شبیه‌سازی سرگذشت مغناطیسی کیهان

ما چگونه به اینجا رسیده‌ایم؟
می‌دانیم که در سیاره‌ای زندگی می‌کنیم که به گرد ستاره‌ای می‌چرخد و خود ستاره نیز دور مرکز یک کهکشان می‌گردد، ولی همه‌ی این‌ها چگونه پدید آمده‌اند؟
اخترفیزیکدانان برای یافتن پاسخ‌های دقیق‌تر، با بروزرسانی و بهبود شبیه‌سازی پرآوزه‌ی ایلوسترس (Illustris)، شبیه‌سازی ایلوسترس‌تی‌ان‌جی (IllustrisTNG) را پدید آوردند که پیچیده‌ترین و پرجزییات‌ترین مدل رایانه‌ای از چگونگی فرگشت و دگرگونی کهکشان‌های کیهان، که تاکنون ارایه شده را به ما می‌نمایاند.
در این ویدیو که بخشی از همین شبیه‌سازی‌هاست، به طور ویژه فرگشت میدان‌های مغناطیسی از روزگار آغازین کیهان (با سرخگرایی ۵) تا به امروز (با سرخگرایی ۰) دنبال شده است.

میدان‌های مغناطیسیِ به نسبت ضعیف به رنگ آبی، و میدان‌های قوی با رنگ سفید نمایانده شده. این میدان‌های B با دقت بسیاری با کهکشان‌ها و خوشه‌های کهکشانی همخوانی دارند.
با آغاز شبیه‌سازی، دوربین مجازی در کیهان مجازی IllustrisTNG می‌چرخد و ناحیه‌ای جوان به گستردگی ۳۰ میلیون سال نوری را نشان می‌دهد که ساختاری کاملا رشته‌ای دارد.
در ادامه‌ی ویدیو، همزمان با گسترش (انبساط) کیهان، نیروی گرانش کهکشان‌ها را می‌سازد و وادار به ادغامشان می‌کند. 
کیهانی که در پایان شبیه‌سازی IllustrisTNG پدید می‌آید (در پایان ویدیو) سازگاری آماری خوبی با کیهان واقعی امروز دارد، هر چند که تفاوت‌های جالبی هم بروز می‌کنند- برای نمونه، انرژی امواج رادیویی که از ذرات باردار پرسرعت گسیلیده شده با چیزی که امروزه می‌بینیم جور در نمی‌آید.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
planet - star - galaxy - Illustris - simulation - IllustrisTNG - computer model - magnetic field - redshift - B field - galaxy cluster - gravity - radio wave - charged particle

منبع: apod.nasa

خورشید گاززده

بخش بالایی خورشید چه شده؟
هفته‌ی پیش، ماه بخشی از قرص خورشید را پوشاند و مناطقی از نیمکره‌ی جنوبی زمین را مهمان یک خورشیدگرفتگی پاره‌ای (جزیی)  کرد.
این عکس در ثانیه‌های پایانی گرفتگی، از جایی در  ساحل اوروگوئه، و با چشم‌اندازی از بوئنوس آیرس آرژانتین گرفته شده است.
جزیره‌ی فارالون (فارایون) با فانوس دریایی‌اش در پیش‌زمینه دیده می‌شود و هواپیمایی هم درست سمت چپ خورشید در پرواز است.
این تصویر در اصل یک پیوند دیجیتالی از دو نوردهی پشت سر هم است که با یک دوربین و تنظیمات یکسان گرفته شده بودند- یکی از چشم‌انداز و و دیگری از خورشید در پس‌زمینه.
خورشیدگرفتگی بعدی روی زمین باز هم یک گرفت جزیی خواهد بود که در میانه‌های ماه ژوییه رخ می‌دهد و در بخش‌هایی از جنوب استرالیا، از جمله تاسمانی دیده خواهد شد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Sun - Earth - partial solar eclipse - Moon - Uruguay - Argentina - Buenos Aires - Farallón Island - plane - Earth - Australia - Tasmania

منبع: apod.nasa

پنجره‌ای به دوردست‌های کیهان

این تصوی در دو اندازه‌ی بسیار بزرگ‌تر: ۶.۶ مگ و ۹.۶ مگ
در این عکسِ تلسکوپ فضایی هابل ناسا یک خوشه‌ی کهکشانی به نام PLCK G004.5-19.5 را می‌بینیم. این خوشه توسط ماهواره‌ی اروپایی پلانک و به کمک پدیده‌ی سونیائف-زلدویچ یافته شده بود. در این پدیده‌، با گذر تابش زمینه‌ی ریزموج کیهان از درون خوشه‌های کهکشانی، اعوجاج‌هایی توسط الکترون‌های پرانرژیِ گازهای درون خوشه در این تابش پدید می‌آید.

کهکشان بزرگ مرکز تصویر درخشان‌ترین کهکشان خوشه و جرم اصلی در تصویر است. یک کمان باریک عدسی گرانشی هم بالای آن دیده می‌شود. این کمان دستاورد نیروهای گرانشی خوشه است که نور ستارگان و کهکشان‌های پشتش را خم کرده و به چشم ما رسانده، همانند روشی که در آن، یک عدسی شیشه‌ای نور را خم می‌کند.

تک و توکی ستاره در پیش‌زمینه دیده می‌شود که همگی از ستارگان کهکشان خودمانند، و این را از روی تیزی‌های پراش که در نورشان پدید آمده می‌توانیم تشخیص دهیم [زیرا این ستارگان به ما نزدیکند و تلسکوپ رویشان تنظیم نشده-م]. به جز این تک‌ستارگان، هر جرم دیگری که در تصویر دیده می‌شود یک کهکشان دوردست است.

نور این کهکشان‌ها به دلیل گسترش کیهان به سرخی گراییده و باعث شده آنها را سرخ‌تر از چیزی که واقعا هستند ببینیم. اخترشناسان با سنجش میزان این سرخگرایی (انتقال به سرخ) پی برده‌اند که نور کهکشان‌های این خوشه بیش از ۵ میلیارد سال در راه بوده تا به چشم ما برسد. کهکشان‌های پشتی که آنها را به شکل کمان‌های همگرایی گرانشی می‌بینیم از این هم دورترند و از همین رو می‌توان گفت این تصویر پنجره‌ای به روزگار بی‌اندازه کهن کیهان رو به ما گشوده.

تلسکوپ فضایی هابل این عکس را به کمک دوربین پیمایشی پیشرفته‌ (ACS) و دوربین میدان‌گسترده‌ی شماره ۳ی خود (WFC3) و به عنوان بخشی از یک برنامه‌ی رصدی گسترده به نام RELICS گرفته. در این برنامه از ۴۱ خوشه‌ی بزرگ کهکشانی تصویربرداری می‌شود تا با بهره از آنها به عنوان عدسی‌های گرانشی، به جستجوی کهکشان‌های درخشان دوردست بپردازند. این کهکشان‌ها سپس به کمک تلسکوپ‌های کنونی و همچنین در آینده با تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) با جزییات بیشتری بررسی خواهند شد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
NASA - ESA - Hubble Space Telescope - galaxy cluster - PLCK G004.5-19.5 - Planck satellite - Sunyaev-Zel’dovich - cosmic microwave background - electron - gravitational lens - gravitational force - star - diffraction spike - redshift - Advanced Camera for Surveys - AC - Wide Field Camera 3 - WFC3 - RELICS - cosmic lense - CSA - James Webb Space Telescope

منبع: spacetelescope

زیباروی تنها

* زیبایی، افسونگری، راز و رمز- این کهکشان مارپیچی باشکوه همه‌ی اینها را در خود دارد.

این عکس توسط تلسکوپ فضایی هابل ناسا گرفته شده و کهکشان مارپیچی ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ را نشان می‌دهد که روی خود را به سوی ما گرفته و به اخترشناسان اجازه داده تا نگاهی دقیق به ساختار پیچیده و برازنده‌اش بیاندازند. هابل هم با توانایی خود در دیدن اجرام در چندین طول موج، ویژگی‌هایی را در آن آشکار کرده که در طیف دیدنی (مریی) پنهانند.
این تصویر در اندازه‌های: بزرگ- بسیار بزرگ (۸.۸ مگ)
کهکشان‌های مارپیچی از تماشایی‌ترین چشم‌اندازهای کیهانند ولی از نگاه یک بیننده، همه مانند هم نیستند. برخی از آنها از لبه دیده می‌شوند (کهکشان‌های لبه‌نما)، و به اخترشناسان امکان می‌دهند تا ساختار عمودی‌شان را به خوبی بررسی کنند. برخی دیگر با زاویه دیده می‌شوند و نمایی از ساختار بازوهای مارپیچی و بزرگیِ آنها به اخترشناسان می‌دهند. ولی دسته‌ی سوم از روبرو دیده می‌شوند (کهکشان‌های رونما) و بازوهای مارپیچی و هسته‌ی درخشان خود را با زیبایی تمام به تماشا می‌گذارند.

ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ که با فاصله‌ی حدود ۲۰ میلیون سال نوری از زمین در صورت فلکی شیر کوچک جای دارد چشم‌انداز رونمایی دارد که با زیبایی‌اش نفس بیننده را بند می‌آورد. بزرگی این کهکشان نصف راه شیریست و یک مارپیچی "اندکی" میله‌ای است. میله‌ی مرکزی کوچک آن که در این تصویر هم دیده می‌شود، میله‌ای از ستاره است که از درون هسته‌ی آن گذشته. به برآورد اخترشناسان، دو سوم همه‌ی کهکشان‌های مارپیچی دارای میله هستند، از جمله راه شیری خودمان.

دید چند-طول موجی هابل به ما اجازه می‌دهد این کهکشان باشکوه را چیزی بیش از چند بازوی مارپیچی به گرد یک هسته ببینیم. این تصویر یک همگذاری از عکس‌هاییست که با چندین فیلتر گرفته شده‌اند، از فرابنفشِ نزدیک گرفته تا طیف دیدنی (مریی) و فروسرخِ نزدیک. همه‌ی اینها با هم نمای کامل‌تری نسبت به آنچه چشم انسان می‌بیند از این کهکشان نشان می‌دهند.

این بازوهای مارپیچ پرورشگاه‌ ستارگان تازه‌اند، ستارگان به شدت داغی که در این تصویر به خوبی می‌توان آنها را از روی تابش آبی‌فامشان شناسایی کرد. ابرهای گاز و غبار که مواد خام برای ساختن ستارگان بیشترند نیز در بازوها پراکنده‌اند و در این تصویر با پرتویی سرخ‌فام دیده می‌شوند. ولی تک‌ستارگانی که مانند جواهر در سمت چپ می‌درخشند بسیار به ما نزدیک‌ترند- آنها از ستارگان کهکشان خودمانند که از شانس، در راستای این کهکشان دیده می‌شوند.

اگرچه قرص رونمای ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ چیزهای بسیاری را درباره‌ی ساختار پرجزییات آن آشکار کرده، ولی هنوز هم ناشناخته‌هایی دارد- اخترشناسان پی برده‌اند که برخی از ستارگان بخش‌های بیرونی این کهکشان به شیوه‌ی نامعمولی حرکت می‌کنند. اغلب، انبوه ستارگان مرکز یک کهکشان می‌توانند بر شیوه‌ی حرکت ستارگان بیرونی تاثیر بگذارند، ولی گویا چنین چیزی درباره‌ی ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ صدق نمی‌کند. اخترشناسان بر این گمانند که ستارگان بیرونی این کهکشان که حرکت نامعمولی دارند در حقیقت از کهکشان دیگری که در گذشته‌ای دور، از کنار ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ گذشته بوده دزدیده‌ شده‌اند.

ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ یک ویژگی شگفت‌انگیز دیگر نیز دارد: جایگاه آن در فضا.

کهکشان ما بخشی از گروه محلیست که بر روی هم حدود ۴۰ کهکشان را در خود جای داده و کهکشان زن در زنجیر (آندرومدا) بزرگ‌ترین عضو آنست. ولی ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ عضو چنین گروه‌هایی نیست. این کهکشان در حقیقت بخشی از شاخک کوچکیست که از ابرخوشه‌ی بزرگ دوشیزه بیرون زده و به آن "شاخک شیر" (Leo spur) می‌گویند؛ ابرخوشه‌ی دوشیزه یا سنبله مجموعه‌ی هیولاپیکری از چندین‌ هزار کهکشان است.

ولی ان‌جی‌سی ۳۳۴۴ در میان این همه کهکشان خودنمایی می‌کند و دلیلش هم زیبایی آنست که شکوه کیهان را می‌نمایاند.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
spiral galaxy - Valentine - NASA - ESA - Hubble Space Telescope - NGC 3344 - wavelength - edge-on - spiral arm - face-on - constellation of Leo Minor - Lion Cub - Milky Way - barred spiral galaxy - Wide Field Camera 3 - ultraviolet - optical - infrared - Earth - photobomb - star - spur - Local Group - Andromeda Galaxy - Virgo Supercluster

منبع: spacetelescope

ستاره‌ای که قلب شکارچی آسمان را شکافته

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
ستارگان می‌توانند موج‌هایی در دریای گاز و غبار سحابی شکارچی پدید بیاورند.
در این نمای نزدیکِ زیبا از ابرهای کیهانی و بادهای ستاره‌ای، ستاره‌ی ال‌ال شکارچی (LL Orionis) را هم می‌بینیم که به مواد سحابی شکارچی برخورد کرده است. ال‌ال شکارچی یک ستاره‌ی متغیر سرگردان درون پرورشگاه ستاره‌ای شکارچی است که هنوز دارد روزگار نوزادی خود را می‌گذراند.
بادهایی که این ستاره از خود می‌دمد بسیار پرانرژی‌تر از بادهای خورشید میانسالِ ماست. بادهای پرسرعت آن با برخورد به گازهای کم‌سرعتِ پیرامون، یک جبهه‌ی "شوک کمانی" پدید آورده- همانند موج کمانی‌ای که با پیشروی یک قایق در آب، و یا با حرکت یک هواپیما با سرعت زبَرصوت در جلوی آنها پدید می‌آید.
[نمونه‌ی دیگر را اینجا ببینید: * ستاره‌ای که با مرگ همدمش از خانه رانده شد]
ساختار کمانی کوچک و باشکوهی که درست بالا، سمت چپ مرکز این تصویر دیده می‌شود، همان موج شوک کیهانی ال‌ال شکارچی است و حدود نیم سال نوری گستردگی دارد.
گازهای کم‌سرعت‌تر که باد این ستاره با آنها برخورد کرده دستاورد خوشه‌ی ستاره‌ای داغِ مرکز سحابی شکارچی هستند: خوشه‌ی ذوزنقه که بیرون از چارچوب، در گوشه‌ی بالا، سمت چپ تصویر جای دارد.
جبهه‌ی شوک پیرامون ال‌ال شکارچی در سه بُعد دارای شکلی همچون یک کاسه است که اگر از لبه‌ی ته آن نگاه کنیم، درخشان‌تر دیده می‌شود.
این تابلوی زیبای کیهانی بخشی از یک نمای موزاییکی گسترده از مجموعه‌ی پرورشگاه ستاره‌ای شکارچی است که با هزاران پیکره‌ی روان و مایع-مانندِ مربوط به فرآیندهای ستاره‌زایی پر شده است.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
LL Ori - Orion Nebula - stellar wind - LL Orionis - star - Sun - shock front - bow wave - supersonic - star cluster - Trapezium - star formation

منبع: apod.nasa

بزرگ‌ترین سیاهچاله‌ها سریع‌تر از کهکشان میزبانشان رشد می‌کنند

* سرعت رشد بزرگ‌ترین سیاهچاله‌های کیهان بیش از نرخ ستاره‌زایی کهکشان‌های میزبانشان است؛ این یافته‌ی پژوهشی‌ست که بر پایه‌ی داده‌های رصدخانه‌ی پرتو X چاندرای ناسا و چند تلسکوپ دیگر انجام شده.

داده‌هایی که اخترشناسان در درازنای چندین سال درباره‌ی روند پیدایش ستارگان در کهکشان‌ها و رشد سیاهچاله‌های ابرپرجرم (ابرسیاهچاله‌ها) در مرکزشان گرد آورده بودند نشان می‌داد که ابرسیاچاله‌ها و ستارگان کهکشان میزبانشان پا به پای هم رشد می‌کنند. (ابرسیاهچاله‌ها چند میلیون تا چند میلیارد برابر خورشید جرم دارند.)
این تصویر از پیوند داده‌های پرتو ایکس چاندرا (آبی) و داده‌های نوری و فروسرخ هابل (سرخ، سبز و آبی) درست شده. تصویر چاندرا ژرف‌ترین تصویریست که تاکنون در طیف X گرفته شده. هر چشمه در تصویر چاندرا دستاورد قرص‌های برافزایشی ابر سیاهچاله‌های مرکز کهکشان‌هاست (چیزی مانند نقاشی درون چارچوب پیوست). تصویر بزرگ‌تر
ولی اکنون دو پژوهش جداگانه نشان می‌دهد که سیاهچاله‌های کهکشان‌های بزرگ بسیار سریع‌تر از سیاهچاله‌های کهکشانهای کوچک‌تر رشد کرده‌اند.

گوانگ یانگ از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا و رهبر یکی از دو پژوهش می‌گوید: «ما در تلاشیم مسابقه‌ای که میلیاردها سال پیش آغاز شده بود را بازسازی کنیم. می‌خواهیم با بهره از داده‌هایی باورنکردنی که از تلسکوپ‌های گوناگون به دست آمده بفهمیم این رقابت کیهانی چگونه به راه افتاد.»

یانگ و همکارانش به کمک تلسکوپ‌های فضایی هابل و چاندرا و چند تلسکوپ دیگر نرخ رشد سیاهچاله‌ها در کهکشان‌هایی در فاصله‌ی ۴.۳ تا ۱۲.۲ میلیارد سال نوری زمین را بررسی کردند.

آنها نسبت میان نرخ رشد یک ابرسیاهچاله و نرخ ستاره‌زایی کهکشان میزبانش را اندازه گرفتند. باور همگانی تاکنون این بوده که این نسبت می‌بایست برای همه‌ی کهکشان‌ها تقریبا یکسان باشد.

ولی آنها دریافتند که این نسبت برای کهکشان‌های پرجرم‌تر بسیار بیشتر است. این نسبت در کهکشان‌هایی به جرم حدود ۱۰۰ میلیارد خورشید حدود ۱۰ برابر کهکشان‌هایی به جرم ۱۰ میلیارد خورشید بود.

نیل برنت، نویسنده‌ی دیگرِ پژوهش از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا می‌گوید: «پرسش آشکار اینست: چرا؟ شاید کهکشان‌های بزرگ بهتر از کهکشان‌های کم‌جرم می‌توانند ابرسیاهچاله‌های مرکزشان را با گازهای سرد تغذیه کنند.»

گروه دیگری از دانشمندان نیز در پژوهشی جداگانه نشانه‌هایی از این یافتند که پرجرم‌ترین سیاهچاله‌ها در روند رشد، از ستارگان کهکشان‌هایشان پیشی گرفته‌اند. مار مزکوا از بنیاد علوم فضایی اسپانیا به همراه همکارانش سیاهچاله‌های درون برخی از درخشان‌ترین و پرجرم‌ترین کهکشان‌های کیهان را بررسی کردند. آنها به بررسی ۷۲ کهکشان پرداختند که در مرکز خوشه‌هایی کهکشانی تا فاصله‌ی ۳.۵ میلیارد سال نوری زمین بودند. در این پژوهش، از داده‌های پرتو ایکس چاندرا و داده‌های رادیویی چند تلسکوپ رادیویی بزرگ بهره جستند.

جرم سیاهچاله‌ها پیوندی شناخته شده با تابش پرتو ایکس و رادیویی آنها دارد؛ مزکوا و همکارانش به کمک همین پیوند، جرم سیاهچاله‌های این خوشه‌های کهکشانی را برآورد کردند. سپس همین کار را با فرض هماهنگ بودن رشد سیاهچاله‌ها و کهکشان‌هایشان تکرار کردند و جرم سیاهچاله‌ها را یک دهم چیزی که در روش نخست اندازه گرفته بودند به دست آوردند.

مزکوا می‌گوید: «ما سیاهچاله‌هایی را یافتیم که بسیار بزرگ‌تر از چشمداشت‌ها بودند. شاید آنها مسابقه‌ی رشد را بسیار زودتر آغاز کرده بوده‌اند یا شاید هم نرخ رشدشان در درازنای میلیاردها سال بیشتر بوده.»

این پژوهشگران دریافتند که تقریبا نیمی از سیاهچاله‌هایی که بررسی کردند، جرم برآوردیشان دستکم ۱۰ میلیارد برابر خورشید بود. از این نظر آنها در رده‌ای از سیاهچاله‌های بی‌اندازه پرجرم به نام سیاهچاله‌های "فراپرجرم" (یا فراسیاهچاله‌ها) جای می‌گیرند.

جی. هالاواچک-لرندو، یکی از این پژوهشگران از دانشگاه مونترآل می‌گوید: «ما می‌دانیم که سیاهچاله‌ها اجرامی افراطی هستند، بنابراین جای شگفتی نیست اگر افراطی‌ترین‌ نمونه‌های آنها قوانینی که فکر می‌کردیم بر آنها حاکم است را بشکنند.»

گزارش گروه مزکوا در شماره‌ی فوریه‌ی ۲۰۱۸ ماهنامه‌ی انجمن سلطنتی اخترشناسی انتشار یافته و گزارش گروه یانگ هم برای انتشار در شماره‌ی آوریل ۲۰۱۸ همین نشریه پذیرفته شده است.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
black hole - star - NASA - Chandra X-ray Observatory - supermassive black hole - Sun - Guang Yang - Penn State - Hubble Space Telescope - Earth - X-ray - Chandra Deep Field-South & North - COSMOS-Legacy surveys - galaxy - Niel Brandt - Mar Mezcua - Institute of Space Sciences - Spain - Australia Telescope Compact Array - Karl G. Jansky Very Large Array - Very Long Baseline Array - galaxy cluster - radio - ultramassive - J. Hlavacek-Larrondo - University of Montreal - Monthly Notices of the Royal Astronomical Society - MNRAS - optical - infrared - HST

منبع: nasa

روشنایی‌های شبانه نیویورک

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
در این چشم‌انداز زیبای شبانه نورافشانی‌های سمت خاوری منهتن نیویورک را در شب ۱۳ فوریه می‌بینیم.
این تصویر تک‌رنگ ما را به یاد زمانی می‌اندازد که فیلم‌های عکاسی سیاه و سفید گزینه‌ی رایج برای عکس گرفتن در روشنایی اندکِ شبانه و همچنین عکاسی نجومی بودند. این عکس از پیوند ۲۲ نوردهی که با هم ۲ دقیقه و ۴۰ ثانیه را در بر می‌گرفتند درست شده و دریاچه‌ی پارک مرکزی نیویورک را هم نشان می‌دهد.
نور ستارگان در مدت این نوردهی‌ها ردهایی ساخته و ابرها هم با جابجایی خود نقش‌هایی بر آسمان انداخته‌اند.
خط‌چین بلندی که از بالا به پایینِ این نمای فراواقعی (سوررئال) کشیده شده رد استگاه فضایی بین‌المللی است که از نور آفتاب روشن شده و دارد به سوی افق جنوبی می‌رود. فاصله‌های زمانی کوتاه میان نوردهی‌ها باعث شده رد درخشان ایستگاه به شکل خط‌چین در آید.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Manhattan - monochrome - New York City - Central Park - time-lapse - International Space Station

منبع: apod.nasa

از کالیفرنیا تا خوشه پروین

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
دنباله‌دار پان‌استارز (سی/۲۰۱۶ آر۲) که به نام "دنباله‌دار آبی" نیز شناخته می‌شود نزدیک گوشه‌ی پایین، سمت چپ این چشم‌انداز خیره‌کننده‌ی کیهانی دیده می‌شود. میدان گسترده‌ی این تصویر که در شب ۱۳ ژانویه، با نوردهی بلند و به کمک یک دوربین دیجیتالی حسمند گرفته و پرداخته شده حدود ۲۰ درجه از آسمان را می‌پوشاند.
در این چارچوب ابرهای رنگین و سحابی‌های تاریک غبارآلودی را می‌بینیم که در واقع کم‌نورتر از آنند که با چشم نامسلح دیده شوند.
در بالا، سمت راست، سحابی کالیفرنیا (ان‌جی‌سی ۱۴۹۹) با پیکره‌ی آشنایش که تا اندازه‌ای مانند نقشه‌ی ایالت کالیفرنیاست دیده می‌شود. "خط ساحلی" این سحابی بیش از ۶۰ سال نوریست و خودش حدود ۱۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.
تابش سرخ‌فام آن از اتم‌های یونیده‌ی هیدروژنی می‌تابد که از پرتوهای پرانرژی ستاره‌ی درخشان "کیسی برساووش" (ξ Persei=Xi Persei) زیر پایش برانگیخته شده‌اند.
پایینِ مرکز چارچوب، خوشه‌ی ستاره‌ای نامدار پروین دیده می‌شود که حدود ۴۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و پهنایش به ۱۵ سال نوری می‌رسد. رنگ آبی زیبای آن بارتاب نور ستارگانش توسط غبارهای کیهانیست.
در میان خوشه‌ی پروین و سحابی کالیفرنیا هم ستارگان داغ انجمن ستاره‌ای اوبی۲ی برساووش (OB2) و سحابی‌های گرد و خاکی و تاریکی را می‌بینیم که بخشی از لبه‌ی ابرهای مولکولی بزرگ برساووش و گاو را تشکیل داده اند.
رنگ آبی چشمگیر دم دنباله‌دار پان‌استارز دستاورد انبوه مولکول‌های مونوکسید کربن (CO) در آنست که از نور خورشید برانگیخته و یونیده شده و چنین تابشی را پدید آورده‌اند. این دنباله‌دار در آن شب ۱۷ دقیقه‌ی نوری از زمین دور بود.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
comet - PanSTARRS - blue comet - C/2016 R2 - California Nebula - NGC 1499 - hydrogen - atom - ionized - star - Xi Persei - Pleiades star cluster - reflection - Perseus OB2 association - dark nebula - Taurus - Perseus molecular cloud - carbon monoxide - CO - molecule - tail - Earth

منبع: apod.nasa

عکس تازه فضاپیمای اوسیریس-رکس از زمین و ماه

این تصویر در دو اندازه‌ی بزرگ و بزرگ‌تر (هر دو PNG)
فضاپیمای اوسیریس-رکس ناسا در روز ۱۷ ژانویه به کمک دوربین ناوکم۱ خود و به عنوان بخشی از یک آزمایش مهندسی، این عکس را از زمین و ماه گرفت. در زمان گرفتن عکس، فاصله‌ی اوسیریس-رکس از زمین ۶۳.۶ میلیون کیلومتر بود و داشت با سرعت ۸.۵ کیلومتر بر ثانیه از آن دور می‌شد.

دو نقطه‌ی درخشان مرکز چارچوب زمین و ماهند- زمین نقطه‌ی بزرگ و ماه نقطه‌ی کوچک. ستارگان صورت‌های فلکی گوناگون هم پیرامونشان دیده می‌شوند. خوشه‌ی ستاره‌ای پرنور در گوشه‌ی بالا، سمت چپ، خوشه‌ی پروین در صورت فلکی گاو است. حمل یا آلفا-بره که درخشان‌ترین ستاره‌ی صورت فلکی بره است هم در گوشه‌ی بالا، سمت راست دیده می‌شود. سامانه‌ی زمین و ماه در این تصویر در میان پنج ستاره‌ای جای گرفته‌ که با هم سرِ در صورت فلکی نهنگ (قیطس) را ساخته‌اند.

ناوکم۱ یک تصویرگر سیاه و سفید و بخشی از سامانه‌ی ناوبری تگ‌کمز (TAGCAMS) فضاپیما است.

عکس پیشین که اوسیریس-رکس از ماه و زمین گرفته بود را اینجا دیدید: * زمین و ماه از فاصله ۵ میلیون کیلومتری 

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
NASA - OSIRIS-REx - Earth - Moon - NavCam1 - constellation - star - Pleiades - Taurus - Hamal - Aries - Cetus - Whale - grayscale - TAGCAMS - Touch-And-Go Camera System - navigation

منبع: nasa

ترانه نور و یخ!

در این عکس که فضاپیمای کاسینی ناسا در ۱ نوامبر ۲۰۰۹ گرفته بود، یکی از فریبنده‌ترین و وسوسه‌انگیزترین اجرام سامانه‌ی خورشیدی -انسلادوس، ماه سیاره‌ی کیوان- را می‌بینیم که از پشت با نور خورشید روشن شده. این نورپردازی شگفت‌انگیز فواره‌های پیوسته افشانِ جنوب این ماهِ ۵۰۵ کیلومتری را به خوبی آشکار کرده است.
این فواره‌های یخ که خود کاسینی در سال ۲۰۰۵ آنها را یافته بود، به نظر می‌رسد از اقیانوسی از آب مایع در زیر پوسته‌ی یخ‌زده‌ی انسلادوس سرچشمه می‌گیرند. موادی که آنها به فضا می‌افشانند یکی از حلقه‌های بیرونی و تنُک کیوان (حلقه‌ی E) را پر کرده و همچنین سطح خود انسلادوس را به سپیدی و بازتابندگی برف نموده است.
حلقه‌های یخی کیوان هم نوری که از خورشید بر پشتشان تابیده را رو دوربین‌های کاسینی پراکنده کرده‌اند. در آن سوی حلقه‌ها یکی دیگر از ماه‌های کیوان را می‌بینیم، پاندورا با پهنای ۸۴ کیلومتر که سمت شبش از نور طلایی‌رنگ کم‌جانی که از خود کیوان بازتابیده روشن شده است.
این عکس در طیف دیدنی (مریی) گرفته شده و رنگ طبیعی این اجرام را نشان می‌دهد. در زمان گرفتن عکس، فاصله‌ی کاسینی از انسلادوس حدود ۲۴۰,۸۰۰ کیلومتر و از پاندورا حدود ۵۶۶,۸۰۰ کیلومتر بود.

* عنوانِ "ترانه‌ی یخ و آتش" برگردانِ عنوان این مطلب در تارنمای اصلی ناسا است: A Song of Ice and Light

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Enceladus - Silhouette - Solar System - Sun - Cassini spacecraft - moon - E ring - reflective - ring - Pandora

منبع: apod.nasa

"قلب سرخ" فضا

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
این چیست که در دل "سحابی قلب" می درخشد؟
نخست بگوییم که سحابی بزرگ گسیلشی (نشری) آی‌سی ۱۸۰۵ در نمای کلی، همانند قلب انسان دیده می‌شود. این سحابی به شدت با پرتوی سرخ‌فامی که از بیشترین عنصر درونش، یعنی هیدروژن می‌تابد روشن شده و آن را مناسب روز والنتاین کرده. این رنگ سرخ و آن پیکره‌ی قلب-مانند، هر دو دستاورد گروه کوچکی از ستارگان در نزدیکی مرکز سحابی‌اند.
این گروه ستارگان در مرکز سحابی قلب، اعضای یک خوشه‌ی باز به نام میلوت ۱۵ هستند و دارند با بادها و پرتوهای پرانرژی خود توده‌های غبار را پس می‌زنند و می‌تراشند و از آنها ستون‌های غباری تماشایی می‌سازند [غبارهای تنُک‌تر کنار می‌روند و توده‌های چگال‌تر بر جا می‌مانند؛ درست همانگونه که یک پیکرتراش با تراشیدن تکه سنگی زمخت، پیکره‌ای ظریف می‌آفریند-م].
این خوشه چند ستاره‌ی درخشان با جرمی نزدیک به ۵۰ برابر جرم خورشید دارد و شمار بسیاری هم ستاره‌ی کم‌نور با جرم تنها درصدی از جرم خورشید. روزگاری یک ریز-اختروش هم عضو این خوشه بوده که میلیون‌ها سال پیش از آن به بیرون پرتاب شده و اکنون حدود ۱۳۰ سال نوری از خانه‌ی مادری‌اش دور شده.
سحابی قلب با فاصله‌ای نزدیک به ۷۵۰۰ سال نوری از زمین، در راستای صورت فلکی ملکه‌ی افسانه‌ای اتیوپی (کاسیوپیا، خداوند اورنگ، ذات‌الکرسی) دیده می‌شود.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Heart Nebula - emission nebula - IC 1805 - human heart - element - hydrogen - star - open star cluster - Melotte 15 - Sun - microquasar - constellation of Cassiopeia - Queen of Aethiopia

منبع: apod.nasa

نماد سرخ والنتاین در آسمان

این تصویر در اندازه ی بزرگ تر
آیا ممکن است یک ابر عاشق یک کوه شود؟
شاید نه، ولی در روز والنتاینی مانند امروز، دلدادگان می‌توانند نمادهای قلب-مانند را در هر جایی ببینند، حتی اگر واقعا چنین نمادی در کار نباشد.
قلبی که اینجا می‌بینید و یک پدیده‌ی پارادولیای گذرا ایجاد کرده، در حقیقت یک ابر عدسیگون است که در بامداد یکی از روزهای ژوییه‌ی سال ۲۰۱۵ بر فراز پارک ملی کوه کوک در نیوزیلند دیده شد.
ویدیوی دور تندی که به همراه این عکس گرفته شده نشان می‌دهد که این ابر تقریبا ایستا و ثابت بود ولی کم کم بادهای پیرامونش همچنان که آن را می‌لرزاندند، جابجایش کردند [به ویژه از ثانیه‌ی ۳۳ به بعد را ببینید- م].
سرخی رنگ ابر به این دلیل است که خورشید داشته از پشت افق سمت راست طلوع می‌کرده و از دید بیننده‌ی این سو، ابرها به رنگ سرخ در آمده‌اند.
ابرهای عدسیگون (یا عدسی‌وار) پدیده‌هایی کمابیش کمیابند ولی می‌توانند در هوایی که از روی نوک یک کوه می‌گذرد شکل بگیرند. با سرد شدن هوایی که از کوه بالا می رود، و گذشتن آن از نقطه‌ی شبنم، بخار آبی که در هواست و با آن جابجا می‌شود چگالیده شده و قطره‌های آب می‌سازد [تشکیل ابر]. و این گاهی می‌تواند به پیدایش گیژاوها یا Eddyهای عمودی بیانجامد که به جای یک ابر معمولی، یک ابر عدسیگون پدید آورند.
این دورنمای شگفت‌انگیز چنان تصویربردار را افسون کرده بود که نتوانست به موقع به صبحانه‌اش برسد!!
ویدیویی که گفتیم را اینجا می بینید:
 اگر ویدیو اینجا اجرا نشد، می‌توانید آن را در کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان ببینید
-------------------------------------------------
تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Valentine's Day - heart - pareidolia - lenticular cloud - Mount Cook National Park - New Zealand - Sun - eddy - dew point - droplet - videographer - breakfast

منبع: apod.nasa.gov

غولی که دارد پوست می‌اندازد

* در این تصویر شبح‌وار یک ستاره‌ی غول سرخ تپنده‌ی دوردست به نام "آر-سنگتراش" را می‌بینیم.

آر-سنگتراش که با فاصله‌ی ۱۲۰۰ سال نوری از زمین، در صورت فلکی سنگتراش جای دارد یک ستاره‌ی کربنی از "شاخه‌ی ناهمساوی غول‌ها" (شاخه‌ی مجانبی غول‌ها، ای‌جی‌بی) است، ستاره‌ای که به پایان زندگی‌اش نزدیک شده است. ستارگان کم‌جرم و میان‌جرم در این گام از زندگی خنک شده، پف کرده، جَوی گسترده می‌سازند و بخش بزرگی از جرمشان را از دست می‌دهند- کوتاه سخن، در آستانه‌ی تبدیل شدن به یک سحابی سیاره‌نمای زیبا قرار می‌گیرند.
اگرچه اصول این فرآیندِ از دست دادن جرم شناخته شده‌ است، ولی این که این فرآیند چگونه نزدیک سطح ستاره آغاز می‌شود به خوبی شناخته نشده. میزان جرمی که یک ستاره از دست می‌دهد پیامدهای بسیار بزرگی در روند فرگشت آن دارد، آینده‌اش را تغییر می‌دهد، و آن را به گونه‌های متفاوتی از سحابی‌های سیاره‌نما تبدیل می‌کند.

هنگامی که ستارگان ای‌جی‌بی در پایان زندگی به یک سحابی سیاره‌نما تبدیل می‌شوند، طیف گسترده‌ای از عنصرها را می‌سازند- از جمله ۵۰ درصد از عنصرهای سنگین‌تر از آهن را. این عنصرها سپس به درون کیهان پخش شده و برای ساختن ستارگان و سیاره‌ها و ماه‌های تازه، و سرانجام پدید آوردن اجزای سازنده‌ی زندگی به کار می‌روند.

یکی از ویژگی‌های بارز آر-سنگتراش لکه‌ی درخشان و برجسته‌ی آنست که به نظر می‌رسد دو یا سه برابر روشن‌تر از جاهای دیگرش است. اخترشناسانی که این عکس شگفت‌انگیز را با بهره از تداخل‌سنج تلسکوپ بسیار بزرگ (وی‌ای‌تی‌آی) در رصدخانه‌ی جنوبی اروپا گرفته‌اند به این نتیجه رسیده‌اند که آر-سنگتراش با "توده‌های" غول‌پیکری از غبار ستاره‌ای در بر گرفته شده که دارند از این ستاره کَنده و دور می‌شوند. این لکه‌ی روشن در حقیقت یک منطقه‌ پیرامون ستاره است که غباری ناچیز دارد یا اصلا هیچ غباری ندارد، و به ما امکان می‌دهد تا ژرفای بیشتری را تا سطح ستاره ببینیم.

این عکس بخش بی‌اندازه کوچکی از آسمان را می‌پوشاند: حدود ۲۰در۲۰ میلی ثانیه‌ی قوس. برای این که به کوچک بودنش پی ببرید در نظر بگیرید که قطر زاویه‌ای سیاره‌ی مشتری حدود ۴۰ ثانیه‌ی قوس است.

درباره‌ی این ستاره اینجا هم خواندید: * ستاره‌ای که در پایان زندگیش یک مارپیچ ساخته است

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
red giant - star - R Sculptoris - constellation of Sculptor - carbon - asymptotic giant branch - AGB - lanetary nebula - element - iron - planet - moon - ESO - Very Large Telescope Interferometer - VLTI - Jupiter - angular size

منبع: eso

عکسی از خودروی رودستر تسلا، هنگامی که هنوز در مدار زمین بود

هفته‌ی پیش یک خودرو به گرد زمین چرخید.
این خودرو که توسط انسان‌ها و روبات‌ها بر روی زمین ساخته شده بود، توسط شرکت اسپیس‌ایکس راهی فضا شد تا توانایی موشک فالکون هوی این شرکت را در فرستادن فضاپیما به درون فضای سامانه‌ی خورشیدی را نمایش دهد.
باری که این موشک به فضا برد یک سازه‌ی غافلگیرکننده بود که گمان می‌رفت نمادین‌تر از بلوک‌های بتنی باشد- یک خودرو با عروسکی به نام استارمن در لباس فضانوردی سوار بر آن.
این تصویر نمای ثابتی از یک ویدیو است که یکی از سه دوربین خودرو گرفته بود. این دوربین‌ها که به باتری خودرو وصل بودند، اکنون دیگر برقشان قطع شده.
خودرو یک پیشران دوم داشت که اندکی بعد، با روشن شدن آن از مدار زمین بیرون رفت و راهی مداری به گرد خورشید شد. در این مدار، خودرو برای همیشه میان زمین و کمربند سیارک‌ها به گردش خواهد پرداخت- البته برای همیشه که نه، شاید تا چند میلیارد سال دیگر که خورشید پف کرده و به یک غول سرخ تبدیل شود.
اگر در آن هنگام چیزی از این خودرو به جا مانده باشد، می‌تواند دریچه‌ای بی‌همتا به فناوری زمینیان در سده‌ی ۲۰ و آغاز سده‌ی ۲۱ باشد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
car - Earth - SpaceX Company - Falcon Heavy Rocket - Solar System - concrete - mannequin - Starman - booster - Sun - asteroid belt - Red Giant

منبع: apod.nasa

رگه تیره‌ای که از "بهمن خاک" در مریخ پدید آمده

این عکس که توسط مدارگرد شناسایی بهرام ناسا (ام‌آراو) گرفته شده رگه‌ی را نشان می‌دهد که در پی سرازیر شدن خاک از بالای یک تپه در سیاره‌ی بهرام (مریخ)، بر روی دامنه‌ی آن درست شده‌. رگه‌ی تیره جایی است که در مقایسه با سطح روشن و سرخ‌فام پیرامون، خاک کمتری دارد. 
چشم‌انداز گسترده‌ی این تپه
این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر (و البته وارونا)

هنوز نمی‌دانیم چه چیزی این بهمن‌ها را به راه می‌اندازد، ولی می‌تواند ربطی به گرم شدن ناگهانی سطح داشته باشد.

مسیر یا شکل این رگه‌ها اغلب توسط ویژگی‌های سطحی که بر آن روان شده‌اند دگرگون می‌شود. رگه‌ی درون این تصویر در اثر برخود با مانع‌های کوچک سر راهش به چندین رگه بخش شده. نمای گسترده‌تر این تپه را می‌توانید در تصویر دوم ببینید.

این رگه‌ها پس از چند دهه، با پایین آمدن غبار از جو و ته‌نشین شدن بر روی آنها ناپدید می‌شوند.

هر پیکسل این تصویر در اندازه‌ی اصلی هم‌ارز ۲۸.۱ سانتیمتر است. شمال بالای چارچوب است.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
NASA - Mars Reconnaissance Orbiter - MRO - avalanche

منبع: .jpl.nasa

دیدار آبی‌ها!

این تصویر در اندازه‌ی بسیار بزرگ‌تر (۶.۹ مگ)
این تیر آبی چیست که به سوی خوشه‌ی پروین پرتاب شده؟
این دنباله‌دار سی/۲۰۱۶ آر۲ (پان‌استارز) است و تنها خطای چشم‌انداز باعث شده فکر کنیم رو به خوشه‌ی پروین می‌رود.
در دوردست پس‌زمینه‌ی سمت راست، خوشه‌ی ستاره‌ای پرآوازه‌ی پروین یا هفت خواهران را می‌بینیم که از نور آبی ستارگان بزرگ و جوانش می‌درخشد.
در سمت چپ، دنباله‌دار پان‌استارز که مهمان بخش درونی سامانه‌ی خورشیدی است دیده می‌شود، تکه‌ای سنگ و یخ غلتان که از بخش بیرونی سامانه‌ی خورشیدی آمده. این جرم اکنون با نزدیک شدن به خورشید، دُم یونی بلندی دست کرده که از فراوانی بیش از اندازه‌ی مونوکسید کربن یونیده، به رنگ آبی می‌درخشد.
دنباله‌دار پان‌استارز در حقیقت دارد رو به بالای این چارچوب می‌رود و دم یونی‌اش رو به سمت مخالف خورشید است، ولی با وزش باد خورشیدی، جریانی پیچیده از ذرات باردار به آن برخورد کرده [و آن را پیچ و تاب داده].
این دنباله‌دار که آن را با تلسکوپ‌های کوچک می‌توان دید، اکنون دارد از زمین دور می‌شود و روز به روز کم‌نورتر می‌شود، هر چند که هنوز به نزدیک‌ترین نقطه‌ی مدارش به خورشید نرسیده و در اوایل ماه می از آن خواهد گذشت.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Pleiades star cluster - Comet C/2016 R2 - PanSTARRS - star - Solar System - ion tail - ionized carbon monoxide - Sun - solar wind - Earth

منبع: apod.nasa

عکس ماهواره‌ای از آب‌های گل‌آلود دریای مازندران

جنوب خاور دریای مازندران. سمت راست ساحل ترکمنستان، و پایین ساحل ایران. این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
بسیاری از جنبه‌های دریای مازندران (کاسپی) پیوسته در تغییرند: سطح آب آن در بازه‌ی زمانی چند دهه‌ای بالا و پایین می‌رود، و پوشش یخ‌ها و شکوفایی جلبکی آن کاهش و افزایش فصلی دارند. ولی جنوب خاور آن، نزدیک ساحل ترکمنستان یک ویژگی هست که تقریبا در همه‌ی عکس‌های بی‌ابر ماهواره‌ای، در سرتاسر سال دیده می‌شود. در اینجا چرخه‌هایی رنگین از آب پیوسته کدر به چشم می‌خورد.

در ۹ ژانویه‌ی ۲۰۱۸، ماهواره‌ی "ترا"ی ناسا با تابش‌سنج طیفی تصویربرداری با وضوح میانگین خود (MODIS) خود این عکس را از آب‌های ساحلی ترکمنستان گرفت. پایین تصویر هم آب‌های ساحلی ایران دیده می‌شود. بادهای سطحی آب را به هم زده و باعث شده‌اند ته‌نشست‌های (رسوب‌های) ته دریاچه بالا آمده، با آب آمیخته شده و رنگی روشن به آن بدهند.

ساحل ترکمنستان در دریای مازندران و
آب‌های گل‌آلوده‌ی فلات قاره‌ی آن
پهنه‌ی این آب‌های گل‌آلود، بخش کم‌ژرفای دریا (چسبیده به ساحل) را نشان می‌دهد. این بخش کم‌ژرفا یا همان فلات قاره (ایوان خشکی) که از بالا تا پایین ۲۰۰ کیلومتر، و از ساحل تا سمت باختر ۱۲۰ کیلومتر را می‌پوشاند، ژرفایی بیش از ۳۰ متر ندارد. آن سوی فلات قاره، ژرفای دریا با شیبی تند افزایش می‌یابد و به ۱۰۰ متر و بیشتر می‌رسد.

دلیل هیشگی بودن این کدری آب اینست که باد از هر سمتی بوَزَد -چه رو به ساحل چه رو به دریا، ته‌نشست‌ها را در این بخش‌های کم‌ژرفا بالا می‌آورد. ولی پی برده‌ایم که اگر باد از دریا رو با ساحل بوزد، آب‌ها حدود دو برابر کدرتر می‌شوند تا هنگامی که جهت باد از ساحل رو به دریا باشد.
دیگر مناطق کم‌ژرفای دریای مازندران، به ویژه خورهای ترکمن‌باشی و قره‌بغاز (شمال عکس) هم به سادگی به هم خورده و آب‌های آلوده به ته‌نشست پدید می‌آورند که از فضا دیده می‌شود. این ته‌نشست‌ها می‌توانند ماهیگیران را با دردسر روبرو کنند، و به همین دلیل کارشناسان مایل به دیده‌بانی آنها و آگاهی از زمان و دلیل رخ دادنشان هستند.

داده‌های ماهواره‌ای برای دیده‌بانی درازمدت دریای مازندران کلیدی هستند. این دریاچه حدود ۱۰۰۰ کیلومتر از قزاقستان تا ایران ادامه دارد و در سرتاسر آن گوناگونی‌های شگرفی دیده می‌شود. ماهواره‌ها سطح کدری در این دریاچه اندازه می‌گیرند، و همچنین داده‌هایی درباره‌ی شوری، دما، سطح آب، و آلودگی نفتی آن گرد می‌آورند.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Caspian Sea - algae bloom - Turkmenistan - Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer - MODIS - NASA - Terra - Iran - sediment - marine shallow - shelf - Turkmenbashi - Kara-Bogaz-Gol - bay - Kazakhstan - Iran - turbidity - lake - salinity - oil pollution

هلال خورشید در افق سرخ فیلیپین

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
در روزی از اوایل سال ۲۰۰۹، قرص ماه بخشی از چهره‌ی خورشید را در آسمان مناطقی از آفریقا، استرالیا، و آسیا پوشاند. 
در این عکس، همین رویداد را بر فراز دیوار دریایی مرکز خرید آسیا (Mall of Asia) می‌بینیم که خورشید نیمه‌گرفته را به هنگام غروب در پس افق خلیج مانیل در فیلیپین نشان می‌دهد. پایه‌های اسکله به حالت ضدنور و تیره در پیش‌زمینه‌ی تصویر دیده می‌شوند.
نماهای جالب و هنری بسیاری از این رویداد که تنها خورشیدگرفتگی حلقوی آن سال بود توسط پیگیران خورشیدگرفتگی و آن دسته از آسمان‌دوستان که در جایگاه‌های خوبی بودند گرفته شد، از جمله فیلم‌ها، آرایه‌های پدید آمده از سایه‌ و نیز حلقه‌های آتش.
روز پنجشنبه‌ی این هفته هم بخشی از چهره‌ی خورشید به مدت کوتاهی توسط ماه پوشانده می‌شود و باز هم از دید برخی، یک خورشیدگرفتگی پاره‌ای (جزیی) رخ خواهد داد. ولی این رویداد تنها در بخش‌هایی از جنوب آمریکای جنوبی و جنوبگان دیده خواهد شد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Sun - Moon - Africa - Australia - Asia - Mall of Asia - Manila Bay - Philippines - silhouette - annular solar eclipse - eclipse shadow array - rings of fire - partial eclipse - South America - Antarctica

منبع: apod.nasa

خصوصی‌ترین نمایش آتش‌بازی!

این تصویر در اندازه‌ی: بزرگ- بسیار بزرگ (۶.۳ مگ)
حدود ۵۰ میلیون سال نوری دورتر از زمین، کهکشان کوچکی به نام ان‌جی‌سی ۱۵۵۹ به تنهایی روزگار می‌گذراند. در این تصویر که توسط تلسکوپ فضایی هابل گرفته شده این کهکشان مارپیچی میله‌ای را می‌بینیم که در صورت فلکی جنوبی و کمتر رصدشده‌ی تاربست (تور) جای دارد.

ان‌جی‌سی ۱۵۵۹ بازوهایی پرجرم دارد که مالامال از مناطق ستاره‌زایی‌اند، و خودش دارد با سرعتی حدود ۱۳۰۰ کیلومتر بر ثانیه از زمین دور می‌شود. این کهکشان جرمی حدود ۱۰ میلیارد برابر خورشید را در خود جای داده- این شاید مقدار هنگفتی به نظر بیاید ولی تقریبا ۱۰۰ بار کمتر از جرم کهکشان راه شیری است.

اگرچه ان‌جی‌سی ۱۵۵۹ در آسمان نزدیک به یکی از نزدیک‌ترین همسایه‌های راه شیری (ابر ماژلانی بزرگ) دیده می‌شود، ولی این تنها خطای چشم‌انداز است-  این کهکشان نه تنها از دید فیزیکی هیچ پیوندی با ابرماژلانی بزرگ ندارد، بلکه در واقع یک تارک دنیای کیهانیست، هیچ همسایه‌ای ندارد و عضو هیچ خوشه‌ی کهکشانی‌ای نیست.

ان‌جی‌سی ۱۵۵۹ اگرچه هیچ همدمی ندارد، ولی اگر یک تلسکوپ رو به آن بگیریم نمایشی چشمگیر از آن خواهیم دید! این کهکشان مارپیچی در بردارنده‌ی انواع ستارگان انفجاری یا همان ابرنواختر است که تاکنون چهار تایشان دیده شده: ابرنواختر اس‌ان ۱۹۸۴جی در سال ۱۹۸۴، ابرنواختر ۱۹۸۶ال در سال ۱۹۸۶، ابرنواختر ۲۰۰۵دی‌اف از گونه‌ی Ia در سال ۲۰۰۵، و ابرنواختر ۲۰۰۹آی‌بی که یک ابرنواختر گونه‌ی II-P با تختالی بیش از حد بلند بود [تختال یا plateau، بخشی از نمودار کاهش نور ابرنواختر که شیب بسیار کمی دارد- م].

ان‌جی‌سی ۱۵۵۹ شاید در فضا تنها باشد، ولی ما آن را و آتش‌بازی‌هایش از راه دور تماشا می‌کنیم و می‌ستاییم.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
galaxy - NGC 1559 - Wide Field Camera 3 - barred spiral - constellation of Reticulum - The Reticule - spiral arm - star - Sun - Milky Way - Large Magellanic Cloud - LMC - galaxy cluster - supernova - SN 1984J - 1986L - 2005df - Type Ia - 2009ib - Type II-P - plateau

منبع: spacetelescope

آخرین عکس از خودروی رودستر در فضا

نترسید. این تنها یک عروسک در لباس فضایی است به نام استارمن.
این واپسین عکسی است که از خودروی رودستر تسلا پس از رها شدن در فضا توسط یک موشک فالکون هوی در ۶ فوریه گرفته شد و این عروسک را که با آسودگی سوار بر آنست نشان می‌دهد. در پس‌زمینه، سیاره‌ی زمین را می‌بینیم که از این چشم‌انداز در گام هلال است و دارد از رودستر دور و دورتر می‌شود.
خودروی رودستر و عروسک استارمن که نام بین‌المللی ۲۰۱۸-۹۱۷ای را برخود دارند، راهی مداری در آن سوی سیاره‌ی بهرامند.
موشک پیروزمند فالکون هوی اکنون پرقدرت‌ترین موشک بازیافت‌پذیر، و رودستر یکی از چهار خودروی الکتریکی است که تاکنون به فضا پرتاب شده. سه خودروی دیگر در عملیاتی تاریخی، با موشک‌های پرقدرت‌تر (ولی بازیافت‌ناپذیر) ساترن ۵ به سوی ماه پرتاب شده بودند.
گفتنی است که از میان این چهار تا، خودروی رودستر تنها خودروی خیابان‌رو (مجاز به حرکت در خیابان) بود.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
mannequin - Starman - crescent - planet - Earth - Tesla - Roadster - Falcon Heavy - 2018-017A - Mars - electric car - Moon - reusable - Saturn V - street legal

منبع: apod.nasa

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه