بهترین عکسی که تاکنون از تولد سیاره ها پیرامون یک ستاره گرفته شده

* به گفته ی پژوهشگران، یک رادیوتلسکوپ غول پیکر در شیلی بهترین عکسی که تاکنون از شکل گیری سیاره ها پیرامون یک ستاره ی دوردست گرفته شده را ثبت کرده است.
این تصویر آلما ستاره ی اچ ال گاو و قرص پیش-سیاره ای پیرامونش را نشان می دهد. تصویر بزرگ تر
این نمای دیدنی از سیاره زایی که توسط آرایه ی بزرگ میلیمتری/زیرمیلیمتری آتاکاما (آلما، ALMA) در شمال شیلی به تصویر کشیده شده، چندین حلقه ی هم-مرکز را در قرص گاز و غباری که ستاره ی "HL گاو" را در بر گرفته نشان می‌دهد، ستاره ای خورشیدسان که با فاصله ی حدود ۴۵۰ سال نوری از زمین، در صورت فلکی گاو (ثور) دارد.

معاون مدیر آلما، استوارت کوردر در بیانیه ای گفت: «می توان تقریبا با اطمینان گفت که این ساختارها دستاورد اجرام جوان سیاره-مانندی است که در حال شکل گیری در این قرصند.» وی افزود: «این غافلگیرکننده است، زیرا اچ ال گاو بیش از یک میلیون سال سن ندارد و انتظار نمی رود ستارگانی به این جوانی دارای سیاره هایی بزرگی باشند که بتوانند ساختارهای دیده شده در این عکس را پدید آورند.»

جزییات خیره کننده و وضوح تصویر رادیوتلسکوپ آلما دانشمندان را به شگفتی انداخته است.

تونی بیزلی، مدیر رصدخانه ی ملی اخترشناسی رادیویی (NRAO) در شارلوتزویل ویرجینیا، در یک ویدیوی تازه درباره‌ی این تصویر سیاره زایی می گوید: «من بار نخست که این تصویر را دیدم گمان کردم که شاید در واقع نمایی از یک شبیه سازی باشد. [زیرا] بیش از اندازه خوب بود.» (NRAO به نمایندگی از اخترشناسان آمریکای شمالی، اداره ی عملیات آلما را بر عهده دارد.)
در این تصویر، اندازه ی سامانه ی خورشیدی با اندازه ی ستاره ی جوان اچ ال گاو و قرص پیش‌-سیاره ای پرامونش مقایسه شده است. اگرچه اچ ال گاو بسیار کوچک تر از خورشید است ولی قرص پیرامونش تا فاصله ای نزدیک به سه برابر فاصله ی نپتون تا خورشید گسترده شده است.
تصویر بزرگ تر
به گفته ی پژوهشگران، این تصویر تازه واضح ترین تصویریست که تاکنون توسط آلما گرفته شده. این پژوهشگران افزوده اند که در واقع این تصویر از بیشتر عکس های گرفته شده توسط تلسکوپ پرآوازه ی فضایی هابل ناسا هم واضح تر است.

ستاره ی HL گاو را پوششی از گاز و غبار در بر گرفته و از همین رو دیدن این ستاره در نور دیدنی (مریی) دشوار است. ولی چشم تلسکوپ آلما توان رخنه در این پوشش را دارد زیرا برای دیدن کیهان در طول موج های بسیار بلندتری بهینه سازی شده، طول موج هایی که در طیف الکترومغناطیسی، میان بخش های رادیویی و فروسرخ جای می گیرند.

این تصویر همنهاده که ستاره ی جوان اچ‌ال گاو
و پیرامونش را نشان می‌دهد، از همگذاری داده-
های آرایه ی رادیوتلسکوپی آلما (که در چارچوب
پیوست بالا-سمت راست بزرگنمایی شده) و داده-
های تلسکوپ فضایی هابل به دست آمده.
تصویر در دو اندازه: بزرگ- بزرگ تر
اخترشناس NRAO، کریستال بروگن می گوید: «این به راستی برانگیزاننده‌ترین تصویری است که تاکنون در این طول موج ها دیده شده. سطح جزییات آن به اندازه ای نفیس و عالی است حتی از بسیاری از عکس های گرفته شده در نور دیدنی (مریی) هم چشمگیرتر است. این واقعیت که می توانیم سیاره های در حال تولد را ببینیم به ما کمک خواهد کرد تا نه تنها چگونگی ساخته شدن سیاره ها پیرامون ستارگان دیگر، بلکه ریشه و خاستگاه سامانه ی خورشیدی خودمان را هم بشناسیم.»

طراحی آرایه ی آلما به گونه ایست که ۶۶ رادیوتلسکوپ با هم به شکل یک دستگاه یگانه کار می کنند.این بشقاب ها می توانند با بهره از تَرابَرگرهای (انتقال دهنده های) غول پیکر ۲۸ چرخ، به گِرد جایگاه حرکت کنند.

به گفته ی پژوهشگران، فاصله ی آنتن های آلما از هم برای گرفتن این عکس تازه ی سیاره زایی، ۱۵ کیلومتر بود. با این "پایه-خط"، وضوحی به اندازه ی ۳۵ میلی ثانیه ی قوس به دست می آید که هم ارز دیدن یک سکه ی ۱ سنتی از فاصله ی ۱۱۰ کیلومتری است.

پیر کاکس، مدیر آلما می گوید: «چنین رزولوشنی تنها می تواند با پایه-خط های بلندی که در توان آلما است به دست آید، و آگاهی های تازه ای به اخترشناسان می دهد که گردآوری‌شان با هر دستگاه دیگری، حتی بهترین رصدخانه ی های نوری ناشدنی است.»
قرص پیرامون ستاره ی اچ ال گاو- شکاف ها و حلقه های هم-مرکزی که در اثر شکل گیری سیاره ها در این قرص پدید آمده اند را آشکارا می بینید. تصویر بزرگ تر
واژه نامه:
radio telescope - planet - star - Atacama Large Millimeter/submillimeter Array - ALMA - Chile - HL Tau - sunlike - Earth - Stuartt Corder - Tony Beasley - National Radio Astronomy Observatory - NRAO - NASA - Hubble Space Telescope - wavelength - infrared - electromagnetic spectrum - Crystal Brogan - solar system - antenna - baseline - penny - Pierre Cox - protoplanetary disk - sun - Neptune -

منبع: Space.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه