اومواموا تکه‌ای کلوچه‌ای-شکل بوده که از سیاره‌ای مانند پلوتو جدا شده بوده

"۱آی/اوموآموا"، یک جرم شگفت‌انگیز با ریشه‌ی فراخورشیدی که در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۷ توسط تلسکوپ پان‌استارز۱ یافته شد، جرم کوچکی بود، به درازای حدود یک نیمه‌ی بلوک شهری و کلفتی تنها یک ساختمان سه طبقه، ولی بسیار براق بود و درخشندگی‌اش تقریبا به پای درخشندگی سطح پلوتو و تریتون (ماه نپتون) می‌رسید که با یخ‌هایی بیگانه پوشیده شده‌اند. دانشمندان به ویژه یک یخ -نیتروژن جامد- را یافته‌اند که دقیقا با همه‌ی ویژگی‌های این جرم سازگاری دارد.
برداشت هنری اومواموا به عنوان یک تکه‌ی تقریبا نابِ یخ نیتروژن
در این پژوهش تازه، دو تن از اخترفیزیکدانان دانشگاه ایالتی آریزونا چندین یخ گوناگون را بررسی کرده و میزان فشاری که در اثر تبخیر شدن می‌توانستند به اومواموا وارد کنند را سنجیدند و دریافتند که بهترین یخ، یخ نیتروژن است که می‌تواند بسیاری از چیزهایی که درباره‌ی این جرم میان‌ستاره‌ای می‌دانیم را هم توضیح دهد. آنها همچنین نشان دادند که اومواموا احتمالا نیم میلیارد سال پیش از یک سامانه‌ی سیاره‌ای جوان به بیرون پرتاب شده بوده.

پرفسور استیون دش، پژوهشگر دانشگاه ایالتی آریزونا می‌گوید: «اومواموا از بسیاری جهات مانند یک دنباله‌دار بود، ولی در بسیاری چیزها به اندازه‌ای شگفت‌آور بود که سرشتش را هاله‌ای از راز در بر می‌گرفت و حدس و گمان درباره‌ی چیستی آن بیداد می‌کرد.»

پرفسور دش و همکارش، دکتر آلن جکسون، با مشاهده‌ی اومواموا چندین ویژگی در این جرم میان‌ستاره‌ای پیدا کردند که آن را با آنچه از یک دنباله‌دار انتظار می‌رود متفاوت می‌کردند.

از نظر ویژگیِ "سرعت" بگوییم، این جرم با سرعتی کمتر آنچه انتظار می‌رود وارد سامانه‌ی خورشیدی شده بود، که نشان می‌دهد تا پیش از ورود، بیش از حدود نیم میلیارد سال در فضای میان‌ستاره‌ای سفر نکرده بوده. از نظر ویژگیِ "اندازه" بخواهیم بگوییم، پیکره‌ی کلوچه-مانندِ آن هم تخت‌تر از هر گونه از اجرام شناخته شده در سامانه‌ی خورشیدی بود.

دانشمندان همچنین دیدند که اگرچه فشار اندکی از خورشید بر امواموا وارد می‌شد (اثر موشکی)، ولی این فشار بیش از چیزی بود که از یک دنباله‌دار انتظار می‌رفت.

و سرانجام این که، اومواموا گازِ شناسایی‌پذیری که از آن بیرون بزند -چیزی مانند دُم دنباله‌دارها- نداشت.

روی هم رفته، اومواموا بسیار همانند یک دنباله‌دار بود، ولی مانند هیچ یک از دنباله‌دارهایی که تاکنون در سامانه‌ی خورشیدی دیده‌ایم نبود.

این دانشمندان با این پنداشت که اومواموا از یخ‌های بیگانه‌ی گوناگون ساخته شده، سرعت فرازِش (تصعید) این یخ‌ها هنگام گذشتن اومواموا از کنار خورشید را محاسبه کردند. از اینجا اثر موشکی، جرم و شکل اومواموا و بازتابندگی یخ‌های آن را اندازه گرفتند.
یک نمایش پذیرفتنی از سرگذشت اومواموا: آغاز زندگی در سامانه‌ی مادری‌اش در حدود ۰.۴ میلیارد سال پیش؛ فرسایش توسط پرتوهای کیهانی در سفرش تا سامانه‌ی خورشیدی؛ گذشتن از درون سامانه‌ی خورشیدی و از نزدیک‌ترین فاصله به خورشید در ۹ سپتامبر ۲۰۱۷ و یافته شدنش در اکتبر ۲۰۱۷. این تصویر همچنین اندازه‌ی پیش‌بینی شده‌ی اومواموا در هر گام از سفرش و نسبت میان بلندترین و کوتاه‌ترین ابعاد آن را هم نشان می‌دهد. این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
پرفسور دش می‌گوید: «این لحظه‌ای هیجان‌انگیز برای ما بود. ما پی بردیم که یک تکه یخ می‌تواند بسیار بازتابنده‌تر از پنداشت‌ها باشد، که این هم یعنی می‌تواند کوچک‌تر باشد.»«همین اثر موشکی بود که به اومواموا فشاری بزرگ وارد می‌کرد، بزرگ‌تر از چیزی که دنباله‌دارها به طور معمول تجربه می‌کنند.»

این دانشمندان یک یخ ویژه -نیتروژن جامد- را شناسایی کردند که همزمان با همه‌ی ویژگی‌های این جرم همخوانی داشت. و از آنجایی که یخ نیتروژن را می‌توان بر سطح پلوتو دید، این احتمال هست که یک جرم دنباله‌دار-مانند هم بتواند از همین گونه مواد پدید آمده باشد.

دکتر جکسون می‌گوید: «هنگامی که محاسبه‌ها برای تعیین این که چه میزان سپیدایی (آلبدو) می‌تواند حرکتی سازگار با مشاهدات را به اومواموا بدهد را کامل کردیم فهمیدیم که پاسخ درست را یافته‌ایم.»«اندازه‌ای که برای این سپیدایی به دست آوردیم به اندازه‌ی چیزی بود که روی سطح پلوتو و تریتون دیده بودیم، دو جرمی که با یخ نیتروژن پوشیده شده‌اند.»

این پژوهشگران سپس نرخِ کَنده شدنِ تکه‌های یخ نیتروژن از پلوتو و اجرام همانندش در آغاز تاریخ سامانه‌ی خورشیدی را برآورد کردند. و احتمال رسیدن تکه‌های یخ جامد نیتروژن از سامانه‌های دیگر به سامانه‌ی خودمان را محاسبه کردند.

دکتر جکسون می‌گوید: «اومواموا به احتمال بسیار حدود نیم میلیارد سال پیش در پی یک برخورد از سطح کنده شده و از سامانه‌ی مادری‌اش به بیرون پرتاب شده بوده.»«ساخته شدن از نیتروژن یخزده هم پیکره‌ی نامعمول اومواموا را توضیح می‌دهد.»

«با تبخیر لایه‌های بیرونیِ یخ نیتروژن، پیکره‌ی جرم هم تخت و تخت‌تر می‌شود، درست مانند یک قالب صابون که با مالش بیشتر به هنگام شستشو، لایه‌های بیرونی‌اش ساییده شده و از بین می‌رود.»

دو پژوهشنامه‌ی این دانشمندان در "جورنال آو جئوفیزیکال ریسرچ: پلنتز" منتشر شده است.

--------------------------------------------

تلگرام، توییتر، و اینستاگرام یک ستاره در هفت آسمان:
telegram.me/onestar_in_sevenskies
twitter.com/1star_7sky
instagram.com/1star.7sky

واژه‌نامه:
 1I/‘Oumuamua - extrasolar - Pan-STARRS 1 - Pluto - Triton - nitrogen - Arizona State University - planetary system - Professor Steven Desch - School of Earth and Space Exploration - Dr. Alan Jackson - comet - Solar System - interstellar space - Sun - tail - sublimate - rocket effect - reflectivity - albedo - Journal of Geophysical Research: Planets

منبع: sci-news
برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه