در صورت برخورد یک سیارک به زمین، خود برخورد کمترین نگرانی‌مان خواهد بود

* بیشترین تلفات برخورد یک سیارک به زمین از خود برخورد نخواهد بود. باد، فشار و گرمایی که در اثر برخورد پدید می‌آید بسیار خطرناک‌ترست، تفاوتی هم نمی‌کند سیارک به کجا برخورد کند.

کلمنس رامپف از دانشگاه ساوتهمپتون بریتانیا به همراه همکارانش خطر مرگ و میر در اثر برخورد یک سیارک به یک منطقه‌ی مسکونی را برآورد کرده‌اند. آنها چند مورد سیارک‌ را در نظر گرفتند: آنهایی که به طور کامل [در هوا] می‌سوزند، آنهایی که به زمین می‌خورند، و آنهایی که درون آب‌ها می‌افتند. شگفت این که، چیزی که باعث بیشترین مرگ و میر می‌شد اثرهای جانبی آنها در هوا بود.
خطر افتادن یک سیارک به درون اقیانوس بیش از برخورد به خشکی است، زیرا بیشتر سطح زمین را اقیانوس‌ها پوشانده‌اند
به گفته‌ی این دانشمندان، تنها حدود ۳ درصد از مرگ و میر در اثر خود برخورد یا زمین‌لرزه‌ها یا آوارهایی که پدید می‌آید خواهد بود. آنها برآنند تا یافته‌های خود را با کارشناسان مدیریت بحران در میان بگذارند تا راهکارهایی برای آمادگی پیدا کنند.

هنگامی که یک سیارک وارد جو زمین می‌شود، انرژی هنگفتی به هوا می دهد و موج‌های شوک نیرومند، بادهای گردباد-مانند، و دنباله‌ای آتشین پشت خود پدید می‌آورد. با برخورد به زمین، یک گودال درست می‌کند و زمین را می‌لرزاند و آوارهای برخوردی را به بالا پرتاب می کند.

اگر سیارک در آب بیفتد -که احتمالش دو برابر برخورد به خشکی است- یک آب‌تاز (سونامی) با امواجی به بلندی ده‌ها متر پدید خواهد آورد. هر چه برخورد از ساحل دورتر باشد، ژرفای آب بیشتر و امواج بلندتر خواهند بود.

اثرهای گسترده
پژوهش‌های گذشته نشان داده بودند که سونامی‌ها بزرگ‌ترین خطرهای برخورد یک سیارک هستند، ولی شبیه‌سازی این رویدادها دشوار است. رامپف و همکارانش نشان داده‌اند که فلات‌قاره با گرفتن انرژی امواج هم در لبه‌ی شیبدارش و هم در دامنه‌اش که به آرامی به ساحل می‌رسد، از ساحل در برابر امواج نگهداری می‌کند.

رامپف می‌گوید: «چیزی که سونامی‌ها را مهم‌تر می‌کند اینست که اثراتش از همه‌ی برخوردهای دیگر گسترده‌تر و دوررس‌تر است.» یک موج فشار یا توده‌ی گرما نمی‌تواند تا مسافت چندان دوری برود، و دهانه‌ها هم تنها در جای برخورد پدید می‌آیند، ولی سونامی‌ها می‌توانند صدها کیلومتر را در اقیانوس بپیمایند تا به شهرهای ساحلی رسیده و آنها را در هم بکوبند.

برای نمونه، برخورد سیارکی به پهنای ۲۰۰ متر در فاصله‌ی ۱۳۰ کیلومتری ساحل شهری مانند ریودوژانیرو می‌تواند بیش از ۵۰ هزار نفر را به کام مرگ بفرستد که ۷۵ درصد از آنها در اثر برخورد مستقیم سونامی، و ۱۵ درصد بقیه در اثر بادهای سهمگین کشته خواهند شد.

ولی یک سیارک در آسمان یک شهر می‌تواند میلیون‌ها نفر را از میان ببرد. بیشتر آنها هم در اثر باد می‌میرند، چه سیارک به زمین بخورد و چه در هوا منفجر شود.

اگر سیارک در هوا منفجر شود، حدود ۱۵ درصد از مرگ و میرها در اثر گرما خواهد بود. در یک برخورد مستقیم، تاثیر وزش ناگهانی باد توفنده و موج گرما نیز به تاثیر امواج فشار (که می‌توانند اندام‌های درونی بدن را از هم پاره کنند) افزوده می‌شود.
رخدادهای بسیار کمیاب
خوشبختانه سیارک‌های بزرگ زیاد به زمین برخورد نمی‌کنند- چشمداشت برخورد یک سیارک ۲۰۰ متری تنها هر ۴۰ هزار سال یک بار است. همچنین یک سیارک همه جا می‌تواند بیفتد، و بیشتر سطح زمین تهی از جمعیت است.

رامپف می‌گوید: «احتمال افتادن سیارک در آب بیشتر است [زیرا بیشتر سطح زمین را آب پوشانده-م]، ولی حتی اگر به خشکی هم بخورد، به احتمال بسیار دور از مناطق مسکونی خواهد بود. اینها رویدادهایی بسیار کمیابند، ولی با توان اثرگذاری بالا.»

اگر کم کم دارید نگران می‌شوید، [باید بدانید که] برنامه‌ریزی‌های بسیاری برای دفاع از سیاره در برابر سیارک‌ها انجام شده: تلسکوپ‌ها بیشتر سیارک‌های بزرگ را شناسایی کرده‌اند، و اگر ببینیم یکی از آنها دارد به سوی زمین می‌آید، چندین راهکار برای جلوگیری از برخورد وجود دارد.

اریک کریستین‌سن، مدیر "پیمایش آسمان کاتالینا" در دانشگاه آریزونا می‌گوید: «هدف اصلی ما شناسایی سیارک‌ها بسیار پیش از برخورد است، پس این گونه پژوهش‌ها تنها اگر ما به کلی در کارمان شکست بخوریم اهمیت پیدا می‌کنند.»


--------------------------------------------
به تلگرام یک ستاره در هفت آسمان بپیوندید:

واژه نامه:
asteroid - Clemens Rumpf - University of Southampton - UK - shockwave - tornado - crater - tsunami - continental shelf - Rio de Janeiro - airbur - pressure wave - earthquake - Earth - Erik Christensen - Catalina Sky Survey - University of Arizona

منبع: newscientist
خلاصه برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه