رشد عنکبوت‌ها در سیاره بهرام

روند شکل‌گیری عنکبوت‌های بهرام به ترتیب زمان و گستردگی میدان دید دوربین که از بالا-چپ آغاز می‌شود و به پایین-راست می‌رسد. تصویر بزرگ‌تر
این پنج تصویر که با بهره از دوربین هایراز (HiRISE) مدارگرد شناسایی بهرام ناسا (MRO) گرفته شده‌اند، ویژگی‌هایی سطحی را روی بهرام نشان می‌دهند که با گذشت زمان بزرگ‌تر شده و ساختارشان هم پیچیده‌تر می‌شود. به باور دانشمندان، این ویژگی‌ها همگی دستاورد گرم شدن یخ‌های فصلی دی‌اکسید کربنی هستند که در زمستان، بخش گسترده‌ای از سطح بهرام نزدیک قطب جنوب آن را می‌پوشانند.

به گفته‌ی پژوهشگران، این عکس‌های پیاپی فرآیند رشد و گسترش گونه‌ای از ویژگی‌های سطح بهرام که به نام ویژگی‌های "عنکبوت-مانند" (araneiform) شناخته می‌شوند را "از آغاز" نشان می‌دهند. این رشته نماها به ترتیبِ زمان و گستردگیِ میدان دید دوربین از بالا-چپ و به شکل یک شیار با یک گودی آغاز می‌شوند [نوزاد عنکبوت] و در ادامه دسته‌ای از عنکبوت‌ها را پدید می‌آورند (پایین-راست). هر تصویر دارای یک خط مقیاس به یکای متر است. [در حقیقت نمای بالا-چپ، بخش کوچک‌تری از سطح، با تنها یک عنکبوت را نشان می‌دهد و پایین-سمت راست، بیشترین سطح را با چندین عنکبوت در بر دارد.]

در این عکس‌ها همچنین "بادبزن‌های" تیره‌ای دیده می‌شود که از همان فرآیند گرم شدن یخ‌های دی‌اکسید کربن ریشه می‌گیرند. یخ دی‌اکسید کربن که به نام یخ خشک هم شناخته می‌شود به طور طبیعی روی زمین پدید نمی‌آید. ولی در زمستان‌های بهرام ورقه‌هایی از آن سطح مناطقی نزدیک هر دو قطب را می‌پوشاند، از جمله مناطق جنوبگان که در این تصاویر می‌بینیم.

این بادبزن‌های تیره به هنگام هر بهار در این مناطق پدیدار می شوند.

در بهار، آفتاب به درون ورقه‌ی یخی نفوذ کرده و با گرم کردن سطح زیرین، باعث می‌شود بخشی از دی‌اکسید کربن‌های زیر ورقه‌ها به گاز تبدیل شود (فرازش یا تصعید). این گاز که زیر ورقه‌ی یخ به دام افتاده، آنقدر فشارش بالا می‌رود که سرانجام تَرَکی در ورقه‌ درست می‌کند. با شکل‌گیری ترک، گاز با فشار آزاد می‌شود و با خود ذرات خاک و شن را هم بیرون می‌راند. این نه تنها باعث فرسایش سطح می‌شود، بلکه با رها شدن ذرات در هوا و سپس فرود آمدن بر سطح در مسیر باد، این بادبزن‌های تیره‌ی بهاری را می‌سازد.
این ویدیو از پیوند سه عکس درست شده و روند رشد یکی از "عنکبوت‌های" بهرام را در درازنای سه سال نشان می‌دهد. این شیارها توسط گاز دی اکسید کربن پدید می‌آیند. اگر ویدیو را نتوانستید ببینید، می‌توانید آن را در کانال تلگرام ما تماشا کنید؛ یا شاید هم بخواهید تصویر پویای (gif) آن را در سایت ناسا ببینید.

-------------------------------------------------
به تلگرام یک ستاره در هفت آسمان بپیوندید:

واژه نامه:
High Resolution Imaging Science Experiment - HiRISE - NASA - Mars Reconnaissance Orbiter - trough - Mars - carbon-dioxide - araneiform - spider - dry ice - Earth - geyser - fan -

منبع: nasa
خلاصه برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه