نخستین ستاره‌ای که هر یک از سیاره‌هایش به روشی متفاوت یافته شدند

اخترشناسان برای یافتن سیاره‌های پیرامون ستارگان دیگر (فراسیاره‌ها یا سیاره‌های فراخورشیدی) روش‌های گوناگونی به کار می‌برند. یکی از روش‌های پیروزمند تصویربرداری مستقیم است؛ ترفندی که به ویژه برای سیاره‌هایی کارآیی دارد که به گرد ستارگان جوان و در مداری دور از آنها به گردشان می‌چرخند، زیرا نور چنین سیاره‌ای در نور خیره‌کننده‌ی ستاره‌ی میزبانش گم نمی‌شود و در نتیجه شناسایی‌اش آسان‌تر است.

تصویری که اینجا می‌بینید نمایانگر همین روش است. این عکس یک ستاره‌ی "تی گاو" یا تی ثوری (T Tauri) که گونه‌ای ستاره‌ی متغیر است را نشان می‌دهد. این ستاره که CVSO ۳۰ نام دارد، با فاصله‌ی ۱۲۰۰ سال نوری از زمین، عضو گروه ستاره‌ایِ "شکارچی ۲۵" است و کمی شمال باختر کمربند پرآوازه‌ی شکارچی جای دارد. در سال ۲۰۱۲ اخترشناسان با بهره از یک روش به نام "نورسنجیِ گذر" دریافتند که ستاره‌ی CVSO ۳۰ میزبان یک فراسیاره (CVSO ۳۰b) است. همان روش رایجی که در آن، سیاره با گذر از برابر ستاره‌اش کاهشی در نور آن پدید می‌آورد.
این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
اکنون اخترشناسان دوباره به سراغ این سامانه رفته‌اند تا به کمک شماری از تلسکوپ‌ها آن را رصد کنند. در این پژوهش، داده‌های به دست آمده از تلسکوپ بسیار بزرگ (وی‌ال‌تی) ESO در شیلی، رصدخانه‌ی دبلیو.ام کک در هاوایی، و تاسیسات رصدخانه‌ای کالار آلتو در اسپانیا با هم پیوند داده شدند.

اخترشناسان با بهره از این داده‌ها چیزی را به تصویر کشیدند که به احتمال بسیار یک سیاره‌ی دیگر بود! آنها برای پدید آوردن این تصویر از داده‌های اخترسنجیِ دست آمده از ابزارهای NACO و SINFONI که روی وی‌ال‌تی نصب شده‌ند بهره جستند.

این سیاره‌ی تازه که CVSO ۳۰c نام گرفته، همان نقطه‌ی کوچکیست که در بالا، سمت چپ چارچوب دیده‌ می‌شود (گوی درخشان مرکز چارچوب، خود ستاره است). ستاره‌ای که پیشتر یافته شده بود -CVSO ۳۰b- بسیار به ستاره نزدیک است. مدار آن تنها ۰.۰۰۸ یکای کیهانی (AU) از ستاره فاصله دارد و در مدتی کمتر از ۱۱ ساعت به گرد آن می چرخد. ولی فاصله‌ی مدار CVSO ۳۰c از ستاره بسیار دورتر است و به ۶۶۰ یکای کیهانی می‌رسد به گونه‌ای که یک دور مداری آن ۲۷۰۰۰ سال آزگار به درازا می‌کشد! (برای مقایسه، فاصله‌ی میانگین سیاره‌ی تیر از خورشید ۰.۳۹ یکای کیهانیست و فاصله‌ی نپتون از خورشید هم بیش از ۳۰ یکای کیهانی.)

اگر چرخش CVSO ۳۰c به گرد ستاره‌ی CVSO ۳۰ تایید شود، این نخستین سامانه‌ای خواهد بود که یک سیاره‌‌ی نزدیکِ درونی دارد که به روش گذر یافته شده و یک سیاره‌ی دورِ بیرونی که از راه تصویربرداری مستقیم شناسایی شده.

از آنجایی که ستاره‌ی CVSO ۳۰ تنها ۲.۵ میلیون سال سن دارد، اخترشناسان هنوز سرگرم بررسی اینند که چنین سامانه‌ی شگفت‌انگیزی چطور در این زمان کم پدید آمده. امکانش هست که در گذشته برخوردی میان این دو سیاره رخ داده بوده و با پرتاب شدن هر یک از آنها به سویی، وارد مدار کنونی‌شان شده‌اند.

--------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
planet - star - exoplanet - T-Tauri - CVSO 30 - Earth - 25 Orionis group - Orion - Belt - CVSO 30b - transit photometry - ESO - Very Large Telescope - VLT - W. M. Keck Observatory - Calar Alto Observatory - astrometry - NACO - SINFONI - CVSO 30c - au - Mercury - Sun - Neptune - star system

2 دیدگاه شما:

Anonymous

به نظر بیشتر شبیه یک کوتوله قهوه ای است تا یک سیاره
یافتن چنین سیاراتی در اطراف ستاره ها آن هم در چنین فواصلی دیگر مرا به یافتن سیاره 9 بسیار امیدوار میکند
سپاس از شما

یک ستاره در هفت آسمان

اگه کوتوله ی قهوه ای یا کلا اگه ستاره بود، دانشمندان از روی طیف نورش متوجه میشدن.
سپاس از توجهتون دوست عزیز

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه