بیابانی غول‌پیکر در مرکز کهکشان که صدها میلیون سالست ستاره تازه‌ای در آن به دنیا نیامده

* گویا شناخت ما از کهکشان راه شیری نیاز به یک بازبینی عمده دارد. یک گروه بین‌المللی از اخترشناسان ژاپن، آفریقای جنوبی و ایتالیا به رهبری پرفسور نوریوکی ماتسوناگا از دانشگاه توکیو ناحیه‌ی غول‌پیکری پیرامون مرکز کهکشان خودمان یافته‌اند که خالی ازستارگان جوان است. این گروه پژوهشنامه‌ای را در این باره در ماهنامه‌ی انجمن سلطنتی اخترشناسی منتشر کرده‌اند.
پراکندگی ضمنی ستارگان جوان با نمایش قیفاووسی‌ها به رنگ آبی بر پس‌زمینه‌ کهکشان راه شیری. به جز یک توده‌ی کوچک در مرکز کهکشان، همه‌ی ۸۰۰۰ هزار سال نوریِ مرکز کهکشان، تقریبا بدون هیچ ستاره‌ی قیفاووسی، و در نتیجه بدون ستارگان جوان است. این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
کهکشان راه شیری یک کهکشان مارپیچی با میلیاردها ستاره است، از جمله خورشید خودمان که حدود ۲۶۰۰۰ سال نوری از مرکز کهکشان فاصله دارد. سنجش پراکندگی (توزیع) این ستارگان در شناخت ما از چگونگی پیدایش و دگرگونی کهکشانمان اهمیت بسیاری دارد. ستارگان تپنده‌ای که به نام ستارگان متغیر قیفاووسی شناخته می‌شوند برای این کار اجرامی مناسبند. آنها با سنی میان ۱۰ تا ۳۰۰ میلیون سال، بسیار جوان‌تر از خورشید ما با سن ۴.۶ میلیارد سالند و نورشان در چرخه‌ای منظم کم و زیاد می‌شود. درازای این چرخه با درخشندگی ذاتی قیفاووسی‌ها نسبت دارد، بنابراین اخترشناسان با نگاه کردن به تغییرات نور آنها می‌توانند به درخشش ذاتی‌شان پی ببرند، و سپس آن را با درخشش ظاهری آنها (چیزی که از روی زمین می‌بینیم) مقایسه کرده و فاصله‌شان را اندازه بگیرند.

با این وجود یافتن قیفاووسی‌ها در بخش درونی کهکشان راه شیری کاری دشوار است زیرا کهکشان پر از غبار میان‌ستاره‌ایست که جلوی دید ما را گرفته و بسیاری از ستارگان را پنهان کرده‌. گروه ماتسوناگا با بررسی تصاویر فروسرخ-نزدیک که به کمک یک تلسکوپ ژاپن-آفریقای جنوبی در ساترلند آفریقای جنوبی گرفته شده بود این کمبود را جبران کردند. آنان با شگفتی دیدند که در ناحیه‌ی غول‌پیکری تا هزاران سال نوری از هسته‌ی کهکشان، هیچ ستاره‌ی قیفاووسی‌ای پیدا نمی‌شود.

نوریوکی ماتسوناگا می‌گوید: «ما پیش از این می‌دانستیم که در قلب کهکشان راه شیری (در ناحیه‌ای به شعاع ۱۵۰ سال نوری) قیفاووسی‌هایی وجود دارد. اکنون دریافته‌ایم که بیرون از این بخش، یک بیابان بدون قیفاووسی است که تا فاصله‌ی ۸۰۰۰ سال نوری از مرکز کهکشان ادامه دارد.»

این نشان می‌دهد که بخش بزرگی از کهکشان به نام درونی‌ترین قرص (Extreme Inner Disk)، هیچ ستاره‌ی جوانی ندارد. مایکل فیست، یکی از نویسندگان این پژوهش می‌گوید: «نتیجه‌گیری‌های ما برخلاف پژوهش‌هاییست که به تازگی انجام شده‌اند، ولی با پژوهش‌های اخترشناسان رادیویی همخوانی دارد؛ آنها هم هیچ ستاره‌ی تازه و جوانی در این بیابان ندیده بودند.»

جوزپه بونو، دیگر نویسنده‌ی پژوهش هم میگوید: «یافته‌های کنونی نشان می‌دهند که در صدها میلیون سال گذشته، هیچ ستاره‌زایی چشمگیری در این منطقه‌ی بزرگ انجام نشده. به کمک جابجایی و همنهش شیمیایی قیفاووسی‌های تازه داریم با پیدایش و فرگشت راه شیری آشنایی بیشتری پیدا می‌کنیم.»

قیفاووسی‌ها از آن دسته اجرامی‌اند که برای اندازه‌گیری فاصله‌ی اجرام در کیهان دوردست به کار می‌روند، و این پژوهش تازه یک نمونه از به کارگیری همین ویژگی آنها برای آشکار کردن ساختار کهکشان راه شیری است.

-------------------------------------------------
تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Milky Way Galaxy - Noriyuki Matsunaga - University of Tokyo - star - Monthly Notices of the Royal Astronomical Society - spiral galaxy - Sun - Pulsating star - Cepheid - Earth - interstellar dust - infrared - Japan - South Africa - Sutherland - core - Extreme Inner Disk - Michael Feast - radio - Giuseppe Bono - star formation

منبع: sciencedaily

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه