نخستین فیلمی که از گسترش بقایای یک ابرنواختر تهیه شده


چه ستاره‌ای این توپ پف‌آلودِ رو به گسترش را پدید آورده؟
چیزی که اینجا می‌بینید نخستین فیلمی است که از گسترش پَسمان ابرنواخترِ تیکو (SN ۱۵۷۲) گرفته شده، پسمانی که ۴۰۰ سال پیش -۴ نوامبر ۱۵۷۲- رخ داد و ستاره‌شناس نامدار دانمارکی، تیکو براهه آن را ثبت نمود. [اگر ویدیو را نتوانستید ببینید، پویانمایی gif آن به بزرگی ۴.۲ مگتابایت را در این پیوند تماشا کنید]
این ویدیوی ۲ ثانیه ای یک فیلم دور تند است که از پیوند چندین نمای پرتو X و افزودن آن ها به یک تصویر نور دیدنی درست شده. نماهای پرتو X را رصدخانه‌ی فضایی پرتو X چاندرای ناسا از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۵ گرفته بود.
این ابر گازی گسترنده بی‌اندازه داغ است و از آنجایی که سرعت گسترش بخش‌های گوناگونش متفاوت است، نمایی پفکی پیدا کرده.
اگرچه ستاره‌ای که ابرنواختر SN ۱۵۷۲ را پدید آورد به احتمال بسیار کاملا نابود شده، ولی گمان می‌رود ستاره‌ی دیگری به نام تیکو-جی (Tycho G) که به دلیل کم‌نوری در این عکس‌ها دیده نمی‌شود همدم آن بوده و از انفجار جان به در برده است.
یافتن پسمانده‌های ستاره‌ی آفریننده‌ی ابرنواختر تیکو به ویژه از آن رو مهم است که این ابرنواختر از رده‌ی Ia بوده، یک پله‌ی ارزشمند در نردبان فاصله‌های کیهانی. این نردبان فرضی برای واسنجی اندازه‌ی کیهانِ دیدارپذیر به کار می‌رود. بیشینه‌ی درخشش ابرنواخترهای رده‌‎ی Ia به خوبی شناخته شده زیرا همه ی آنها در زمان اوج درخشش به یک اندازه نور می‌افشانند، و از همین به عنوان شمع های استاندارد، برای سنجش رابطه میان دوری (فاصله) و درخشش اجرام در کیهان دوردست بی‌اندازه سودمندند.
پسمان ابرنواختر تیکو حدود ۸۰۰۰ تا ۹۰۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و در راستای صورت فلکی خداوند اورنگ (ذات‌الکرسی) دیده می‌شود. 

* در همین زمینه: * تیکو تیکو! سوزان روشن!

--------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Tycho - supernova remnant - Tycho Brahe - X-ray - Chandra X-ray Observatory - SN 1572 - Tycho G - companion - supernova - Type Ia - distance ladder

منبع: apod.nasa.gov

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه