گفتگو از نوع کیهانی

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
در این عکس به کمک دوربین میدان گسترده‌ی شماره ۳ی تلسکوپ هابل (WFC3) گرفته شده، یک کهکشان مارپیچی به نام ان‌جی‌سی ۵۹۱۷ را می‌بینیم. این کهکشان شاید بیش از همه به دلیل برهم‌کنش‌های فریبنده‌ای که با کهکشان همسایه‌اش (MCG-01-39-003) داشته شناخته شده است؛ این کهکشان بیرون از لبه‌ی پایین، سمت راست چارچوب جای دارد و اینجا دیده نمی‌شود [تصویر دوم را ببینید].

ان‌جی‌سی ۵۹۱۷ و همسایه‌اش، MCG-01-39-003
این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
"جرم" اغلب با "وزن" اشتباه گرفته می‌شود، ولی دو چیز بسیار متفاوتند. جرم سرشت و جوهره‌ی اجسام است و چیزیست که اجسام همیشه آن را دارند، هر جایی که می‌خواهند باشند. اگر به کره‌ی ماه که گرانشی کمتر از زمین دارد بروید، باز هم جرم شما همانست که بود. چیزی که در حقیقت تغییر می‌کند وزن شماست، زیرا وزن نیروییست که در اثر کشش گرانشی یک جسم دیگر پدید می‌آید. گرانش چیزیست که اجسام جرم‌مند از راه آن با یکدیگر "گفتگو می‌کنند". انسان‌ها روی ماه وزن کمتری دارند ولی دلیلش این نیست که چیزی از جرمشان -توده‌ی بدنشان- کم می‌شود. موضوع اینست که جرم ماه کمتر از جرم زمین است و بنابراین کشش گرانشی کمتری روی توده‌ی بدنی یا "جرم" انسان‌ها وارد می‌کند.

شناخت جرم هنگامی اهمیت پیدا می‌کند که بخواهیم دلیل رفتار اجرام را در فضا بررسی کنیم. اگر جرمی نبود که با آن گفتگوی گرانشی انجام شود، نه سیاره‌ها به گرد خورشید می‌چرخیدند و نه برهم‌کنش‌های کهکشانی مانند آنچه میان ان‌جی‌سی ۵۹۱۷ و همسایه‌اش می‌گذرد رخ می‌داد. 

برهم‌کنش‌ کهکشان‌ها می‌تواند به پدیده‌هایی بسیار شگفت‌انگیز بیانجامد؛ آنها می‌توانند از یکدیگر جرم بدزدند (جرم به شکل گاز و ستاره)، پیکره‌ی یکدیگر را تاب داده و به هم بریزند، یا موج‌های سهمگینی از ستاره‌زایی‌های تازه به راه بیاندازند. گاهی برهم‌کنش میان یک جفت کهکشان به اندازه‌ای شدید و نیرومند می شود که سرانجام به برخورد و یکی شدن کامل آنها می‌انجامد. شوربختانه ان‌جی‌سی ۵۹۱۷ هم سرنوشتش اینست که با همسایه‌ی کیهانی‌اش یکی شود، هرچند این اتفاق در آینده‌ی بسیار دور رخ می‌دهد و ما هرگز نخواهیم توانست از تماشای آن لذت ببریم.

-------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Hubble - Wide Field Camera 3 - WFC3 - spiral galaxy - NGC 5917 - MCG-01-39-003 - Moon - mass - weight - Earth - planet - Sun - star - star formation

منبع: spacetelescope

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه