محیط مریخ در درازنای زمان میان تر و خشک نوسان داشته

کوه شارپ در مرکز دهانه‌ی گیل سیاره‌ی بهرام

سیاره‌ی بهرام (مریخ) در روزگار باستان و تا پیش از رسیدن به خشکیدگی کنونی، میان دوره‌هایی از ترسالی و خشکسالی نوسان داشته است.

این دستاورد پژوهشی است که با بهره از عکس‌های پُروضوح یک دوربین تلسکوپی در خودروی کنجکاوی انجام شده است؛ این خودرو سال ۲۰۱۲ در این سیاره فرود آمد. این عکس‌ها جزییاتی را درباره‌ی زمین‌شناسیِ کوه شارپ، کوهی به بلندی ۶ کیلومتر در مرکز دهانه‌ی گیل نشان می‌دهند.

ویلیام رپین از بنیاد پژوهش اخترفیزیک و سیاره‌شناسی در فرانسه، که به کمک همکارانش در آمریکا بررسیِ این عکس‌ها را انجام داده می‌گوید: «می‌شود گفت این نخستین باری‌ست که جزییاتی را درباره‌ی برون‌زدهای بهرام در دست داریم. این مهم است زیرا برونزدها سنگ‌هایی بسیار کهن هستند.»«آنها بیش از ۳.۵ میلیارد سال سن دارند، از روزگاری کلیدی بوده‌اند که بهرام هنوز آب داشته ولی در فرآیندِ گذارهای محیطی غول‌آسایی به سر می‌برده که می‌دانیم در سرتاسر بهرام رخ می‌داده‌اند.»

از پایین به بالای کوه که می‌رویم، لایه‌های سنگی افقی آن جوان و جوان‌تر می‌شوند. لایه‌های نزدیک به پایینِ کوه شارپ دارای ویژگی‌های زمین‌شناختی‌ای هستند که نشان می‌دهد درون دریاچه‌ای که در دهانه‌ی گیل بوده پدید آمده بوده‌اند. ولی بالاتر از آن، ویژگی‌های سنگ‌ها نشان می‌دهد که در یک میدان تلماسه‌ایِ باستانی با محیطی بیابان-مانند شکل گرفته بوده‌اند. از آن هم که بالاتر برویم دگرگونی‌های زمین‌شناختی بیشتری را می‌بینیم که میان شرایطِ تَر و شرایط خشک جابجا می‌شود.

کریستین شرودر از دانشگاه استرلینگ انگلستان می‌گوید: «چشمداشت ما این بود که ببینیم در تاریخ بهرام هر چه جلوتر می‌رویم، چیزها به آهستگی خشک شوند، ولی به جایش می‌بینیم که شرایط تر دوباره رخ می‌دهند، این یافته‌ی هیجان‌انگیز و بسیار جالبی‌ست.»

برنامه‌ی کنجکاوی اینست که از کوه شارپ بالا برود. این می‌تواند جزییات بیشتری درباره‌ی نوسان‌های محیطی باستانی برای ما فراهم کند. شرودر می‌گوید: «بسیار جالب خواهد بود که بیشتر جستجو کنیم و بفهمیم نیروی پیش‌برنده میان این شرایط گوناگون چه بوده است.»

پژوهشنامه‌ی این دانشمندان در نشریه‌ی جئولوجی منتشر شده است.

--------------------------------------------------
تلگرام، توییتر، و اینستاگرام یک ستاره در هفت آسمان:
telegram.me/onestar_in_sevenskies
twitter.com/1star_7sky
instagram.com/1star.7sky

واژه‌نامه:
Mars - Curiosity rover - Mount Sharp - Gale crater - outcrop - William Rapin - Research Institute in Astrophysics and Planetology - France - US - lake - dune field - Christian Schroeder - University of Stirling - UK - Geology

منبع: نیوساینتیست

برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه