دالان های گدازه در کره ماه می توانند به شهرهایی زیرزمینی تبدیل شوند

* کره ی ماه پر است از دالان های غول پیکر گدازه- تونل هایی که از جریان گدازه های آتشفشانی پدید آمده اند- و بر پایه ی یک پژوهش نظری تازه، این دالان ها شاید به اندازه ی کافی بزرگ باشند که بتوانند شهرهایی با ساختار استوار را برای انسان های آینده در خود جای دهند.
نمایی از شهر فیلادلفیا درون یک دالان گدازه ی فرضی ماه. یک گروه از پژوهشگران دانشگاه پردو به بررسی این پرداختند که آیا در کره ی ماه، دالان های گدازه با قطر بیش از یک کیلومتر می توانند از دید ساختاری پایدار بمانند یا نه.
داده های به دست آمده از فضاپیماهای آزمایشگاه بررسی گرانش و ساختار درونی ماه ناسا (GRAIL) نشان می دهد که قطر دالان های گدازه ی ماه می تواند به بیش از ۱ کیلومتر برسد. به گفته ی دانشمندان دانشگاه پردو که این بررسی را انجام داده اند، این ساختارها می توانند با فراهم آوردن پناهگاه هایی در برابر پرتوهای کیهانی، برخوردهای شهاب‌سنگی، و افت و خیز شدید دما در شب ها و روزهای ماه، پشتیبان کاوش های درازمدت انسان های آینده در ماه باشند.

پژوهشگران دانشگاه پردو دستاوردهای پژوهش خود را در نشست دانش ماه و سیاره ای که از ۱۶ تا ۲۰ مارس برگزار شد ارایه کردند.

زیر سطح ماه
چنانچه جی ملوش، استاد برجسته ی دانش زمین، جو و سیاره در دانشگاه پردو می گوید، به هنگام جریان یافتن گدازه، لبه های آن سرد می شود و یک پوسته ی لوله-مانند گرداگرد رود گدازه پدید می آید. با پایان یافتن فوران آتشفشان و بازایستادن (توقف) جریان گدازه، این لوله هم تبدیل به یک دالان توخالی می شود.

ملوش در یک بیانیه ی رسانه ای پردو گفت: «بحث و گفتگوهایی بر سر این بوده که آیا دالان های گدازه در ماه هم وجود دارند یا نه. برخی از نشانه ها، مانند ریل ها یا شیارهای موجی که روی سطح ماه دیده شده نشانگر آنند که اگر دالان های گدازه در ماه وجود داشته باشند، بسیار بزرگ خواهند بود.»

به تازگی هم با دیده شدن "نورگیرهای سقف" در چند دریاوار ماه، وجود پوکی های زیر-سطحی تایید شده.
ساختار استوار
دیوید بلر که یک دانشجوی کارشناسی ارشد در بخش دانش زمین، جو، و سیاره ای دانشگاه پردو است پژوهشی را رهبری کرده که در آن بررسی می شود آیا دالان های تهی گدازه با قطر بیش از ۱ کیلومتر می توانند از دید ساختاری در ماه پایدار بمانند یا نه.

این گروه دانشگاه پردو دریافتند که اگر دالان های گدازه ی ماه همان شکل کمانی (قوسی) مستحکم مانند دالان های زمین را داشته باشند می توانند با قطرهایی تا ۵۰۰۰ متر، یا چند مایل هم در ماه پایدار بمانند.

بلر در گزارش خود آورده: «چنین چیزی روی زمین ممکن نیست ولی گرانش ماه بسیار کمتر است و [همچنین] سنگ های ماه دردسر هوازدگی و فرسایش هم ندارند.» «بر پایه ی نظریه، دالان های غول پیکر گدازه -آنقدر بزرگ که به سادگی یک شهر را در خود جای دهند- در کره ی ماه می توانند از دید ساختاری، استوار باشند.»
نورگیرهای سقف بر سطح ماه فروریختگی هایی هستند که روی سوراخ های زیرسطحی رخ داده اند. این پدیده ها در بسیاری از دالان های گدازه ی زمین رخ می دهد و دسترسی به درونشان را امکان پذیر می سازد. اگر سقف این نورگیر بیش از اندازه نازک باشد، لبه هایش می تواند فرو بریزد و ایستادن روی آن سقف را خطرناک کند. در این تصویر یک نورگیر سقف بر روی تپه های ماریوس ماه را می بینید. تصویر بزرگ تر
عامل های استواری
بلر و گروهش دریافتند که پایداری دالان های گدازه بستگی به پهنا (قطر)، کلفتی سقف و حالت تنش گدازه ی سرد شده دارد. آنان شبیه سازی هایی را با در نظر گرفتن اندازه های گوناگون این متغیرها انجام دادند.

این پژوهشگران همچنین مدل هایی از دالان های گدازه با چند گونه دیواره ساختند: دیواره هایی که از "یک لایه ی ضخیم" گدازه پدید آمده بودند و دیواره هایی که از "چند لایه ی نازک" گدازه پدید آمده بود.

افزون بر همه، یافته های این پژوهش درباره ی سنگ های ماه و محیط آن در فن آوری مهندسی عمران برای طراحی تونل های زمینی هم به کار گرفته شده.

کار آینده ی بلر، برآورد دقیق تری از بیشینه اندازه ی ممکن برای دالان های گدازه ی ماه خواهد بود.

واژه نامه:
Earth - Moon - lava tube - tunnel - lava - volcanic eruption - colonist - NASA - Gravity Recovery And Interior Laboratory - GRAIL - shelter - cosmic radiation - meteorite - Purdue University - Lunar and Planetary Science Conference - Jay Melosh - pipe - skylight - lunar maria - David Blair - civil engineering - Philadelphia - Vallis Schröteri - Apollo 15 - Marius Hills

منبع: Space.com

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه