تماشای یک آفت کیهانی

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
تلسکوپ فضایی اِسا/ناسای هابل را با عکس‌های خیره‌کننده‌ای که از کیهان می‌گیرد می‌شناسیم. ولی این عکس تازه‌ی هابل در نگاه نخست، چیزی کاملا برخلاف آن را نشان می‌دهد: تیغه‌های مات و دندانه‌دار، لکه‌های نوفه (نویز)، و رنگ‌های تند و متضاد. با این وجود، اگر بفهمید دارید به چه نگاه می‌کنید، عکس‌هایی مانند این هم برایتان به همان‌اندازه خیره‌کننده و شگفت‌آور خواهد بود.

در این عکس، یک کهکشان دوردست را می‌بینیم (لکه ی پایین، سمت راست) که دارد از پشت یکی از ستارگان کهکشان خودمان می‌گذرد- رویدادی که به نام "گذر" (ترانزیت) می‌شناسیم. این ستاره اچ‌دی ۱۰۷۱۴۶ نام دارد و در مرکز چارچوب دیده می‌شود. در این تصویر جلوی نورش گرفته شده تا محیط کنار خودش، و همچنین آن کهکشان کم‌نور دیده شوند. جای دقیق ستاره با دایره‌ی سبز نشان داده شده.

دایره‌ی نارنجی‌رنگی که ستاره‌ی اچ‌دی ۱۰۷۱۴۶ را در بر گرفته یک قرص پیرا-ستاره‌ای است، قرصی از غبار و مواد آواری که به گرد ستاره می‌چرخد. قرص پیراستاره‌ای اچ‌دی ۱۰۷۱۴۶ از روی زمین درست از روبرو دیده می‌شود. از آنجایی که این ستاره بسیار همسان با خورشید ماست، یک هدف علمی جالب برای بررسی است: قرص پیراستاره‌ای آن شاید همسان با سیارک‌های درون سامانه‌ی خورشیدی و کمربند کویپر باشد.

بررسی دقیق این سامانه برای دانشمندان امکان‌پذیر است زیرا کم کم دارد از جلوی آن کهکشان دوردست، که به دلیل حضور مزاحمش، برخی آن را "کهکشان آفت" (Vermin Galaxy) نامیده‌اند می‌گذرد.

این زوج نامعمول نخستین بار در سال ۲۰۰۴ با دوربین پیمایشی پیشرفته‌ی هابل، و بار دوم نیز در سال ۲۰۱۱ با طیف‌نگار تصویربردار این تلسکوپ به تصویر کشیده شدند. در اینجا تصویر دوم را می‌بینید که در آن، کهکشان آفت به اچ‌دی ۱۰۷۱۴۶ رسیده، آغاز به گذشتن از پشت آن کرده، و تا سال ۲۰۲۰ به طور کامل پشت آن پنهان خواهد شد. ولی حتی اگر بخشی از آن هم به پشت ستاره برود، دستاوردهای علمی هیجان‌انگیزی به ارمغان خواهد آورد. نوری که از این کهکشان می‌آید تا پیش از رسیدن به تلسکوپ‌های ما ناچارست از درون قرص آوارهای پیرامون ستاره بگذرد. این به ما اجازه می‌دهد تا ویژگی‌های نور و شیوه‌ی دگرگونی آن را بسنجیم و بدین ترتیب به ویژگی‌های خود قرص پی ببریم.

ستاره‌ی اچ‌دی ۱۰۷۱۴۶ با فاصله‌ی ۹۰ سال نوری از زمین، در صورت فلکی گیسو جای دارد.

--------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
NASA - ESA - Hubble Space Telescop - galaxy - star - Milky Way - transit - HD 107146 - circumstellar disc - face-on - Sun - asteroid - Solar System - Kuiper belt - Vermin Galaxy - Advanced Camera for Surveys - Imaging Spectrograph

منبع: spacetelescope

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه