واضح‌ترین تصویر از حلقه غبار پیرامون ستاره "دهان ماهی"

ستاره‌ی دهان ماهی (آلفا ماهی، فم‌الحوت) یکی از پرنورترین ستارگان آسمان سیاره‌ی زمین است. این ستاره تنها ۲۵ سال نوری از زمین فاصله دارد و ستاره‌ای نزدیک است که در صورت فلکی ماهی جنوبی دیده می‌شود.

در این عکس که به کمک آرایه‌ی بزرگ میلیمتری/زیرمیلیمتری آتاکاما (آلما) گرفته شده، ستاره‌ی دهان ماهی را در مرکز حلقه‌ای از آوارهای غباری می‌بینیم. این نخستین بارست که عکسی با چنین وضوح و حسمندی بالایی در طول موج‌های میلیمتری از این ستاره و حلقه‌ی غبارش گرفته می‌شود.

قرص پیرامون دهان ماهی از گاز و غبارهای کیهانی تشکیل شده که در اثر برخورد فرادنباله‌دارهای درون سامانه‌‌اش با یکدیگر پدید آمده‌اند. این محیط پرآشوب همسان با روزگار آغازین سامانه‌ی خورشیدی خودمانست، در زمان "آخرین بمباران سنگین" که حدود چهار میلیارد سال پیش رخ داده بود. در آن روزگار، شمار هنگفتی از اجرام سنگی به فضای درونی سامانه‌ی خورشیدی یورش آورده و با کوبیده شدن به سیاره‌های سنگی جوان، از جمله زمین، دهانه‌های برخوردی فراوانی را بر سطح آنها پدید آوردند که بسیاری از آنها را هنوز می‌توانیم روی سیاره‌هایی مانند تیر و بهرام ببینیم.


تا جایی که می‌دانیم، دهان ماهی با چندین قرص آواری در بر گرفته شده و حلقه‌ای که در این تصویر آلما دیده می‌شود، بیرونی‌ترین آنهاست. این حلقه حدود ۲۰ میلیارد کیلومتر از ستاره‌ی مرکزی فاصله دارد و پهنایش به حدود ۲ میلیارد کیلومتر می‌رسد. چنین قرص به نسبت کشیده و برون‌مرکز باریکی تنها می‌تواند در اثر کشش گرانشی سیاره‌ها در این سامانه پدید آمده باشد، مانند گرانشی که از سوی مشتری بر کمربند سیارک‌ها در سامانه ی خورشیدی خودمان وارد می‌شود.

در سال ۲۰۰۸، تلسکوپ فضایی اِسا/ناسای هابل سیاره‌ی فراخورشیدی پرآوازه‌ی "دهان ماهی بی" را یافت که درون این حلقه به گرد ستاره می‌چرخد. این سیاره در این تصویر آلما دیده نمی‌شود.

---------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Fomalhaut - star - constellation of Piscis Austrinus - The Southern Fish - Atacama Large Millimeter/submillimeter Array - ALMA - wavelength - exocomet - Solar System - Late Heavy Bombardment - terrestrial planet - Earth - impact crater - Mercury - Mars - Jupiter - asteroid belt - NASA - ESA - Hubble Space Telescope - exoplanet - Fomalhaut b

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه