بولوار حلقه‌های شکسته

* یادداشت یک ستاره در هفت آسمان: 
عنوان این نوشته برگردان عنوان متن اصلی بود: Boulevard of Broken Rings که برگرفته از نام ترانه‌ی گروه "گرین‌دی" به نام Boulevard of Broken Dreams است.
--------------------------------------------------------------
 

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
این تصویر توانایی‌های چشمگیر دستگاه SPHERE را نشان می‌دهد. SPHERE که نامش کوتاه شده‌ی "دستگاه پژوهش طیفی-قطبشی فراسیاره‌ها با پادسانی بالا" است، یک ابزار سیاره‌یاب است که بر روی تلسکوپ بسیار بزرگ (وی‌ال‌تی، VLT) در رصدخانه‌ی جنوبی اروپا (ESO) در شیلی نصب شده.

در عکس رشته‌ای از حلقه‌های شکسته‌ی گرد و غبار را پیرامون یک ستاره‌ی نزدیک می‌بینیم. این حلقه‌های هم‌مرکز در بخش درونی قرصی از آوار جای دارند که یک ستاره‌ی جوان به نام HD 141569A در فاصله‌ی حدود ۳۷۰ سال نوری را در بر گرفته.

ما در این تصویر چیزی را می‌بینیم که به نام یک "قرص گذرش" (transition disc) شناخته می‌شود، یک گام زودگذر میان گام پیش‌سیاره‌ای -که هنوز سیاره‌ای در آن شکل نگرفته- و زمانِ پس از آن که سیاره‌ها ساخته شده‌اند و چیز چندانی از آن قرص آواری -و به طور عمده گرد و غباری- به جا نمانده.

ما اینجا بیننده‌ی ساختارهایی از غبار هستیم که برای نخستین بار در طیف فروسرخ-نزدیک توسط SPHERE آشکار شده و وضوح آن به اندازه‌ایست که جزییات چشمگیر را هم نمایان کرده! ناحیه‌ی درون عکس پهنایی به اندازه‌ی درست ۲۰۰ برابر فاصله‌ی زمین تا خورشید دارد.

ویژگی‌های بسیاری در این ساختارها به چشم می‌خورد، از جمله یک حلقه‌ی درخشان و برجسته با لبه‌های آشکار، و با چنان تقارنی که مانند دو نیم-حلقه در آمده، چندین توده، چند حلقه‌ی کوچک هم‌مرکز، و ساختاری با الگویی مانند بازوی مارپیچی. نکنه‌ی جالب اینست که این ساختارها نامتقارنند، این می‌تواند به دلیل پراکندگی نابرابر، یا توده‌وارِ غبارها در قرص باشد، و این چیزیست که هنوز دانشمندان برایش توضیح استواری پیدا نکرده‌اند. شاید دلیلش سیاره‌هایی در قرص باشد، ولی سن این سامانه کم است و هنوز هیچ سیاره‌ای که بزرگی کافی برای پدید آوردن این جزییات را داشته باشد در آن ساخته نشده.

--------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Boulevard of Broken Rings - SPHERE - Spectro-Polarimetric High-contrast Exoplanet REsearch instrument - planet - ESO - Very Large Telescope - VLT - star - HD 141569A - transition disc - protoplanetary - infrared - Earth - Sun - ringlets - spiral arm

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه