هاله کهکشان راه شیری هم پا به پای آن می‌چرخد

کهکشان راه شیری و همسایگان کوچکش (ابرهای ماژلانی) با هاله‌ای غول‌پیکر از گاز داغ و چندین میلیون درجه‌ای -که اینجا به رنگ آبی نمایانده شده- در بر گفته شده‌اند که تنها برای تلسکوپ‌های X در فضا دیدارپذیر است. اخترشناسان دانشگاه میشیگان دریافتند که این هاله‌ی داغ غول‌آسا هم جهت با راه شیری و با سرعتی نزدیک به سرعت آن در چرخش است. تصویر بزرگ‌تر
اخترشناسان کالج ادبیات، دانش و هنر (LSA) در دانشگاه میشیگان (U-M) برای نخستین بار پی برده‌اند که گازهای داغ درون هاله‌ی کهکشان راه شیری در همان جهت قرص کهکشان که ستارگان، سیاره‌ها و گاز و غبار را در بر دارد، و با سرعتی نزدیک به سرعت آن در چرخش هستند. این یافته‌ی تازه چگونگی پیوستن اتم‌ها به یکدیگر و ساختن ستارگان، سیاره‌ها، و کهکشان‌هایی مانند راه شیری، و همچنین سرانجامِ این کهکشان‌ها را روشن‌تر می‌کند.

ادموند هاجز-کلاک، دانشمند دستیار این پژوهش می‌گوید: «این خلاف چشمداشت‌هاست. تاکنون پنداشته می‌شد قرص کهکشان راه شیری می‌چرخد و هاله‌ی غول‌پیکر و انباشته از گاز داغش ثابت است- ولی این درست نیست. این ذخیره‌ی گاز داغ هم دارد می‌چرخد، تنها کمی کُندتر از قرص.»

این پژوهش‌ تازه که با سرمایه‌گذاری ناسا و با بهره از بایگانی داده‌های فضاپیمای اروپایی XMM-نیوتن انجام گرفته، به تازگی در آستروفیزیکال جورنال منتشر شده است. این پژوهش به هاله‌ی گازی داغ کهکشان راه شیری که چندین برابر بزرگ‌تر از قرص آنست و از پلاسما (گاز یونیده) تشکیل شده می‌پردازد.

از آنجایی که حرکت باعث جابجایی طول موج نور می‌شود، پژوهشگران U-M با کمک گرفتن از خطوط طیفی اکسیژن بسیار داغ، چنین جابجایی‌هایی را در سراسر آسمان اندازه گرفتند. چیزی که آنان دریافتند شگفت‌انگیز و تازه بود: جابجایی‌های طیفی که توسط پژوهشگران اندازه گرفته شده نشان می‌دهد هاله‌ی کهکشان در همان جهتِ قرص کهکشان و با سرعتی نزدیک به آن می‌چرخد- ۶۴۳ هزار کیلومتر بر ساعت برای هاله و ۸۷۰ هزار کیلومتر بر ساعت برای قرص.

هاجز کلاک می‌گوید: «چرخش هاله‌ی داغ یک سرنخ باورنکردنی از چگونگی پیدایش راه شیری به ما می‌دهد. سرنخی که به ما می‌گوید همین هاله‌ی داغ سرچشمه‌ی اصلی بخش بزرگی از مواد درون قرص است.»

دانشمندان مدت‌ها در پی پاسخ یک راز بودند: به نظر می‌رسد تقریبا همه‌ی کهکشان‌ها، از جمله راه شیری، بیشتر موادی که انتظار می‌رود در آنها ببینیم را ندارند. به باور اخترشناسان، حدود ۸۰% از مواد درون کیهان از ماده‌ی رازگونه‌ی تاریک تشکیل شده که تاکنون تنها راه برای شناسایی‌اش کشش گرانشی آن بر ماده‌ی معمولی بوده است. ولی همان ۲۰% باقیمانده که از ماده‌ی معمولی است هم به طور کامل در قرص کهکشان‌ها وجود ندارد. به تازگی بخشی از این ماده‌ی "گمشده" در هاله کشف شده. پژوهشگران U-M می‌گویند که آگاهی بیشتر درباره‌ی جهت و سرعت چرخش هاله می‌تواند به ما کمک کند تا هم بفهمیم مواد از همان آغاز چگونه در هاله پدید آمدند و هم به نرخی که از جایگیری مواد در کهکشان انتظار داریم پی ببریم.

جوئل برگمن، استاد اخترشناسی LSA در U-M می‌گوید: «اکنون که از وجود این چرخش آگاهی یافته‌ایم، از آن برای پی بردن به چگونگی روند شکل‌گیری کهکشان راه شیری، و سرنوشت پایانی آن بهره خواهیم جست.»

برگمن می‌گوید: ما می‌توانیم این کشف را برای آموختنِ بسیار بیشتر به کار گیریم- چرخش این هاله‌ی داغ یک هدف بزرگ برای طیف‌نگارهای پرتو ایکسِ آینده خواهد بود.»

--------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
University of Michigan - College of Literature, Science, and the Arts - LSA - Milky Way galaxy - galaxy disk - star - planet - dust - atom - Edmund Hodges-Kluck - NASA - XMM-Newton - European Space Agency - Astrophysical Journal - gaseous halo - ionized - plasma - wavelength - oxygen - dark matter - gravitational pull - Joel Bregman - X-ray - spectrograph

منبع: nasa

3 دیدگاه شما:

Anonymous

هاله کهکشان راه شیری هم پا به پای آن می‌چرخد ، جالب بود تا ب حال به این موضوع فکر نکرده بودم .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آیا یـــو قمر مشتری دارای میدان و سپر مغناطیسی است ؟ اگر پاسخ مثبت است مهمترین عامل در به وجود آمدن آن چیست و آیا نزدیکی بسیار مشتری به این قمر میتواند بر شدت یا ضعف این میدان اثر گذار باشد ؟
ــــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــــــــــــــــــــتـ
آیا یــــــو سرانجامی چون فوبوس یا تریتون خواهد داشت و روزی توسط سیاره مادر خود نابود خواهد شد ؟ وضعیت دیگر اقمار گالیله ای چگونه خواهد بود آیا در همین مدار کنونی باقی خوهند ماند یا مانند ماه زمین از سیاره مادر خود در حال دور شدن هستند و یا اینکه در مسیر نزدیک شدن مشتری هستند ؟
پــایــدار بـاشـید

یک ستاره در هفت آسمان

خطوط میدان مغناطیسی مشتری در یونکره ی آیو یک جریان الکتریکی القا می کنند و این جریان الکتریکی هم به نوبه ی خودش در اقیانوس تفتال (ماگمای) درون آیو یک میدان مغناطیسی القا می کنه

یک ستاره در هفت آسمان

درباره ی پرسش دومتون چیزی جایی نخوندم. فکر می کنم به دلیل بازآوایی (رزنانس) مداری، مدارشون فعلا تا حدی ثابت باشه.
اگه جایی مطلب کاملی دیدم ترجمه می کنم

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه