کره ماه هر بار که شهابی به آن کوبیده می‌شود، آب آزاد می‌کند

برداشت هنری از ماهواره‌ی لَدی (سمت چپ) و بخار آبی که در اثر برخورد هاب‌سنگ از سطح ماه بیرون زده و لدی آنها را دیده (سمت راست)
در سال ۱۹۶۹، هنگامی که فضانوردان ناسا برای نخستین بار بر سطح ماه فرود آمدند، آن را برهوتی خشک با سرمای استخوان‌سوز، بدون هیچ آب زندگی‌بخشی یافتند. فضانوردان آپولو تنها چند روز می‌خواستند آنجا بمانند و برای همین چند روز، آب فراوانی برای نیاز خودشان برده بودند. ولی پی بردن به این حقیقتِ ماه برای کسانی که در آن زمان به فکر برنامه‌ریزی برای ساختن پایگاه‌هایی در ماه [در آینده‌ی دورتر] بودند ناامیدکننده بود.

چند دهه گذشته و اکنون انسان‌ها فهمیده‌اند که تنها راه اقتصادی برای کاوش درازمدت فضا، بهره‌گیری از منابعی‌ست که در راه پیدا می‌کنند. و خوشبختانه اکنون پی برده‌ایم که ماه اصلا هم یک تکه سنگ بی‌آب نیست، تنها آب‌هایش را زیر سطحش پنهان کرده. دانشمندان تاکنون در چندین مامویت‌ فضایی با کَندن (در حقیقت ترکاندن و منفجر کردن) لایه‌های سطح ماه این ماده‌ی ارزشمند را نمایان کرده‌اند و به کمک دستگاه‌های پویشگر (اسکنر)، نشانه‌های گویای هیدروژن و اکسیژن را در آن یافته‌اند.

ولی بر پایه‌ی پژوهشی که به رهبری دانشمندان مرکز فضایی گادرد ناسا انجام گرفته و گزارش آن در شماره‌ی ۱۵ آوریل نشریه‌ی نیچر جئوساینس منتشر شده، این آب دارد به فضا می‌رود: هر بار که شهابی به ماه کوبیده می‌شود، بخشی از این آب آزاد شده و به فضا می‌رود. این نشان می‌دهد که آبهای ماه در ژرفای چندانی نیستند. دانشمندان در این پژوهش از داده‌های کاوشگر جو و محیط غباری ماه ناسا (لَدی، LADEE) بهره جستند که از اکتبر ۲۰۱۳ تا آوریل ۲۰۱۴ در مدار ماه بود.
این داده‌نگاشت (اینفوگرافیک) چرخه‌ی آب در ماه را بر پایه‌ی مشاهدات کاوشگر لدی ناسا نشان می‌دهد. یک لایه‌ی خشک روی سطح ماه، لایه‌ای آبدار را پنهان کرده. این آب در اثر برخورد شهاب‌واره‌‌ها آزاد می‌شود. آبِ آزادشده  یا به فضا می‌گریزد یا دوباره در جایی از سطح ماه ته‌نشین می‌شود. بخشی از این آب‌ها در فرآیندهای شیمیایی میان بادهای خورشیدی و سطح ماه پدید آمده یا توسط خود شهاب‌واره‌ها به آنجا برده شده‌اند. با همه‌ی اینها، برای حفظ آبی که توسط شهاب‌ها از دست می‌رود، لایه‌ی آبدار می‌بایست توسط یک ذخیره‌ی آب در ژرفایی پایین‌تر بازیابی و جبران شود. این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر

آبی که افزایش می‌یابد
آنها پی بردند که درست هر بار شهابی به ماه کوبیده می‌شود، افزایشی در آبِ درون جو تنُک ماه دیده می‌شود. این پنداشت که ماه با برخورد اجرام به سطحش، آب آزاد می‌کند چیزیست که دانشمندان از همان نخستین باری که فضاپیمای هندی چاندرایان-۱ برخوردگری را به سطح ماه کوباند فهمیده بودند؛ در پی آن برخورد، انبوهی از خاک و غبار و مقدار شگفت‌انگیزی آب به هوا رفت.

دانشمندان در ۳۳ باری که با کاوشگر لَدی این بررسی را انجام دادند به جزییات بیشتری پی بردند، به ویژه از این رو که این ۳۳ بررسی در نوارها و پهنه‌های گسترده‌ای از ماه انجام شد. سنجش‌هایی که آنها بر پایه‌ی بزرگی هر بارش‌ شهابی و میزان آبی که آزاد می‌شود انجام دادند نشان داد که سطح ماه تا ژرفای ۳ اینچ خشک شده است، بیشترش به دلیل داغ شدن و پختن زیر آفتاب داغ به هنگام روز. ولی زیر این لایه‌ی نازک، خاک ماه تقریبا به طور نسبتا یکدست و برابر آبدار است.

منظور از این گفته این نیست که ماه زیر سطحش خیس از آب است. ماه همچنان به عنوان یک محیط خشک می‌ماند. بیشتر آبی که در این برخوردهای شهاب‌سنگی آزاد می‌شود به فضا می‌رود [بخش دیگرش در جای دیگری از ماه ته‌نشین می‌شود-م]، این بدان معناست که ماه دارد پیوسته آبش را با نرخِ برآورد شده‌ی ۲۰۰ تن در سال از دست می‌دهد. ولی این حقیقت که همدم ۴.۵ میلیاردساله‌ی ما هنوز آبی برای از دست دادن دارد نشانه‌ی خوبی برای کسانیست که چشم به آینده و زندگی در ماه دارند- چیزی که ناسا برای آینده‌ی نزدیک برنامه‌اش را دارد.

ناسا در این ویدیو توضیح بیشتری درباره‌ی یافته‌های لدی ارایه می‌کند (به زبان انگلیسی):
اگر ویدیو اینجا اجرا نشد می‌توانید آن را در تلگرام یک ستاره در هفت آسمان ببینید
--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:
telegram.me/onestar_in_sevenskies
twitter.com/1star_7sky

واژه‌نامه:
NASA - Moon - Apollo - astronaut - water - hydrogen - oxygen - Nature Geoscience - meteor - Mehdi Benna - Goddard Space Flight Center - Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer - LADEE - Indian - Chandrayaan-1 - LADEE - hydrated - meteoroid - solar wind

منبع: astronomy.com
برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه