشان راه شیری برخورد کرد از هم پاشیده بود.
نگاره ی هنری از ابر اسمیت که می کوشد با سرعت به درون قرص کهکشان ما شیرجه رود و احتمالا تا ۳۰ میلیون سال دیگر با آن برخورد خواهد کرد. تصویر خود ابر که به رنگ نارنجی و زرد در پایین نشان داده شده، نمایی واقعی ولی با رنگ های نمایشی است که با بهره از داده های تلسکوپ گرین بنک (GBT) درست شده
 یک هاله از ماده ی تاریک -البته اگر با مشاهدات بیشتر در آینده تایید شود- می تواند بدان معنا باشد که ابر اسمیت در واقع یک کهکشان کوتوله ی ناتمام است، جرمی که همه ی مواد مناسب یک کهکشان واقعی را دارد، ولی نه به اندازه ی کافی که بتواند ستاره بسازد.

متیو نیکلاس از رصدخانه ی ساورنی سوییس می گوید: «ابر اسمیت واقعا در نوع خود تک است. سریع است، بسیار گسترده است، و به اندازه ی کافی هم نزدیک هست که بتوان آن را دقیق بررسی کرد.» وی که نویسنده ی اصلی پژوهشنامه‌ای درین باره است می افزاید: «این ابر کمی هم رازگونه است؛ جرمی مانند آن به سادگی از فرو رفتن در کهکشان راه شیری جان به در نمی برد، ولی همه ی شواهد نشانگر این واقعیتند که ابر اسمیت از سفرش جان به در برده.»

پژوهش های پیشین روی ابر اسمیت نشان داده بودند که این ابر نخستین بار میلیون ها سال پیش وارد کهکشان ما شده و از آن گذشته بوده، و اکنون در تلاش برای ورود دوباره به آنست. اکنون اخترشناسان با نوآزمایی و مدل سازی دقیق به این باور رسیده اند که ابر اسمیت عملا درون "هاله" ی چشمگیری از ماده ی تاریک پیچیده شده. ماده ی تاریک جوهره ای نادیدنی با گرانشی نیرومند است که حدود ۸۰ درصد کل مواد درون کیهان را تشکیل داده است.

جی لاکمن، اخترشناسی در رصدخانه ی ملی رادیویی در گرین بنک، ویرجینیای باختری، و یکی دیگر از نویسندگان این پژوهشنامه می گوید: «بر پایه ی مدار پیش بینی شده ی کنونی، یک ابر بدون ماده ی تاریک بعید است که بتواند از کهکشان بگذرد و جان سالم به در برد. در حالی که یک ابر با زره ماده ی تاریک به آسانی از کهکشان می گذرد و چیزی مانند همین ابر اسمیت که امروزه می بینیم را پدید می آورد.»

کهکشان راه شیری با انبوه صدها ابر پرسرعت در بر گرفته شده. این ابرها عمدتا از گاز هیدروژن تشکیل شده اند ولی بسیار تنُک تر از آنند که بتوانند آنقدر ستاره بسازند که بشود ردیابیشان کرد. بنابراین تنها راه برای دیدن آن ها کمک گرفتن از تلسکوپ های رادیویی بسیار حس‌مند و پیچیده ای مانند GBT است که می تواند پرتوهای کم توانی که از هیدروژن خنثی گسیلیده می شود را آشکار سازد. ابر اسمیت اگر با چشم نامسلح دیده می شد، پهنه ای به اندازه ی صورت فلکی شکارچی را در آسمان زمین می پوشاند.

بیشتر ابرهای پرسرعت با کهکشان راه شیری هم‌ریشه اند. همگی یا تکه هایی از مواد سازنده ی کهکشان هستند که از روزگار شکل گیری آن به جا مانده اند، و یا توده ی موادی هستند که توسط ابرنواخترها از صفحه ی کهکشان به بیرون پرتاب شده اند. ولی شمار بسیار اندکی از آن ها هم میهمانان ناخوانده ای از دوردست های فضا هستند که ریشه و تباری جدا از کهکشان ما دارند. هاله ای از ماده ی تاریک که ابر اسمیت را در بر گرفته احتمال آن که این ابر یکی از همین کمیاب‌های دسته ی سوم باشد را بیشتر می کند.

هم اکنون ابر اسمیت حدود ۸۰۰۰ سال نوری از صفحه ی کهکشان ما فاصله دارد و با سرعتی بیش از ۱۵۰ مایل بر ثانیه به سوی آن می آید. بر پایه ی پیش بینی ها، تا حدود ۳۰ میلیون سال دیگر با کهکشان برخوردی دوباره خواهد داشت.

نیکلاس می گوید: «اگر تایید شود که ابر اسمیت دارای ماده ی تاریک است، اساسا یک کهکشان ناتمام خواهد بود. به کمک چنین یافته ای می توان راهی برای نشان دادن پایین ترین حد کوچکی یک کهکشان یافت.» به باور پژوهشگران، این یافته همچنین می تواند شناخت ما از نخستین ستاره زایی های کهکشان راه شیری را بهبود بخشد.

پیش‌تر در این وبلاگ نظریه ی دیگری را درباره ی این ابر خوانده بودید: 
* ابری که میخواهد با یک سپر مغناطیسی وارد کهکشان ما شود

واژه نامه:
bullet - full metal jacket - hydrogen - dark matter - Green Bank Telescope - GBT - high-velocity cloud - HVC - Smith Cloud - dwarf galaxy - Matthew Nichols - Sauverny Observatory - halo - Jay Lockman - National Radio Astronomy Observatory - neutral hydrogen - naked eye - constellation Orion - supernova - pedigree - Milky Way galaxy - star formation

منبع: sciencedaily

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه